Cách Đo Kiểm IC Tiết Chế 24V Và Đi Ốt Máy Phát Xe Tải

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

Cách Đo Kiểm IC Tiết Chế 24V Và Đi Ốt Cầu Nắn Dòng Máy Phát Xe Tải

Mới trưa nắng, cẩu kéo một con Howo 380 về xưởng, mùi axit từ bình ắc quy bốc lên chua loét mũi. Tài xế nhăn nhó kêu xe chạy tí thì bình sôi sùng sục, nổ đứt sạch dàn bóng pha rọi đường. Nhìn qua là tôi biết ngay máy phát đang sạc điên cuồng dâng lên tới 32V do chết cục vi mạch ổn áp. Để bắt tận tay cái bệnh củ chuối này, anh em thợ bắt buộc phải rã cục sạc xuống bàn nguội để đo kiểm IC tiết chế 24V cùng dàn mâm đi-ốt nắn dòng. Bài này tôi chỉ anh em cách vặn đồng hồ chích kim sao cho chuẩn, bắt trúng linh kiện hỏng để thay, khỏi dông dài bắt khách đập hộp nguyên cái máy phát mới tốn kém.

1. Đo kiểm IC tiết chế 24V là gì và sơ đồ vi mạch sạc

Đo kiểm IC tiết chế 24V là thao tác lấy đồng hồ vạn năng kẹp vào các chân tín hiệu để xem cái vi mạch ổn áp còn tự động ngắt dòng kích từ đúng ngưỡng an toàn hay không.

Hệ thống điện xe tải nặng xài điện 24V, cấu tạo mạch sạc có hai cục cưng hay chết vặt nhất là cụm IC (tiết chế) và dàn đi-ốt (cầu nắn dòng). Cục IC tiết chế thường bám liền với giá đỡ cặp chổi than, nhét gọn lỏn ngay đuôi máy phát. Việc của nó là làm bảo vệ: hễ bình ắc quy no ngắc ngoải tới 28V thì nó ngắt điện vào cuộn rotor, bình đói thì nó thả điện cho sạc tiếp. Còn mâm đi-ốt là cái vành móng ngựa cắm 6 hoặc 8 con đi-ốt to bự chà bá. Nó đứng chặn cửa, ép dòng điện xoay chiều do stator phát ra phải lột xác thành điện một chiều mới được chui vào sạc ắc quy.

Để hiểu rõ đường đi nước bước dòng sạc từ máy phát chui vô bình rồi đi ra củ đề thế nào, anh em có thể nhấp coi lại bài phân tích sơ đồ mạch nạp máy phát điện xe tải 24V để lấy gốc rà dây điện sườn cho lẹ.

2. Bảng thông số vặn đồng hồ test đi-ốt và tiết chế

Vặn đồng hồ đo điện trở hoặc xoay qua thang đo đi-ốt (hình mũi tên) là cách duy nhất để moi ra thông số rò rỉ của linh kiện. Bảng dưới là mấy con số cơ bản để anh em chích kim đối chiếu.

Hạng mục anh em chích que đo	Cách thao tác trên bàn nguội	Thông số hiển thị chuẩn để lụm tiền
Đo đi-ốt dương (B+)	Que đen vô vỏ, que đỏ châm chân đi-ốt	Kim lên hiển thị ~0.4V – 0.6V, đảo que lại không lên số
Đo đi-ốt âm (GND)	Đảo ngược chiều que đo so với đi-ốt dương	Một chiều thông số, đảo lại cách điện tuyệt đối
Điện trở cuộn kích từ (Rotor)	Chích 2 que vô 2 vòng vành trượt cổ góp đồng	Tầm 15 ôm đến 20 ôm (Không chập mạch ra vỏ lõi)
Ngưỡng ngắt sạc của IC	Nổ máy thốc ga chích đồng hồ ngay cọc ắc quy	Vôn kế nhích tới 28.5V là dừng, không vọt qua 29V

