Dùng Bộ Vam Ép Bạc Càng A Thay Cao Su Trực Tiếp

Chiếc Vios đời 2018 vào xưởng sáng nay trong tình trạng qua gờ giảm tốc kêu lục cục, bánh trước hơi lạng lái khi rà phanh. Đưa xe lên kiểm tra thấy cao su càng con ngỗng đã nứt toác, ruột sắt bên trong bung hẳn ra ngoài. Thay vì phải tháo cả cụm càng A vác ra bàn cày cục bộ, anh em chỉ cần đưa bộ vam ép bạc càng A vào gá chén rồi vặn khẩu là cục bạc cũ trượt ra ngoài êm ru.

Bộ vam ép bạc càng A là gì và gồm những chi tiết nào?

Bộ vam ép bạc càng A là bộ dụng cụ cơ khí chuyên dụng gồm các ống lót chén ép, nắp chặn và ty ren chịu lực để cảo ép các loại cao su càng, bạc lót kim loại trực tiếp dưới gầm ô tô con. Nhờ bộ đồ nghề này, thợ không cần tháo rời toàn bộ rotuyn hay hạ dầm xe ra ngoài.

Cấu tạo tiêu chuẩn của một bộ vam tháo lắp bạc càng A ô tô du lịch bao gồm:

• Trục ty ren chịu lực: Tiện ren vuông bước thô làm từ thép hợp kim tôi cứng, chịu mô-men xoắn cao khi vặn siết liên tục.
• Hệ thống chén đón và chén đẩy: Đầy đủ đường kính từ 34mm đến 72mm, tương thích với hầu hết các dòng xe 4 đến 7 chỗ của Toyota, Kia, Hyundai, Mazda, Honda.
• Vòng bi tỳ chặn đầu: Giảm ma sát tiếp xúc giữa đai ốc và chén ép, chống cháy ren ty khi chịu tải nặng.
• Đai ốc công lực: Thiết kế giác dày để ăn khớp chắc chắn với đầu tuýp mở ốc.

Bảng kích thước bạc cao su càng A các dòng xe con phổ thông

Dưới đây là thông số đường kính chén ép thợ gầm cần chọn chính xác để miệng chén ôm khít mép sắt của bạc lót, tránh cấn vào thành mắt càng nhôm hay càng thép mỏng:

Dòng xe con phổ biến	Vị trí bạc lót	Đường kính ngoài bạc (mm)	Chén đẩy phù hợp (mm)	Chén đón phù hợp (mm)
Toyota Vios / Yaris	Càng A con ngỗng bánh trước	58.0 – 58.5	56	64
Hyundai Grand i10 / Kia Morning	Cao su càng A phía sau	54.0 – 54.5	52	60
Mazda 3 / Mazda CX-5	Bạc càng A lớn (dầu/cao su)	65.0 – 65.5	63	72
Kia Cerato / Hyundai Elantra	Bạc lót càng dưới trước	60.0 – 60.5	58	66

Top 3 sự cố thường gặp khi thay bạc càng A bằng phương pháp thủ công

Nhiều xưởng không trang bị đồ chuyên dùng thường chọn cách tháo cả càng đem lên đe đóng búa hoặc khoét lửa, rất dễ phát sinh lỗi khiến chủ xe phàn nàn.

Biến dạng mắt càng A do ép lệch tâm hoặc khò lửa

Khi dùng búa tạ đóng bạc hoặc hơ đèn khò đốt cháy cao su cũ, nhiệt độ cao làm non thép và méo miệng mắt càng. Đến lúc ép bạc mới vào, lỗ càng bị rộng khiến bạc cao su bị lỏng, xe chạy vài tuần là cao su tự tuột ra ngoài.

Cháy ren ty cảo do không bôi mỡ bôi trơn

Lực ép bạc sắt bị oxy hóa gỉ sét dưới gầm xe con là rất lớn. Nếu anh em để ty ren khô mà dùng lực siết cưỡng bức, ma sát trượt sinh nhiệt cao sẽ làm cháy ren tức thì, mạt sắt bám dính gây kẹt chết cả đai ốc lẫn trục ren.

Rách vỏ cao su mới do chọn sai đường kính chén đẩy

Chọn chén đẩy có đường kính nhỏ hơn mép sắt sẽ làm chén ấn thẳng vào phần cao su đệm bên trong. Khi vặn lực, phần cao su chịu tải thay cho vỏ sắt ngoài dẫn đến nứt rách lõi cao su ngay từ khi chưa kịp hạ xe xuống đất.

Quy trình dùng bộ vam ép bạc càng A tháo lắp trực tiếp trên xe

Quy trình ép bạc dưới gầm đòi hỏi thao tác đúng thứ tự cơ khí để đảm bảo bạc ra vào thẳng trục, an toàn cho cả người lẫn chi tiết gầm.

Đầu tiên, anh em nâng xe lên bằng cầu nâng 2 trụ ở tầm ngang ngực để dễ thao tác dưới hốc bánh. Dùng súng xiết bu lông 1/2 bắn mở ốc tắc kê tháo bánh xe, sau đó mở bu lông bắt càng A với dầm phụ. Có thể tham khảo thêm trọn bộ dụng cụ chuyên dụng tháo lắp gầm ô tô con để việc xử lý các mối liên kết gầm nhanh gọn hơn.

