Bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu và cách sạc nhanh ô tô

Sáng sớm vừa mở cửa xưởng, một chiếc Vios kéo vào sân trong tình trạng đề dai, tiếng củ đề lịm dần rồi im bặt. Chủ xe phân bua tối qua vẫn chạy bình thường, sáng ra vặn chìa chỉ nghe tạch tạch dưới nắp capo. Nhiều anh em thợ mới vào nghề thường vội vàng kết luận hỏng củ đề hoặc bổ ngửa đè bình ra thay mới. Thực tế, kỹ năng bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu đòi hỏi anh em phải bắt đúng gốc rễ: do bản cực chai lỳ, máy phát sạc đói hay hệ thống điện thân xe đang âm thầm ăn dòng rò cả đêm.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Máy Sạc Bình Và Bộ Kích Nổ Ắc Quy Ô Tô Con Cho Xưởng.

bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu — Bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

Bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu là gì và cách đo điện áp chuẩn

Bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu là quá trình kiểm tra mức suy hao điện áp của bình khi không tải và khi chịu tải nặng lúc khởi động động cơ xe con. Một bình ắc quy chì-axit hoặc EFB/AGM 12V đạt tiêu chuẩn khi no điện phải giữ mức 12,6V đến 12,8V ở trạng thái nghỉ. Khi anh em đề máy, củ đề kéo dòng tức thời từ 150A đến 250A; nếu điện áp đo được tụt thẳng xuống dưới 9,6V khiến rơ le nhảy liên tục, củ đề quay ngắc ngứ thì đó là dấu hiệu bình đã mất khả năng tích trữ dòng phóng CCA.

Để đo kiểm nhanh tại xưởng, anh em lấy dụng cụ đo kiểm, đồng hồ chẩn đoán ra thao tác. Anh em kẹp đồng hồ vạn năng vào hai cọc bình, chọn thang đo điện áp một chiều DC 20V. Bật khóa điện ON kiểm tra điện áp nền, sau đó nhờ một thợ phụ vặn chìa khóa đề nổ trong 3 đến 5 giây để quan sát con số tụt xuống trên màn hình hiển thị.

Bảng tra cứu điện áp và tình trạng sụt áp bình ắc quy xe du lịch

Dưới đây là bảng thông số điện áp thực tế giúp anh em chẩn đoán nhanh tình trạng lưu điện của bình xe con sau khi xe tắt máy nghỉ ít nhất 2 tiếng:

Điện áp tĩnh (Vôn)	Dung lượng lưu trữ (%)	Điện áp khi đề nổ	Tình trạng thực tế & Hướng xử lý
12,6V – 12,8V	100%	Trên 10,2V	Bình tốt, củ đề quay dứt khoát, nổ máy ngay
12,4V – 12,5V	75% – 80%	9,8V – 10,1V	Bình hơi non điện, cần nạp bổ sung dòng nhẹ
12,1V – 12,3V	50%	9,0V – 9,5V	Sụt áp rõ rệt, đề máy ì ạch, cần kẹp máy sạc ngay
Dưới 12,0V	Dưới 25% (Hết điện)	Dưới 8,5V	Không kéo nổi đề, rơ le nhảy tạch tạch, chai bản cực

Top 3 nguyên nhân khiến ắc quy sụt áp đề yếu thường gặp ở gara

1. Bản cực ắc quy bị chai lỳ và sunfat hóa do xe chạy quãng ngắn

Khách hàng đi xe con trong phố thường chỉ nổ máy chạy 2 đến 3 cây số rồi tắt, bật điều hòa và đèn pha liên tục khiến củ phát không đủ thời gian bù điện cho bình. Lâu ngày, các tinh thể chì sunfat bám kín bề mặt bản cực, làm nội trở tăng vọt và dung lượng sụt giảm nghiêm trọng. Bình lúc này báo điện áp ảo 12,5V khi đo không tải, nhưng vừa vặn chìa khóa đề là điện áp sập ngay lập tức xuống 7V.