3. Top 3 pan bệnh dai dẳng ở mâm đi ốt và cụm ổn áp

IC tiết chế chập dính làm luộc sôi ắc quy

Dàn máy ép tải leo đèo nóng như lò than làm vỉ mạch bán dẫn trong con IC rộp lên, chết chập dính. Chết dính nghĩa là nó mất não, không thèm ngắt điện nữa mà cứ mở toang cửa cho dòng kích từ tuôn trào. Máy phát quay bao nhiêu vòng nó sạc bấy nhiêu vôn, có khi vọt lên hơn 30V. Hai cái bình ắc quy hứng dòng sạc khổng lồ sẽ sùng sục sôi nước axit, bốc khói chua loét, nổ rụng dàn đèn taplo và đứt sạch bóng pha.

Đứt rụng chân đi-ốt cầu làm mất một pha sạc

Trong vành 6 con đi-ốt nắn dòng, chỉ cần một con bị quá nhiệt đứt xém chân là máy phát què quặt mất một pha điện. Dòng sạc xuất ra lềnh bềnh rớt xuống cỡ 25V, tải không nổi hệ thống. Chạy ban ngày chả sao, tối đến tài bật quạt điều hòa với pha cốt là điện ắc quy tụt thê thảm, ráng lết thêm chục cây số là kim phun tắt điện tịt ngòi giữa lộ.

Chổi than mòn trơ lõi đồng tịt ngòi sạc

Chổi than cạ liên tục vào hai cái vành trượt đồng trên cốt rotor để mớm điện kích từ. Tầm vài ba năm than mòn vẹt cụt lủn tới rốn, đứt luôn cái lò xo đẩy. Cục than lọt thỏm không tì sát vô cổ góp đồng được nữa thì mất điện kích từ hoàn toàn. Cục máy phát to đùng lúc này xoay rỗng tuếch chả khác gì cái bánh đà phế thải, xe lết đi nhờ lượng điện dư bám trong bình ắc quy.

4. Quy trình chích đồng hồ rã máy phát từng bước

Kẹp đồng hồ vạn năng để đo kiểm IC tiết chế 24V không hề khó, anh em cứ giật cái máy phát quăng lên mặt bàn nguội rồi cày theo 4 nhịp này.

Bước 1: Rút cụm IC và than. Lấy tuýp tháo ốp nhựa sau đít sạc, vặn hai con ốc rút nguyên cụm IC dính chổi than ra. Ngó thử cục than còn nhú dài không, lò xo ấn vào còn nảy không. Dòm vô cái vành đồng rotor rãnh xước mòn lõm quá sâu thì quăng lên máy tiện vớt lại cho bằng.

Bước 2: Test mâm đi-ốt sống chết. Vặn đồng hồ qua nấc đo đi-ốt có cái hình mũi tên. Chích thử giáp vòng 6 con đi-ốt. Nhớ thuộc nằm lòng quy tắc: một con đi-ốt sống là chiều đi kim nhảy số báo thông, đảo que ngược lại màn hình nín khe báo số 1 (cách điện). Con nào chích kêu bíp bíp liên tục hoặc đảo que vẫn lên số là chập ruột thủng xuyên táo rồi.

Bước 3: Gắp IC qua bàn thử điện. Kiếm cái bình hoặc nguồn tổ ong vặn lên điện áp 24V châm vô chân cấp nguồn IC, đấu thêm cái bóng đèn nhan chích vô hai chổi than rà tải. Vặn rún tăng điện áp giả lập lên nhích qua 28.5V, thấy bóng đèn vụt tắt ngủm là IC còn tự ngắt sạc ngon. Đèn cứ sáng choang hoài là chập chết dính, vứt lẹ.

Bước 4: Hàn nhổ thay đồ mới. Kiếm mỏ hàn khò nung chảy chân cọc đồng để gắp con đi-ốt đứt ra. Lắp đồ mới cạo sạch chân, chấm chì xịn chà láng cho thông mạch sạc. Ráp ốp lại, cặp mỏ kìm vô bình kẹp thử xem cốt quay nhẹ, xuất dòng ra 28V tròn vo mới được bợ lên xe bắt ốc.

