Bộ dụng cụ tháo mở nồi xe tay ga và cách kiểm tra dây curoa

Khách dắt con Lead 125 vào xưởng lúc tan tầm, vặn ga đầu máy gào rú ầm ĩ nhưng xe lết từng mét kèm tiếng réo rít rát tai trong lốc máy. Tháo nắp nồi ra thì muội than đen sì bám nghẹt, dây curoa nứt ngang từng rãnh rụng cả răng, tán pulley trước sau bị ai đó trước đây đóng đục toét cả mép ren trục dái dốc. Anh em thợ muốn làm nhanh, bắt đúng bệnh và không làm hư hỏng cốt máy thì bắt buộc phải sắm đủ bộ dụng cụ tháo mở nồi xe tay ga chuẩn chỉ thay vì xách búa đục gõ mò.

Bộ dụng cụ tháo mở nồi xe tay ga gồm những gì?

Bộ dụng cụ tháo mở nồi xe tay ga là bộ đồ nghề chuyên dùng để cố định và tháo rã cụm pulley sơ cấp (nồi trước) và pulley thứ cấp (nồi sau) trên hệ thống truyền động vô cấp CVT của xe tay ga. Bộ đồ nghề này giúp thợ hãm chặt các chi tiết quay mà không làm mẻ cánh quạt nhôm, không cong vênh chén bi và bảo vệ an toàn ren trục cốt máy.

Một bộ đồ nghề làm nồi xe ga cơ bản tại xưởng bao gồm các món chính sau:

• Vam giữ chén bi xe ga: Thiết bị có hai chấu cài hoặc răng ăn khớp chuyên hãm cố định quạt gió và má puly nồi trước, tương thích với hầu hết dòng xe Honda, Yamaha, Piaggio.
• Vam giữ chuông nồi sau: Dụng cụ khóa cố định vỏ chuông ly hợp phía sau dạng đai kẹp hoặc hai chấu gài lỗ chuông để tháo tán định vị.
• Khẩu lồng tháo tán nồi sau 39-41mm: Đầu tuýp mỏng chuyên dụng mở tán lớn giữ cụm bố ba càng và lò xo trụ xoắn nồi sau.
• Cảo ép lò xo bố ba càng: Bàn ép định tâm nén giữ lò xo cái nồi sau an toàn, triệt tiêu nguy cơ tán bung văng vào mặt khi mở ốc 39mm hoặc 41mm.

Khi nâng xe làm việc trên bàn nâng xe máy thủy lực, tư thế thao tác vừa tầm mắt giúp anh em siết mở các tán nồi cực kỳ chuẩn xác và nhẹ lưng.

Bảng thông số kỹ thuật và giới hạn mòn cụm truyền động CVT xe ga

Bảng thông số dưới đây cung cấp kích thước tán trục, lực siết tiêu chuẩn và giới hạn mòn cho phép của các chi tiết nồi xe ga thông dụng để anh em tra cứu nhanh:

Dòng xe ga	Kích thước tán nồi trước / sau	Lực siết tán nồi (Nm)	Bề rộng dây curoa mới (mm)	Giới hạn mòn dây curoa (mm)
Honda Vision 110	22mm / 19mm	59 Nm / 49 Nm	18.5 – 19.0	17.5
Honda Air Blade 125/150/160	22mm / 19mm	59 Nm / 49 Nm	22.0 – 22.5	20.5
Honda Lead 125, SH 125/150	22mm / 19mm	59 Nm / 49 Nm	22.0 – 22.5	20.5
Yamaha Grande, Janus (125cc)	17mm / 14mm	45 Nm / 40 Nm	21.0 – 21.5	19.8
Yamaha NVX 155	17mm / 17mm	55 Nm / 50 Nm	23.0 – 23.5	21.8

Top 3 pan bệnh thường gặp ở bộ nồi xe tay ga

Nồi xe ga hoạt động theo cơ chế ma sát khô và lực văng ly tâm, do đó sau 10.000 đến 15.000 km xe thường phát sinh 3 chứng bệnh kinh điển dưới đây.