2. Dòng rò ngầm hộp điều khiển và phụ kiện gắn ngoài cắn điện bình

Nhiều xe vào xưởng với bệnh cứ để qua hai đêm là hết sạch điện bình dù bình mới thay vài tháng. Thủ phạm chính thường là màn hình Android cắm dây sai chân ACC, camera hành trình đấu nhầm nguồn nuôi thường trực, hoặc hộp Body không chịu rơi vào trạng thái ngủ sâu (Sleep Mode). Nếu anh em cần cứu hộ gấp cho xe nổ máy tạm thời thì tham khảo dùng bộ kích bình ắc quy cầm tay đề nổ xe chết máy giữa đường an toàn cho hộp ECU trước khi lái xe về xưởng đo rò.

3. Cọc bình bị xỉn muối đồng và máy phát nạp thiếu dòng

Đầu cọc bình bám một lớp muối sunfat màu xanh trắng hoặc ốc siết cọc bị lỏng tạo ra một lớp điện trở tiếp xúc lớn. Khi củ đề đòi dòng khởi động 200A chạy qua khe hở này, hiện tượng sụt áp tiếp xúc lập tức xảy ra làm củ đề không nhận đủ vôn. Ngoài ra, chổi than máy phát mòn hoặc đi-ốt chỉnh lưu bị om cũng khiến dòng phát ra dưới 13,5V, không đủ nuôi điện cho ắc quy.

Quy trình kiểm tra sụt áp và kẹp bình nạp nhanh an toàn tại xưởng

Để xử lý triệt để pan bệnh này mà không làm ảnh hưởng đến các hộp điều khiển điện tử trên xe con, anh em làm lần lượt theo 4 bước:

Bước 1: Đo kiểm dung lượng và nội trở chuyên sâu

Sau khi cọ sạch hai đầu cọc bình bằng bàn chải sắt, anh em dùng máy kiểm tra ắc quy kẹp chặt trực tiếp vào hai cọc chì. Chọn đúng dung lượng dòng phóng lạnh CCA ghi trên vỏ bình (thường từ 450CCA đến 650CCA với xe con). Thiết bị sẽ phân tích nội trở mΩ, điện áp tĩnh và tuổi thọ còn lại của ắc quy để báo cho anh em biết bình còn phục hồi được hay đã rụng bản cực.

Bước 2: Đo kiểm dòng rò ngầm của xe

Tắt chìa khóa, rút khóa điều khiển ra xa, đóng hết các cánh cửa và khóa ngàm capo lại. Tháo cọc âm (-) của bình ra, mắc nối tiếp thang đo Ampe của đồng hồ vạn năng giữa cọc âm bình và đầu dây cáp mát. Chờ khoảng 15 đến 20 phút cho toàn bộ các hộp điều khiển ngắt về chế độ ngủ. Dòng rò tiêu chuẩn của xe du lịch chỉ được dao động từ 0,02A đến 0,05A (20–50mA); nếu đồng hồ hiện trên 0,1A thì xe đang bị ngậm điện.

Bước 3: Kẹp sạc bình bằng dòng tiêu chuẩn

Đưa xe vào khoang làm việc hoặc tháo rời bình đặt lên bàn nguội. Anh em sử dụng máy sạc ắc quy có màn hình hiển thị vôn và ampe chuẩn xác. Kẹp kẹp đỏ vào cọc dương (+) trước, kẹp đen vào cọc âm (-) sau để chống tia lửa điện. Đặt dòng nạp bằng 1/10 dung lượng danh định của bình (ví dụ bình 60Ah thì chỉnh dòng nạp mức 6A) để bảo vệ bản cực, chống sôi axit và phồng vỏ bình. Anh em có thể xem thêm cách chọn máy sạc ắc quy ô tô tự ngắt có chế độ khử sunfat phục hồi bình chai để chọn trang bị chuẩn cho xưởng.