5. Lưu ý dọn đồ nghề khi cày điện bán dẫn

Đụng vô đồ vi mạch điện tử mỏng manh như IC hay mâm đi ốt, anh em tuyệt đối bỏ cái tật lấy cọng dây điện chẹt cọc bình quẹt lửa xẹt xẹt để thử điện. Hồ quang phóng ra xẹt một nhát là nướng khét lẹt mấy con chip IC bên trong vỏ nhựa ngay.

Muốn chích mạch ăn tiền liền tay, xưởng phải sắm cái đồng hồ đo điện tử VOM nhảy số chuẩn lấy bên mục Dụng cụ đo kiểm, đồng hồ chẩn đoán. Mũi kim đo phải nhọn bén để rạch qua lớp sơn cách điện keo phủ mạch mới ăn vôn được. Gặp mấy con ốc bake bắt ốp lưng máy phát rỉ ngoét nung nhiệt, lôi cái vít dỏm ra vặn ráng là toét tròn cái đầu vít. Ca này anh em ráng mò kho Dụng cụ cầm tay tậu luôn cây vít đóng thân thép, nện cái chày giật ngược một phát là ốc bợt ren xoay cái rụp. Lúc nhổ cọc đi-ốt bự chảng trên mâm nhôm tản nhiệt dầy cui, mỏ hàn que nhỏ chích vô tản nhiệt nguội ngắt không chảy chì nổi đâu, phải chơi mỏ búa chà bá mới xả ngàm được.

Đồ nghề cho các bước trong bài anh em chọn tại Alotools — hàng có sẵn, tư vấn theo đúng việc.

Câu hỏi thường gặp

IC tiết chế loại máy phát 24V xài chung hàng với 12V được không?

Cắm lộn là nổ văng xác ngay tắp lự. Linh kiện bên trong con IC 24V được thiết kế ngưỡng chịu đựng và rơ le ngắt mạch neo ở mức 28.5V, còn loại 12V nó cắt dòng ở mức 14V. Ráp lộn đồ 12V vô xe tải chạy hệ điện 24V, đề lên phát dòng kích nhồi xuống gấp đôi là ọc khói khét rẹt cháy đen cục sạc tức thì.

Đo thấy đứt một con đi-ốt thì mỏ hàn chì cạy thay 1 con xài tạm được không?

Sách vở thì cạy chân thay từng con đi-ốt lẻ tẻ được. Nhưng thực tế máy phát xe tải cày ải khốc liệt, ngàm đi-ốt dập ép chết vô khối nhôm tản nhiệt. Anh em đục cạy ra thay 1 con lẻ loi, chạy ba bữa tản nhiệt không ôm sát ngàm đứt gãy lại chết nốt mấy con kế bên. Lấy nguyên vỉ móng ngựa mới đắp vô ráp cho bền, khỏi bị bắt đền.

Không rã máy phát xuống mà đo kiểm IC tiết chế 24V trực tiếp lúc nổ máy được không?

Đo được độ ngắt mạch tổng thể nhưng không tháo ra thì không moi được bệnh tận ruột. Anh em cắm đồng hồ vạn năng ôm vô cọc bình, nhờ tài đạp lút ga. Nếu vôn kế đồng hồ phi mã vọt qua 30V mà không rớt kim lại, chắc mẩm IC đã liệt não không tự ngắt kích từ. Kiểu gì cũng phải hạ nguyên cục máy xuống tháo ốp mới thay được.

Tại sao đập hộp mua cục IC tiết chế mới tinh ráp vô vài ngày lại chết tiếp y chang?

Thay IC nướng IC liên tọi là do rotor máy phát bị chạm vỏ hoặc xước rách lớp ê-may chập cuộn dây bên trong. Lúc này nó hút dòng điện kích từ lớn khủng khiếp xé toạc định mức chịu đựng của con tiết chế mới. Thợ vội vàng thay IC mà lười chích kim đo độ cách điện của rotor thì dọn kho mua 10 cục sạc ráp lên cũng chết nướng cả 10.