Cách dùng máy ra vào lốp tháo lắp vỏ xe ga không xước mâm

Sáng sớm dắt chiếc SH hay Vespa vừa sơn mâm tĩnh điện vào tiệm vá vỏ, khách đứng ngay bên cạnh nhìn chằm chằm từng động tác của anh em. Chỉ cần một cú đạp chân ép tanh vội vàng làm xẻng sắt tì thẳng vào vành nhôm, hay mỏ vịt cào một đường dài trên mép sơn zin là coi như ngày đó làm không công, đền tiền sơn lại mâm chưa kể mất luôn mối ruột. Nắm chắc cách dùng máy ra vào lốp đúng bài không chỉ giúp anh em cày cả ngày nhẹ nhõm, không tốn sức móc cậy bằng tay mà còn bảo vệ nguyên vẹn mép tanh cao su và nước sơn vành của khách.

Cách dùng máy ra vào lốp là gì và cấu tạo mâm kẹp xe máy

Cách dùng máy ra vào lốp xe máy là quy trình định tâm vành xe trên mâm xoay, tách mép lốp khỏi gờ vành bằng cơ cấu ép lốp và dùng mỏ vịt kết hợp cần móc lốp để tháo lắp vỏ mà không dùng búa đập hay xà bén cạy thủ công. Thiết bị này hoạt động dựa trên áp lực khí nén từ bình tích khí kết hợp mô tơ điện truyền động mâm quay hai chiều thông qua hệ thống bàn đạp chân.

Anh em cần nắm rõ các bộ phận chính trên máy trước khi đụng tay vào làm:

Mỏ vịt dẫn hướng: Đầu móc bằng hợp kim thép hoặc bọc nhựa kỹ thuật, có nhiệm vụ tì đè và móc mép cao su ra khỏi mép vành khi mâm quay.
Cơ cấu kẹp tự định tâm: Bộ 4 chấu kẹp trượt trên mâm quay, vận hành bằng piston khí nén giúp cố định chắc chắn vành xe từ mép trong hoặc mép ngoài.
Tay ép mép lốp (tay tì lốp): Càng thép gắn xẻng ép mép vận hành bằng piston hơi lực nén lớn, dùng để tách mép lốp cao su đang dính chặt vào gờ rãnh mâm.
Hệ thống 3 bàn đạp chân: Bàn đạp điều khiển đóng/mở 4 chấu kẹp, bàn đạp đẩy/thu xẻng ép mép và bàn đạp quay mâm đảo chiều (đạp xuống quay thuận chiều kim đồng hồ, móc mũi chân lên quay ngược chiều).

Bảng thông số kỹ thuật chuẩn khi ra vào lốp xe tay ga

Bảng thông số kỹ thuật chuẩn dưới đây giúp anh em căn chỉnh áp lực hơi, cữ kẹp và khe hở an toàn phù hợp cho từng dòng xe số, xe tay ga phổ thông và tay ga bánh lớn:

Thông số kỹ thuật	Xe số, xe côn tay (Wave, Future, Exciter)	Xe ga phổ thông (Vision, Air Blade, Lead)	Xe ga bánh lớn, vành đặc biệt (SH 150/350, Vespa, NVX)
Áp suất khí nén cấp vào máy	6 – 8 bar	8 – 10 bar	8 – 10 bar
Kiểu kẹp vành trên chấu	Kẹp ngoài vành đúc: 10 – 18 inch	Kẹp ngoài: 10 – 14 inch (có đệm nhựa)	Kẹp ngoài chấu bọc nhựa (12 – 16 inch)
Khoảng hở mỏ vịt với mép vành	Cách mép vành 2mm, cách đáy vành 2mm	Cách mép vành 2mm, cách đáy vành 2mm	Cách mép vành 2 – 3mm (bắt buộc lót nhựa chống trầy)
Dung dịch bôi trơn mép tanh	Nước xà bông bọt hoặc sáp chuyên dụng	Nước rửa chén pha loãng / sáp bôi trơn lốp	Sáp bôi trơn mép lốp chuyên dụng

Top 3 pan bệnh thường gặp khi ra lốp xe ga sai kỹ thuật

Nhiều anh em mới đứng máy hoặc quen thao tác vội vàng thường mắc phải các lỗi cơ bản làm hỏng lốp và mép vành của khách.

