Kiểm tra máy phát điện: Bắt bệnh củ đề kêu tạch tạch

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

Quy trình kiểm tra máy phát điện, củ đề kêu tạch tạch và cách đo sụt áp hệ thống

Anh em xưởng dọn xe đầu ngày hay gặp cảnh khách đánh con Kia hay Vios vào xưởng, vặn chìa khóa nổ máy khó, chỉ nghe củ đề kêu tạch tạch dưới gầm. Nhiều anh em thợ mới vội phán chết bình, lấy bình dự phòng câu nổ hoặc thay bình mới xong nổ ngon lành, nhưng cày cả ngày đến hôm sau khách lại gọi cứu hộ vì xe nằm đường ăn vạ. Gốc rễ pan này thường do cụm sạc kém hoặc đường dây bị rơ, sụt áp làm ắc quy không hồi điện được. Bài này tôi chỉ anh em cách kiểm tra máy phát điện thực chiến, bắt đúng bệnh, không để khách phải quay lại cự cãi.

Kiểm tra máy phát điện là gì và sơ đồ mạch sạc

Kiểm tra máy phát điện là quá trình đo đạc điện áp, dòng điện và đo sụt áp trên mạch sạc để xác định xem củ phát có đang nạp đủ điện cho bình ắc quy xe con hay không. Anh em nắm rõ nguyên lý hệ thống này mới không đè ra thay oan phụ tùng.

Sơ đồ cơ bản trên xe con gồm: ắc quy, công tắc máy, đèn báo sạc trên taplo, và cụm máy phát. Trong cụm máy phát lại có roto, stato, chổi than, tiết chế (IC) và bộ chỉnh lưu. Dòng điện sinh ra từ cuộn dây là điện xoay chiều, qua dàn diode nắn thành một chiều nạp lại cho bình. Những món này nếu chọc ngoáy sâu thì xưởng phải sắm đủ các dụng cụ sửa chữa điện – điều hòa ô tô cho thợ làm nghề cứng cáp.

Bảng thông số kiểm tra mạch sạc xe con

Dưới đây là bảng thông số điện áp chuẩn, anh em cứ ốp đồng hồ vào mà đo, số liệu thực tế lệch ra ngoài khoảng này là xe đang có chuyện.

Chế độ kiểm tra	Điện áp tiêu chuẩn	Kết luận pan bệnh
Tĩnh (Tắt máy)	12.4V – 12.6V	Bình ắc quy tốt, ngậm đủ điện.
Nổ máy không tải	13.5V – 14.5V	Máy phát nạp bình thường.
Nổ máy có tải (bật lốc, pha)	> 13.0V	Tiết chế và dàn diode hoạt động tốt.
Khi đề nổ (Đo CCA)	> 9.6V	Bình phóng điện tốt, củ đề không bị kẹt.

Top 3 pan bệnh thường gặp khi đề yếu

Củ đề kêu tạch tạch liên tục

Chuột đề (rơ le) vẫn nhảy tạch tạch nhưng bánh răng không lao ra hoặc mô tơ không kéo nổi bánh đà. Nguyên nhân 90% là do bình đói điện, không đủ dòng phóng (CCA). 10% còn lại là do chổi than củ đề đã mòn cụt, cổ góp bẩn, kẹt bánh răng hoặc rơ lỏng ổ bi.

Đèn báo sạc nổi đỏ trên taplo

Xe đang chạy mà đèn hình bình ắc quy đỏ rực lên thì máy phát đang ngưng sạc. Pan này thường do đứt dây đai, tiết chế IC cháy, chổi than máy phát mòn hết cỡ hoặc hỏng giắc cắm tín hiệu từ hộp điều khiển xuống củ phát.

Điện áp sụt sâu khi đóng lốc lạnh

Bình thường máy nổ củ phát lên đủ 14V, nhưng đóng lốc điều hòa, bật đèn pha một cái là tụt xuống dưới 12.5V, vòng tua máy ì hẳn xuống. Trường hợp này thường do dàn diode nắn dòng tèo mất 1-2 con, hoặc cuộn stato bị chập nhẹ làm giảm công suất phát.