Rung đầu giật cục khi nhả phanh tăng ga

Hiện tượng xe rung bần bật phần đầu ở dải tốc độ 10 đến 20 km/h bắt nguồn từ việc chuông nồi và bố ba càng bắt không đều. Bề mặt chuông bị xước rãnh sâu, cháy tím do trượt ma sát hoặc chai lỳ mặt bố khiến lực bám gián đoạn. Bụi mạt bố kết hợp dầu nhớt rỉ từ phớt cốt máy làm trượt lết bố thắng ly hợp, gây rung lắc mạnh tay lái khi bắt đầu đề-pa.

Máy gào to nhưng xe ì ạch, tăng tốc kém

Khi vít ga lớn nhưng vòng tua máy vọt cao còn bánh sau quay chậm chạp, thủ phạm chính là bi nồi bị mòn vẹt tạo góc cạnh hoặc ắc nồi bị rơ lắc. Bi không còn tròn đều sẽ không thể lăn mượt lên rãnh trượt má tĩnh, làm chén bi không đẩy ép hết hành trình má pulley. Dây curoa không leo lên hết đỉnh pulley trước khiến tỷ số truyền bị ghìm ở mức thấp, xe chạy hao xăng và máy rất nóng.

Tiếng kêu lách cách hoặc rít rát buồng truyền động

Tiếng rít chói tai thường phát ra từ dây curoa bị chai cứng, giãn dài quá mức và vỗ mạnh vào thành lốc máy khi tăng giảm ga đột ngột. Trong khi đó, tiếng lách cách gõ nhỏ ở cụm nồi trước khi nổ garanti thường do 3 cục cao su giảm chấn trượt bị rơ, khiến đĩa đề lỏng lẻo va đập vào lưng chén bi tạo xung động kim loại liên tục.

Quy trình tháo mở nồi xe ga và kiểm tra mòn nứt dây curoa từng bước

Thực hiện đúng trình tự kỹ thuật giúp bảo vệ cốt dên, bảo toàn ren tán và chẩn đoán chính xác tình trạng hao mòn của từng chi tiết truyền động.

Bước 1: Mở nắp lốc nồi xe ga
Dựng xe trên giá đỡ vững chắc, tháo lọc gió nồi và tháo dàn ốc nắp lốc truyền động xung quanh bằng dụng cụ tháo ốc rốn xe máy hoặc đầu khẩu chữ T cỡ 8mm. Nhẹ nhàng gõ búa cao su xung quanh mép tiếp giáp để tách rời nắp lốc, giữ nguyên vẹn ron giấy chắn bụi và 2 chốt định vị lốc máy.

Bước 2: Hãm cố định và mở tán nồi trước
Gài chấu của vam giữ chén bi xe ga khít vào rãnh quạt tản nhiệt hoặc đĩa răng đề trước. Dùng một tay tì giữ chắc cán vam, tay còn lại dùng súng xiết bu lông 1/2 inch gắn đầu tuýp 22mm bắn dứt khoát ngược chiều kim đồng hồ để nhả tán trục cốt dên. Rút nhẹ cụm cánh quạt làm mát, long đền đệm và nhấc trọn chén bi cùng ắc trượt ra ngoài, tránh làm rớt văng các viên bi nồi.

Bước 3: Mở tán chuông nồi và nhấc cụm bố ba càng
Lồng vam giữ chuông nồi sau ôm chặt lấy vành ngoài của vỏ chuông ly hợp để chống xoay tự do. Sử dụng đầu tuýp 19mm bấm cò súng mở ốc trục lap sau, rút chuông nồi ra ngoài kiểm tra độ cháy sém. Nhấc nguyên cụm pulley thứ cấp cùng dây curoa ra khỏi trục láp xe.

Bước 4: Kiểm tra độ mòn nứt dây curoa bằng thước kẹp cơ khí
Cầm dây curoa uốn gập ngược lại theo chiều các răng cao su để soi kỹ chân răng. Nếu phát hiện các đường nứt chân chim xé ngang rãnh hoặc cao su bị bong tách lớp bố thì phải thay mới ngay lập tức. Tiếp theo, dùng thước kẹp cơ khí đo bề ngang của sợi dây; nếu bản rộng thực tế tụt dưới mức 20.5mm (đối với dòng xe 125-150cc) thì dây đã mòn quá giới hạn cho phép, xe sẽ bị trượt tải nặng khi leo dốc.

