Sáng ra khách đẩy con tay ga vô tiệm, mặt nhăn nhó bảo tối qua vừa thay cái bình mới toanh mà sáng nay bấm đề chỉ nghe tiếng “tạch tạch”. Anh em rút yên ra, gắm dây đo vào thì bình cạn sạch điện. Lúc này nếu vội phán hỏng bình rồi đè khách ra thay tiếp thì thế nào cũng ăn mạ. Việc đầu tiên là phải rút cây đồng hồ ra để đo dòng nạp sạc và áp ắc quy xe máy xem mâm lửa hay cục sạc đang dở chứng. Bắt đúng bệnh ngay từ đầu giúp tiệm giữ uy tín, không lo khách quay lại mắng vốn.

Đo dòng nạp sạc và áp ắc quy xe máy là gì và nguyên lý cần nhớ
Đo dòng nạp sạc và áp ắc quy xe máy là thao tác dùng dụng cụ đo điện chuyên dụng để kiểm tra hai thông số sinh tử trên hệ thống điện: điện áp tĩnh/động (Volt) và dòng điện nạp vào bình (Ampe). Khi động cơ nổ, mâm lửa phát ra điện xoay chiều (AC), đi qua cục sạc (tiết chế nắn dòng) để đổi thành điện một chiều (DC) rồi mới nạp vào bình ắc quy. Để đo chuẩn xác các thông số này mà không sợ nhầm lẫn, anh em nên chuẩn bị sẵn một chiếc đồng hồ vạn năng điện tử Kyoritsu có nấc đo DCV và DCA dòng lớn.
Anh em thợ cần nhớ rõ hai khái niệm cơ bản này khi cắm que đo:
- Đo điện áp (Volt – V): Đo song song với hai cọc bình. Cho biết sức khỏe của bình và ngưỡng ngắt sạc của tiết chế.
- Đo dòng điện (Ampe – A): Đo nối tiếp trên đường dây nạp. Cho biết lượng điện thực tế đang bơm vào bình nhiều hay ít.
Bảng thông số điện áp và dòng nạp chuẩn trên xe máy
Dưới đây là bảng thông số tiêu chuẩn anh em dùng để so sánh nhanh khi đứng ở xưởng:
| Trạng thái kiểm tra | Điện áp chuẩn (DCV) | Dòng nạp chuẩn (DCA) | Đánh giá trạng thái |
|---|---|---|---|
Top 3 pan bệnh hệ thống sạc xe máy thường gặp nhất
1. Sạc yếu hoặc không nạp điện (chạy vài ngày lại hết bình)
Hiện tượng này rất hay gặp trên xe ga đi phố. Khách chạy ngắn đường, bật đèn liên tục nhưng cục sạc không nạp đủ điện trả lại cho bình. Khi nổ máy vặn ga lớn mà áp đo được trên cọc bình không vượt nổi 13.0V, dòng nạp báo dưới 0.5A thì chắc chắn sạc bị yếu hoặc mâm lửa bị đứt cuộn. Mẹo cho anh em là kết hợp dùng máy đọc lỗi xe máy SmartTool2 quét xem có mã lỗi điện áp hệ thống thấp hay không trước khi rã lốc máy ra kiểm tra mâm lửa.
2. Cục sạc bị chập nắn dòng, nạp quá áp làm phù bình ắc quy
Nhiều xe bị tình trạng bình ắc quy mới thay được tuần lễ đã chửa to tướng, bốc mùi axit nồng nặc. Nguyên nhân do linh kiện bán dẫn bên trong cục sạc bị chập, không ngắt được áp khi ga cao. Khi anh em nẹt ga, điện áp vọt lên 15V – 17V làm dung dịch trong bình sôi xùng xục. Nếu không phát hiện kịp thời sẽ làm hỏng luôn cả Bốt ECU trên xe FI.
3. Rò điện ngầm khi tắt chìa khóa (xe để qua đêm mất điện)
Khách tắt máy gửi xe qua đêm, sáng ra bấm đề tịt hẳn. Đo áp bình khi tắt khóa thấy sụt dần. Bệnh này không phải do sạc hay do bình hỏng, mà do có thiết bị độ thêm (đèn trợ sáng, còi định vị, ổ khóa thông minh Smartkey) bị rò điện ra sườn. Muốn tìm ra nhánh dây bị rò, bắt buộc anh em phải chuyển đồng hồ sang nấc đo dòng Ampe.
Quy trình đo dòng nạp sạc và áp ắc quy xe máy từng bước
Để bắt chính xác bệnh mà không làm đứt cầu chì hay cháy đồng hồ vạn năng, anh em làm chuẩn theo 4 bước sau:
Bước 1: Đo điện áp tĩnh của bình ắc quy
Vặn núm đồng hồ vạn năng về nấc DCV 20V. Đặt que đỏ vào cọc dương (+), que đen vào cọc âm (-) của bình. Nếu màn hình hiện 12.6V trở lên là bình tốt. Nếu báo dưới 12V, anh em phải tháo bình ra kẹp vào máy sạc ắc quy tự động sạc đầy rồi mới tiến hành kiểm tra sạc, tránh trường hợp bình đói điện làm sai lệch kết quả đo.