Mép vành nhôm bị trầy xước, cấn mép sơn tĩnh điện

Pan này xảy ra do hai nguyên nhân chính: anh em không bọc vỏ nhựa bảo vệ lên 4 chấu kẹp sắt khiến răng chấu cắn sâu vào mép nhôm khi bung kẹp, hoặc để mỏ vịt tì sát sạt vào gờ mâm. Khi mâm quay chịu lực căng của mép lốp, đầu mỏ vịt kim loại ma sát trực tiếp cào bay lớp sơn tĩnh điện. Để trị dứt điểm, luôn lắp đầu bọc nhựa mỏ vịt và canh cữ ốc hãm cách mép vành đúng 2mm.

Mép tanh cao su bị rách, xé sợi bố kẽm lót bên trong

Khi bấm bàn đạp quay mâm nhưng mép đối diện của lốp chưa rơi lọt hẳn vào lòng hạ thấp (lòng rãnh trũng) của vành mâm, mép cao su sẽ bị kéo căng quá giới hạn đàn hồi dẫn đến rách tanh. Tanh lốp bị dãn hoặc rách bố kẽm sẽ khiến bánh xe gắn vào bị nhảy và xì lỗ mọt mép vành liên tục, bắt buộc phải thay lốp mới.

Xì hơi chân van và hỏng cảm biến áp suất lốp

Nhiều dòng xe tay ga đời mới có trang bị van cảm biến áp suất lốp bên trong. Nếu anh em đặt xẻng ép mép tì ngay vị trí thẳng hàng với chân van, lưỡi xẻng sẽ đè gãy cụm cảm biến hoặc làm bẹp chân van cao su. Khi ép lốp, nguyên tắc nằm lòng là luôn đặt xẻng né chân van một góc tối thiểu 90 độ.

Quy trình tháo lắp lốp không săm xe tay ga từng bước

Để hoàn thiện một ca thay vỏ xe tay ga êm ru, an toàn tuyệt đối cho dàn chân xe, anh em làm tuần tự theo 5 bước tiêu chuẩn xưởng dưới đây:

Bước 1: Xả sạch hơi và tháo lõi van. Dùng tuýp vặn ty van hai đầu vặn rút hẳn ruột van đồng ra ngoài để toàn bộ hơi trong bánh xe thoát hết. Tháo sạch các vòng đệm ốc chân van (nếu có) để mép lốp mềm hoàn toàn trước khi đưa vào hàm ép.
Bước 2: Ép tách mép tanh lốp trên máy. Đặt bánh xe đứng nghiêng tựa vào tấm cao su giảm chấn cạnh hông của máy ra vào lốp xe máy. Đặt lưỡi xẻng ép cách mép vành khoảng 1cm, né vị trí chân van ít nhất một góc 90 độ. Đạp bàn đạp ép mép để xẻng tì thụt tanh cao su tụt vào rãnh mâm, xoay bánh ép tiếp 2 – 3 điểm rồi lật mặt sau làm tương tự.
Bước 3: Lên mâm kẹp và quét dung dịch bôi trơn. Đặt vành xe lên giữa mâm quay của máy ra vào lốp xe máy, căn đều 4 chấu kẹp đã bọc đệm nhựa rồi đạp bàn đạp bung chấu kẹp chặt vành từ phía ngoài vào. Dùng cọ quét đều nước xà bông loãng hoặc sáp bôi trơn lên toàn bộ đường tròn mép tanh trên và mép tanh dưới của lốp.
Bước 4: Cân chỉnh mỏ vịt và móc mép lốp ra ngoài. Kéo cần ngang hạ mỏ vịt xuống sát gờ vành xe, chỉnh ốc hãm để mặt đáy và mặt hông mỏ vịt hở cách mép mâm một khoảng an toàn 2mm rồi khóa chặt tay gạt. Cắm cây móc lốp dẹp bọc nhựa vào giữa mỏ vịt và mép lốp, dùng tay đối diện ấn mép lốp phía đối diện lọt sâu xuống rãnh trũng của mâm. Bẩy cây móc để mép lốp vắt lên lưỡi mỏ vịt, sau đó đạp bàn đạp xoay mâm theo chiều kim đồng hồ để lột mép lốp trên ra ngoài. Lặp lại thao tác tương tự cho mép lốp dưới.
Bước 5: Lắp lốp mới vào vành và bơm định hình. Vệ sinh sạch gờ nhôm trong lòng mâm. Quét sáp bôi trơn lên hai mép vỏ mới, đặt lốp nghiêng góc trên vành xe, cài mép dưới lọt qua rãnh sau mỏ vịt rồi đạp bàn đạp quay mâm cho mép dưới lọt vào. Tiếp tục gài mép trên vào rãnh ép của mỏ vịt, dùng tay tì mép lốp lọt vào rãnh trũng và đạp mâm quay để lốp vào hoàn toàn. Dùng đồng hồ bơm lốp xe máy có đồng hồ đo áp bơm căng luồng hơi mạnh từ 3 – 4 bar để mép tanh lốp nổ đều tách tách ăn khớp vào gờ vành rồi mới hạ về áp suất tiêu chuẩn (thường 2.2 – 2.5 bar).