Bước 5: Tháo kiểm tra cụm lò xo trụ và bi nồi
Đặt cụm pulley thứ cấp vào bàn ép lò xo, nén mặt bích xuống rồi dùng đầu khẩu 39mm mở tán giữ bố ba càng. Kiểm tra mặt trượt rãnh puly dẫn hướng, thay phớt cao su chắn mỡ nếu phát hiện xì dầu. Kiểm tra chén bi bằng mắt thường; nếu lòng má nhôm bị tạo gờ rãnh khuyết sâu thì cần đưa lên máy tiện láng phẳng hoặc thay cụm chén bi mới để tránh cắn mòn góc cạnh bi nồi văng.

Lưu ý khi vệ sinh, chọn thiết bị và lắp ráp cụm nồi xe ga

Bảo dưỡng nồi đòi hỏi độ sạch sẽ và chính xác tuyệt đối. Tuyệt đối không để dầu mỡ dính vào bề mặt làm việc của má nhôm, má bố ba càng và dây curoa vì sẽ gây hiện tượng lết trượt tức thì. Khi tra mỡ bò chịu nhiệt vào cụm puly rãnh trượt sau, chỉ quét một lớp mỏng vừa đủ quanh phớt chắn bụi, tránh nhồi thừa khiến mỡ văng lung tung ra chuông nồi khi xe chạy tốc độ cao.

Đặc biệt lưu ý, khi siết tán nồi trước vào trục dên, anh em phải bóp nhẹ dây curoa chìm sâu vào đáy rãnh pulley sau để tạo độ chùng cho dây phía trước. Nếu dây bị kẹp cứng ở mép chén bi trước, khi dùng súng xiết bu lông 1/2 inch siết chặt tán sẽ làm kẹp chặt dây, ép sai góc nghiêng và làm toét răng rãnh then hoa trục dên.

Trang bị trọn gói các đồ nghề bảo dưỡng chuyên sâu tại danh mục thiết bị sửa chữa bảo dưỡng xe máy giúp xưởng nâng cao tốc độ xử lý ca bệnh xe ga và tạo uy tín vững chắc với khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì nên mở nắp nồi xe tay ga để vệ sinh và kiểm tra một lần?

Định kỳ từ 5.000 đến 7.000 km anh em thợ nên nhắc khách vệ sinh cụm truyền động một lần để thổi sạch mạt bụi bố và cát bẩn bám dính. Riêng dây curoa cần kiểm tra kỹ lưỡng sau mỗi 10.000 km và khuyến cáo thay mới hoàn toàn ở mốc 20.000 đến 25.000 km để phòng ngừa đứt dây giữa đường.

Có nên dùng búa và đột sắt để đục mở tán chuông nồi không?

Tuyệt đối không dùng búa đục gõ vào tán nồi vì lực gõ va đập lệch tâm sẽ truyền thẳng vào làm cong trục dên và hỏng ren trục lap. Hành động này cũng làm méo mép chuông ly hợp, dẫn đến hiện tượng đảo lắc gây phá vòng bi và rung rần khung sườn xe khi vận hành.

Tại sao sau khi thay dây curoa mới xe ga lại có cảm giác ỳ máy lúc đầu?

Dây curoa mới có bản rộng dày hơn và các góc vát hông chưa mòn ăn khớp với độ dốc của hai má pulley nhôm cũ. Sau khi xe vận hành đều đặn khoảng 100 đến 200 km, sợi dây sẽ tự bo tròn rà khớp bề mặt tiếp xúc, xe sẽ êm mượt và lướt nhẹ trở lại.

Bộ dụng cụ tháo mở nồi xe tay ga có dùng chung được cho mọi dòng xe không?

Bộ dụng cụ tháo mở nồi xe tay ga đa năng tiêu chuẩn phục vụ tốt cho hầu hết dòng xe ga phổ thông của Honda và Yamaha như Vision, Lead, Air Blade, Grande, NVX. Tuy nhiên, một số dòng xe đặc thù như Vespa, Piaggio Medley hay xe ga phân khối lớn cần dùng vam giữ có chấu gài chuyên biệt theo đúng đường kính chuông của từng hãng.