Sau khi tách càng A khỏi dầm, anh em giữ nguyên rotuyn trụ đứng nếu cao su còn ngon, chỉ cần hạ đầu càng có bạc hỏng xuống khe hở gầm:

• Bước 1 – Vệ sinh và xịt rỉ sét: Cạo sạch đất cát xung quanh mép mắt càng. Xịt dung dịch phá rỉ sét vào khe tiếp giáp giữa vỏ bạc và mắt càng, để ngấm tầm 3–5 phút.
• Bước 2 – Gá đặt bộ vam ép bạc càng A: Luồn trục ty ren qua lỗ bạc. Đặt chén đón rỗng ở mặt sau (đáy chén to hơn bạc để bạc chui lọt vào trong). Đặt chén đẩy ở mặt trước sao cho mép chén tỳ khít lên thành sắt ngoài của cục bạc.
• Bước 3 – Ép tháo bạc cũ: Dùng cờ lê hoặc tròng giữ chặt đầu ty ren, dùng đầu tuýp vặn đều tay đai ốc công lực. Khi bạc bắt đầu nhích ra, lực vặn sẽ nhẹ dần cho đến khi bạc cũ rơi gọn gàng vào trong lòng chén đón.
• Bước 4 – Vệ sinh miệng mắt càng: Dùng giấy ráp mịn đánh sạch gỉ sét trong lòng mắt càng, bôi một lớp mỡ bò mỏng để tạo độ trơn khi ép bạc mới vào.
• Bước 5 – Ép bạc mới vào vị trí: Đặt cục bạc cao su mới đúng chiều định vị theo dấu của nhà sản xuất. Đổi chiều chén đẩy tỳ lên mép ngoài vỏ bạc mới, chén đón tỳ lên mặt phẳng mắt càng. Siết đều tay cho đến khi mép gờ của bạc lót chạm sát vào mặt gờ càng A thì dừng lại.

Lưu ý quan trọng khi chọn thiết bị và thao tác cảo ép

Để kéo dài tuổi thọ cho đồ nghề và không làm hỏng bạc gầm của khách, thợ làm gầm cần tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật sử dụng ren cơ khí.

Thứ nhất, trước mỗi lần siết ép, anh em bắt buộc phải bôi một lớp mỡ bò chịu cực áp lên toàn bộ chiều dài làm việc của ty ren. Mỡ bò giúp triệt tiêu ma sát trượt và bảo vệ bước ren vuông không bị mòn vẹt.

Thứ hai, tuyệt đối không dùng súng hơi bắn trực tiếp vào đai ốc của bộ vam. Búa đập rung lắc của khí nén sinh xung lực cực mạnh dễ làm trượt giác tuýp và bứt đứt ren ty. Hãy dùng cần siết lực hoặc tay vặn tròng dài để siết êm từng vòng ren, cảm nhận được độ cắn của bạc sắt.

Thứ ba, nếu gặp những con bạc gỉ sét lâu năm bám quá chặt, sau khi siết căng ty ren mà bạc vẫn chưa chịu nhúc nhích, anh em không nên cố vặn thêm vì sẽ cong ty. Thay vào đó, hãy dùng búa gõ nhẹ xung quanh vòng mắt càng ngoài để tạo độ rung dội phá liên kết rỉ sét, bạc sẽ tự động trượt ra theo ren siết.

Cuối cùng, nếu gặp những ca xe bị đâm va méo mó biến dạng cần phải tháo rời hẳn thanh càng A ra ngoài để nắn chỉnh, anh em mới cần đưa lên bàn ép của máy ép thủy lực chuyên dụng tại xưởng để xử lý.

Câu hỏi thường gặp

Bộ vam ép bạc càng A có dùng chung cho tất cả các dòng xe con không?

Hầu hết các bộ cảo bạc đa năng hiện nay đều dùng chung được cho xe sedan, hatchback và SUV cỡ nhỏ nhờ bộ ống chén nhiều kích cỡ từ 34mm đến 72mm. Tuy nhiên, một số dòng xe Đức như Mercedes-Benz hay BMW có cấu tạo bạc cao su định hình dạng bầu dục hoặc bạc thủy lực đặc thù thì bắt buộc phải dùng thêm bát gá chuyên dụng đúng phom đời xe đó.

Có nên dùng súng xiết bu lông khí nén để siết ty ren bộ vam không?

Anh em tuyệt đối không nên dùng súng bắn bu lông để siết ty cảo bạc cao su. Xung búa đập gián đoạn của súng khí nén tạo tải trọng động rất lớn, dễ làm xé toét ren và hỏng vòng bi chặn lực của bộ vam. Cách làm đúng kỹ thuật là dùng tay vặn hoặc cờ lê tròng siết tịnh tiến êm ái bằng tay.

Dùng bộ vam này có cần phải tháo rời cả cụm càng A ra khỏi xe không?

Thợ không cần tháo rời cả cụm càng A ra ngoài bàn nguội. Anh em chỉ cần tháo bánh xe, nhả các bu lông liên kết giữa càng A và dầm phụ rồi hạ đuôi càng xuống là đã có đủ không gian để gá đặt bộ vam tháo lắp trực tiếp.

Làm sao để biết cao su càng A đã ép vào đúng vị trí tiêu chuẩn?

Mỗi cục bạc lót cao su thường có một gờ sắt chặn giới hạn hoặc rãnh gân định vị khớp với mép mắt càng. Khi vặn tay thấy lực siết nặng đột ngột và quan sát thấy mép gờ kim loại của bạc đã áp sát khít hoàn toàn vào mặt phẳng miệng càng A là bạc đã vào đúng vị trí.

2 / 2