Bước 2: Đo điện áp sạc động khi nổ máy
Giữ nguyên que đo trên 2 cọc bình, tiến hành bấm đề nổ máy. Quan sát điện áp lúc đề (không được sụt dưới 9.6V). Cho xe chạy garanti, áp phải đạt từ 13.2V. Nhích ga lên khoảng 4000 vòng/phút, điện áp phải tăng lên và đứng khựng lại ở mức 14.0V – 14.5V. Nếu vặn ga mà áp giữ nguyên 12.5V là sạc không nạp. Nếu vặn ga áp vọt qua 15V là sạc hỏng tiết chế.
Bước 3: Đo dòng điện nạp sạc thực tế (DCA)
Đây là bước nhiều thợ trẻ hay làm cháy cầu chì đồng hồ vì cắm sai lỗ. Chuyển que đỏ sang jack 10A/20A trên đồng hồ, vặn núm sang nấc DCA 10A. Tháo cọc âm (-) của bình ắc quy ra khỏi bình. Kẹp que đỏ của đồng hồ vào dây cọc âm vừa tháo, kẹp que đen vào chính cọc âm (-) của bình ắc quy (đo nối tiếp). Cho xe nổ máy vặn ga, dòng nạp chuẩn phải nhảy từ 1.5A đến 3.5A tùy độ đói của bình.
Bước 4: Kiểm tra dòng rò khi tắt chìa khóa
Giữ nguyên sơ đồ đo nối tiếp ở Bước 3 nhưng tắt chìa khóa xe về OFF. Quan sát chỉ số trên màn hình đồng hồ. Xe zin không độ chế dòng rò chuẩn phải dưới 1mA (0.001A). Xe có lắp Smartkey dòng rò cho phép từ 1mA – 3mA. Nếu dòng rò vọt lên 20mA – 50mA, anh em tiến hành rút từng giắc cắm hoặc rút cầu chì phụ ra, khi nào dòng rò rớt về 0 thì chính là nhánh dây đó đang bị chạm mass.
Lưu ý quan trọng khi thao tác và chọn thiết bị đo cho tiệm
Khi đo dòng Ampe lớn, tuyệt đối không được bấm đề xe. Dòng đề của xe máy vọt từ 40A – 80A sẽ làm nổ cầu chì bảo vệ bên trong đồng hồ vạn năng ngay lập tức. Luôn nổ máy bằng cần đạp hoặc bấm đề trước rồi mới chập dây đo nối tiếp vào sau.
Bên cạnh việc dùng đồng hồ vạn năng, đối với các dòng xe tay ga FI hiện đại hay bị hành bệnh điện chập chờn, anh em nên đầu tư thêm thiết bị kiểm tra chuyên sâu. Việc kết hợp kiểm tra đường điện nạp với các thao tác bắt pan xe máy FI hao xăng rung giật do kẹt kim phun bằng máy chẩn đoán sẽ giúp anh em bắt trọn gói toàn bộ hệ thống điện – nhiên liệu của xe, xử lý triệt để trong một lần tháo dàn áo.
Câu hỏi thường gặp
Đo dòng nạp sạc và áp ắc quy xe máy bằng đồng hồ kim có chuẩn không?
Đồng hồ kim vẫn đo được điện áp nhưng độ chính xác không cao bằng đồng hồ số, rất khó phát hiện mức chênh lệch nhỏ 0.2V – 0.3V để biết sạc bị yếu. Do đó anh em nên dùng đồng hồ vạn năng hiển thị số (Digital) để nhìn rõ từng số lẻ.
Tại sao vặn ga lớn điện áp nạp lại giảm xuống chứ không tăng?
Hiện tượng vặn ga cao điện áp lại sụt xuống thường do cuộn mâm lửa bị om dây, khi mâm lửa quay tốc độ cao bị phát nhiệt gây chập mạch nội bộ. Ngoài ra cũng có thể do cọc bình tiếp xúc kém hoặc dây giắc sạc bị cặn gỉ làm tăng điện trở.
Thay cục sạc mới vào mà điện áp vẫn không lên đủ 14V là bị làm sao?
Nếu đã thay cục sạc tốt mà áp vẫn yếu thì anh em cần kiểm tra ngược lại mâm lửa AC. Rút giắc mâm lửa ra, bật nấc VAC trên đồng hồ đo giữa 3 dây pha (với xe 3 pha). Điện áp AC khi nẹt ga phải đạt từ 40V – 70V AC. Nếu áp AC thấp là mâm lửa hỏng hoặc nam châm vô-lăng bị xước, mất từ tính.
Dòng rò bao nhiêu thì làm bình ắc quy hết điện qua đêm?
Thông thường nếu dòng rò vượt quá 10mA (0.01A), chỉ sau khoảng 2 – 3 ngày không đi là bình ắc quy 5Ah sẽ bị rút cạn sạch điện. Xe cắm nhiều đồ chơi độ chế như định vị kém chất lượng hay bị dính lỗi này nhất.