Quy trình xử lý từng bước đo sụt áp hệ thống

Đo sụt áp (Voltage Drop Test) là thủ thuật bắt bệnh dây đồng ải, cốt lỏng cực chuẩn xác. Đừng thấy đo 2 cọc bình đủ 14V mà tưởng mạch sạc ngon lành.

Bước 1: Đo đường dương. Anh em nổ máy, bật đèn pha. Chích 1 đầu que đo VOM vào cọc dương ắc quy, que còn lại chích thẳng vào ốc cực B+ trên củ phát. Nếu đồng hồ hiện quá 0.2V thì đường dây ruột gà từ máy phát về bình đang bị rỉ sét, rơ lỏng cốt. Cần đánh sạch và xiết lại ốc.

Bước 2: Đo đường mát (âm). Chích 1 đầu que đo vào cọc âm ắc quy, que kia chích vào vỏ nhôm máy phát hoặc lốc máy. Điện áp cũng không được quá 0.2V. Nếu đồng hồ lên tới 0.5V, dây mát khung xe đang mo-ve. Bệnh này giống y hệt tư duy khi anh em đo dòng rò ký sinh xe con, cần tìm đúng đầu cốt mát đánh lại giấy ráp.

Lưu ý khi làm và chọn thiết bị đo

Làm điện ô tô đời mới kỵ nhất trò rút cọc bình lúc máy đang nổ để xem xe có chết máy không. Xe ngày nay hộp BCM, ECU giăng khắp nơi. Rút cọc làm mất tải đột ngột, điện áp máy phát vọt lên là nổ hộp như chơi.

Để bắt bệnh chuẩn, anh em phải xài đồng hồ vạn năng hoặc ampe kìm tin cậy. Khi củ phát kém, hộp động cơ trên nhiều dòng xe sẽ nháy lỗi giao tiếp mạng LIN hoặc lỗi điện áp hệ thống thấp. Anh em kết hợp cắm máy quét lỗi vào đọc theo cẩm nang chẩn đoán mã lỗi OBD2 để thu hẹp phạm vi sửa chữa, đỡ phải chui gầm lần mò dây điện.

Đồ nghề cho các bước trong bài anh em chọn tại Alotools — hàng có sẵn, tư vấn theo đúng việc.

Câu hỏi thường gặp

Kiểm tra máy phát điện bằng cách rút cọc bình có an toàn không?

Kiểm tra máy phát điện kiểu này tuyệt đối không an toàn với ô tô đời mới. Việc tháo cọc làm mất tải bình ắc quy, tiết chế không ghim được dòng khiến điện áp vọt lên 18-20V, nướng chín các hộp điều khiển điện tử đắt tiền ngay lập tức.

Tại sao củ đề kêu tạch tạch nhưng đo bình vẫn báo 12V?

Đồng hồ báo 12.4V khi tắt máy chỉ là điện áp ảo (áp tĩnh). Khi vặn chìa khóa đề, mô tơ cần dòng khởi động cực lớn. Nếu bình đã ải hoặc cốt kẹp ắc quy rơ lỏng, điện áp lúc có tải sụt xuống dưới 9V, củ đề chỉ đủ sức nhảy rơ le chứ không xoay nổi bánh đà.

Tiết chế IC máy phát hỏng có sửa được không?

Đa số tiết chế trên xe con hiện nay được đổ keo đúc kín, chết là thợ vứt thay mới nguyên cụm tiết chế kèm chổi than. Anh em cố đục ra hàn lại linh kiện cũng không bền, xe xóc nảy vài bữa mạch lại bong keo nằm đường.

Dây curoa máy phát chùng ảnh hưởng thế nào?

Dây đai chùng làm puly máy phát bị trượt. Lúc thợ đạp ga sâu hoặc lốc lạnh đóng, dây curoa không bám chặt, máy phát không đủ vòng tua để sạc cho bình và phát ra tiếng kêu rít rít chói tai dưới khoang máy.

Tóm lại, kiểm tra máy phát điện và đo sụt áp bằng đồng hồ là kỹ năng sống còn của thợ điện gầm. Bắt mạch đúng từ đầu thì làm nhanh gọn, vừa được việc mình mà khách cũng nể độ chẩn xác tay nghề.