Động cơ thổi ron mặt máy: Cách đo võng và rà xupap

Xe ben chở đất đang cày cả ngày bỗng rên ì ạch, tài xế sốt ruột tấp vào xưởng mở nắp capo thì nước trào trắng xóa, rút ty thăm nhớt thấy dung dịch đã biến thành màu cà phê sữa. Anh em bắt bệnh ngay là động cơ thổi ron mặt máy. Khách giục lấy xe gấp để chạy hàng, nhưng tháo mặt quy lát ra xử lý sao cho êm, dọn lốc sao cho sạch thì nhiều thợ trẻ vẫn còn ngượng tay. Bài này tôi chỉ anh em cách dùng thước phẳng đo độ lồi lõm, mẹo rà xupap kín hơi và cách xài cảo móng ngựa rút nấm lẹ nhất để dứt điểm pan bệnh, ráp máy xong nổ êm ru.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Cẩm nang đại tu cụm hơi xe tải nặng: Cách rút sơ mi chuẩn.

Động cơ thổi ron mặt máy là gì và cơ chế gây hao nước

Động cơ thổi ron mặt máy là tình trạng lớp gioăng làm kín (ron) đặt giữa thân lốc máy và nắp quy lát bị rách, cháy nứt hoặc mục nát, làm mất khả năng phong tỏa không gian buồng đốt. Bình thường, ron này đóng vai trò ngăn cách ba đường độc lập: đường nước làm mát, đường hầm nhớt bôi trơn và buồng đốt áp suất cao. Khi ron bị xé rách do quá nhiệt hoặc ốc quy lát lỏng, ranh giới này bị phá vỡ.

Lúc này, áp suất cực lớn từ buồng đốt trong kỳ nổ sẽ tống thẳng khí nóng sang đường nước làm mát xung quanh áo xilanh. Khí nóng thổi liên tục làm nước sôi sục, trào ngược ra khỏi bình nước phụ hoặc két nước, gây ra hiện tượng hao nước cực nhanh. Nếu vết rách nằm ở vị trí đường nhớt, áp lực nước và nhớt sẽ thông nhau, quậy tung lên thành hỗn hợp bùn sệt như cà phê sữa. Động cơ lúc này vừa mất nước giải nhiệt, vừa cạn nhớt bôi trơn, nếu tài xế ráng chạy lết thêm vài cây số là xác định bó máy, lột dên, đền ốm đòn.

Bảng dung sai đo độ võng mặt máy và nắp quy lát

Bảng số liệu dưới đây giúp anh em tra cứu nhanh dung sai lồi lõm của mặt lốc. Đặt thước phẳng lên, xỏ thước lá vào, nếu thông số vượt ngưỡng này thì bắt buộc phải bê nắp quy lát đi phay lại, không được cố ráp ron mới vào vì chạy dăm bữa sẽ thổi ron tiếp.

Khi đầu tư đồ nghề tháo lắp động cơ, anh em nên chọn cảo móng ngựa làm từ thép rèn khối. Những dòng cảo rẻ tiền làm bằng sắt mỏng, khi ép lò xo xupap xe tải nặng lực bung rất lớn, ngàm cảo trượt ra giật ngược vào tay hoặc văng móng hãm vào mắt cực nguy hiểm. Thước phẳng cơ khí thì phải mua hàng xịn, dùng xong bôi lớp mỏng dầu máy, bọc nilon cất vào hộp gỗ. Mấy món đo kiểm này rơi một cái là lệch một ly, phán sai bệnh bắt khách đi phay oan mặt lốc. Cuối cùng, khi mua ron làm kín, dứt khoát mua gioăng thép nhiều lớp hoặc ron chịu nhiệt hiện đại, bỏ hẳn mấy dòng ron sợi rẻ tiền đời cũ dễ mục nát bấy nhầy.

Cần sắm đồ nghề đúng cho việc này, anh em xem trọn bộ thiết bị tại Alotools.vn.

Câu hỏi thường gặp

Xe bị Động cơ thổi ron mặt máy cố chạy rốn có sao không?

Bực mình vì lỡ dở chuyến hàng mà cố chạy rốn là hỏng cả khối động cơ. Khi ron bị thủng, nước làm mát trào hết, cỗ máy quá nhiệt sẽ làm kẹt bó piston vào áo xi lanh. Nhớt hòa với nước làm bạc lót trục khuỷu bị lột dên. Cố chạy thêm vài cây số, thay vì chỉ tốn tiền thay ron mặt máy, khách sẽ phải bỏ hàng chục triệu đại tu toàn bộ động cơ.

Đo độ võng mặt máy dùng thước gì mới chuẩn?

Anh em bắt buộc phải dùng kết hợp thước phẳng cơ khí (thép khối mài CNC chuẩn) và bộ thước lá căn lá. Không dùng thước cuộn hay thước nhôm xây dựng đặt lên vì độ cứng không có, bản thân thước nhôm đã cong vênh sẵn. Phải kết hợp xỏ lá thước kẽ hở 0.05mm – 0.10mm mới biết mặt quy lát đã cần phay hay chưa.

Có bắt buộc thay ốc mặt máy mới sau khi phay mặt quy lát không?

Rất nên thay, nhất là với xe tải cày ải nặng. Ốc quy lát vặn theo lực kéo góc (torque-to-yield) thường bị giãn dài qua giới hạn đàn hồi sau những lần siết trước đó. Dùng lại ốc cũ, khi kéo cờ lê lực rất dễ bị chờn ren, gãy ngậm trong lốc hoặc lực siết ép không đủ chặt khiến ron mới mau xì.

Rà xupap xong làm sao biết lỗ nạp và lỗ xả đã kín hơi?

Anh em ráp nấm xupap, cài móng hãm xong, đặt lật ngang mặt quy lát lên. Đổ xăng thơm vào kín lỗ xả và lỗ nạp. Lấy vòi xịt khí nén xịt mạnh vào phía sau nấm. Nếu thấy trên bề mặt miệng xupap nổi bọt bong bóng xì lên hoặc xăng ứa ra ướt nhem thì chứng tỏ rà chưa đạt, bề mặt còn rỗ. Cắn răng tháo ra bôi cát rà lại từ đầu đến khi rót xăng xịt hơi mà miệng nấm khô rang là kín bưng.