Lưu ý khi vận hành và chọn thiết bị ra vào lốp cho tiệm

Một tiệm xe máy làm việc trơn tru không thể thiếu việc bố trí mặt bằng khoa học. Khi đưa xe lên bàn nâng xe máy nâng cao tầm với để bắn ốc cốt bánh sau bằng súng xiết bu lông 1/2 inch khí nén, anh em di chuyển bánh xe sang khu vực máy tháo vỏ chỉ tốn vài bước chân, giảm hẳn tình trạng khom lưng mỏi gối.

Đối với anh em chuyên làm xe ga phân khối lớn như SH, NVX hay xe cổ mâm nhôm mềm như Vespa, việc trang bị đầy đủ bộ đệm nhựa kẹp chấu và đầu mỏ vịt bọc nhựa chống trầy là bắt buộc. Hệ thống dẫn khí nén từ máy nén khí cấp vào máy tháo vỏ phải luôn qua bộ điều áp và cốc châm dầu tự động. Thiếu dầu bôi trơn khí nén, piston kẹp mâm và piston xẻng ép mép sẽ nhanh chóng bị xước nòng xilanh, yếu lực ép và tụt hơi sau vài tháng cày cuốc.

Đồ nghề cho các bước trong bài anh em chọn tại Alotools — hàng có sẵn, tư vấn theo đúng việc.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao lốp xe ga đã ép tụt tanh nhưng mâm quay vẫn bị kẹt cứng?

Hiện tượng này xuất phát từ việc mép lốp phía đối diện chưa lọt sâu vào rãnh trũng hạ thấp ở giữa vành mâm. Vành xe máy được thiết kế có một đường rãnh lòng chảo sâu nhất ở tâm, nếu mép lốp còn nằm trên gờ vành thì đường kính lốp bị thiếu hụt, làm lốp căng cứng và kẹt đứng mô tơ mâm xoay.

Có nên dùng dầu nhớt thải bôi trơn mép lốp khi ra vào vỏ không?

Tuyệt đối không dùng dầu nhớt thải hay mỡ bò để bôi trơn mép tanh lốp xe máy. Dầu khoáng và mỡ gốc dầu mỏ có tính chất ăn mòn hóa học phá hủy cấu trúc cao su tự nhiên, làm mép lốp bị mủn nhão, trương nở và gây hiện tượng lốp tự trượt trên vành mâm khi phanh gấp.

Khoảng hở chuẩn giữa mỏ vịt và mép vành là bao nhiêu milimet?

Khoảng hở an toàn tiêu chuẩn từ mỏ vịt đến mép gờ vành mâm là 2mm ở cả phương đứng lẫn phương ngang. Khoảng cách này vừa đủ để mỏ vịt không cọ quẹt làm trầy xước bề mặt kim loại của vành xe khi mâm chịu lực uốn, vừa đủ gần để mép lốp không bị tuột khỏi lưỡi dẫn hướng khi quay.

Cách dùng máy ra vào lốp cho vành xe có gắn cảm biến áp suất lốp thế nào cho an toàn?

Khi thao tác tháo vỏ có gắn cảm biến, vị trí đặt lưỡi xẻng ép mép lốp phải né chân van cảm biến một góc 90 đến 180 độ. Đồng thời khi định vị mỏ vịt để móc mép lốp, luôn đặt đầu mỏ vịt ngay sát sau vị trí van cảm biến khoảng 5 – 10cm để mép lốp nhấc lên không đè gãy chân cảm biến.