Bước 4: Kiểm tra lại toàn bộ sau khi nạp no

Sau khi máy sạc báo đầy và tự ngắt, anh em để bình nghỉ 30 phút cho ổn định hóa học rồi mới siết chặt cọc cáp vào xe. Nổ máy lên ga khoảng 2.000 vòng/phút, cắm thiết bị đo lại điện áp sạc từ củ phát; mức chuẩn phải nằm trong dải 13,8V đến 14,4V khi bật cả điều hòa và đèn pha.

Lưu ý an toàn khi kích nạp và chọn thiết bị đo điện tại gara

Khi thao tác với hệ thống điện xe con đời mới nhiều hộp mạng CAN-bus, anh em tuyệt đối không được nạp kiểu giật dòng quá lớn vượt quá 20% dung lượng bình. Việc tăng dòng sạc vội vàng để giao xe nhanh sẽ làm nước axit sôi trào qua lỗ thông hơi, gây ăn mòn khay đỡ và làm cong vênh bản cực chì bên trong.

Ngoài ra, khi cần nâng hạ gầm xe để kiểm tra đường dây điện từ củ đề về bình ắc quy có bị cọ quẹt mát sườn hay không, anh em phải nâng xe bằng cầu nâng hai trụ và khóa cóc hãm an toàn cẩn thận trước khi chui gầm làm việc. Tránh tuyệt đối việc vừa sạc bình dòng cao vừa bật khóa điện thử các tính năng phụ tải trên xe vì xung điện áp đột ngột rất dễ làm lỗi phần mềm hộp điều khiển trung tâm.

Đồ nghề cho các bước trong bài anh em chọn tại Alotools — hàng có sẵn, tư vấn theo đúng việc.

Câu hỏi thường gặp

1. Ắc quy xe con sụt xuống bao nhiêu vôn thì củ đề không quay được?

Thông thường khi điện áp đo tĩnh dưới 11,8V thì bình đã cạn sạch dung lượng hữu ích. Lúc anh em vặn chìa đề, tải nặng từ củ đề kéo điện áp tụt sâu xuống dưới 8V, khiến rơ le đề chỉ gõ tạch tạch liên hồi mà mô tơ củ đề không thể sinh lực kéo bánh đà nổ máy.

2. Có nên dùng chế độ sạc nhanh dòng lớn liên tục cho xe con không?

Không nên lạm dụng chế độ sạc nhanh dòng cao trên 15A vì nhiệt độ dung dịch axit sẽ tăng vọt rất nhanh, làm rụng mùn chì bản cực và gây phồng rộp vỏ bình ắc quy. Chế độ nạp dòng cao chỉ nên dùng tạm thời trong 10 đến 15 phút để kích nổ cấp cứu khi khách hàng đang có việc gấp.

3. Khi bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu có cần tháo cọc bình khỏi xe không?

Khi bắt bệnh ắc quy sụt áp đề yếu bằng phương pháp đo dòng rò hoặc dùng máy nạp có tính năng khử sunfat bằng xung điện áp cao, anh em bắt buộc phải tháo rời cọc âm (-) ra khỏi xe. Việc này nhằm cách ly hoàn toàn hệ thống điện thân xe, triệt tiêu nguy cơ xung điện làm treo hoặc hỏng các hộp điều khiển ECU, BCM.

4. Bình ắc quy nước và bình ắc quy khô miễn bảo dưỡng loại nào dễ phục hồi hơn?

Bình ắc quy nước truyền thống dễ xử lý hơn khi bị cạn dung dịch vì thợ có thể châm thêm nước cất và kiểm tra nồng độ axit bằng ống đo tỷ trọng. Ngược lại, các dòng bình khô miễn bảo dưỡng (MF, CMF) hay bình AGM khi đã cạn kiệt dung dịch hoặc phồng vách ngăn thì việc phục hồi rất khó đạt dòng phóng ban đầu, đa số phải tư vấn khách thay thế mới.

2 / 2