Hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG: Mẹo kéo vảy cá

hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG

Chiều muộn ở tiệm, khách dắt con Winner X vào báo cổ pô inox 304 bị nứt ngay đoạn uốn gần đầu bò, tiếng nổ xì xẹt nghe rất chói tai. Nhiều anh em quen tay lấy máy hàn que ra chấm, kết quả là lủng luôn một lỗ to tướng trên ống dày chỉ 1.2 ly, mối hàn thì đen thui như than. Muốn giữ khách chơi xe và lấy tiền công xứng đáng, anh em bắt buộc phải làm chủ kỹ thuật hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG để kéo ra đường vảy cá sáng bóng, ngấu sâu mà không biến dạng ống.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Chọn máy hàn MIG và TIG mini cho tiệm xe máy chuẩn thợ.

hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG
Hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG

Hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG là gì?

Hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG là phương pháp hàn hồ quang điện sử dụng điện cực Vonfram không nóng chảy trong môi trường khí trơ Argon bảo vệ, giúp ghép nối các đoạn ống cổ pô inox mỏng (thường từ 1.0mm đến 1.5mm) mà không làm oxy hóa bề mặt. Khí Argon bao phủ vùng vũng hàn sẽ ngăn oxy trong không khí tiếp xúc với kim loại nóng chảy, giữ cho mối hàn có màu trắng bạc hoặc ánh vàng rơm thay vì cháy đen xỉn màu.

Cấu tạo một bộ đồ nghề hàn TIG tiêu chuẩn cho tiệm sửa xe máy gồm 4 cụm chính:

  • Nguồn hàn: sử dụng máy hàn TIG mini dòng một chiều (DC) có chức năng mồi hồ quang cao tần (HF) để không phải quẹt kim gây tù đầu mũi.
  • Hệ thống khí bảo vệ: gồm bình khí Argon tinh khiết (độ tinh khiết từ 99.99% trở lên) gắn kèm đồng hồ giảm áp khí Argon có cột đo lưu lượng bóng nổi.
  • Mỏ hàn và vật tư tiêu hao: súng hàn TIG giải nhiệt khí (thường dùng mã WP-17 hoặc WP-26), chụp sứ số 6 hoặc số 7, kẹp kim, thân kẹp kim và kim hàn Vonfram đầu đỏ (WT20) hoặc đầu xám (WC20) đường kính 1.6mm.
  • Que bù phụ trợ: que hàn bù inox ER308L đường kính 1.2mm hoặc 1.6mm chuyên dùng cho cổ pô inox 304.

Nếu cổ pô xe phổ thông làm bằng sắt dày bị mục rỉ nặng, anh em có thể xử lý nhanh bằng cách xem lại bài cách chỉnh dòng máy hàn MIG mini không dùng khí. Còn riêng với đồ chơi inox 304 hay titan đòi hỏi tính thẩm mỹ cao, máy hàn TIG vẫn là lựa chọn bắt buộc tại tiệm.

Bảng thông số chỉnh dòng hàn TIG cổ pô inox theo độ dày ống

Cổ pô inox xe máy trên thị trường hiện nay đa phần có độ dày thành ống từ 1.0mm đến 1.5mm, anh em chỉ cần chỉnh sai lệch 10A là vũng hàn đã sụp thủng ngay lập tức. Bảng thông số thực chiến dưới đây được đúc kết từ quá trình làm cổ pô cho các dòng xe số (Wave, Dream, Exciter) và xe ga (SH, Vario, Air Blade) giúp anh em set máy chuẩn ngay từ phát bóp cò đầu tiên.

Độ dày ống cổ pô Dòng hàn (Ampe) Cỡ kim Vonfram Cỡ que bù ER308L Lưu lượng khí Argon Thời gian trễ khí (Post-flow)
1.0 mm (Cổ pô zin mỏng, pô độ nhẹ) 35A – 45A 1.6 mm 1.2 mm 6 – 8 lít/phút 3 – 4 giây
1.2 mm (Cổ pô inox 304 thông dụng) 45A – 55A 1.6 mm 1.2 mm – 1.6 mm 7 – 9 lít/phút 4 – 5 giây
1.5 mm (Cổ pô phân khối lớn, pat treo pô) 55A – 70A 1.6 mm – 2.0 mm 1.6 mm 8 – 10 lít/phút 5 – 6 giây
2.0 mm (Mặt bích bắt đầu bò, ắc cảm biến O2) 70A – 85A 2.0 mm 1.6 mm 9 – 11 lít/phút 5 – 6 giây

Lưu ý nhỏ cho anh em mới tập: đồng hồ hiển thị trên mỗi dòng máy hàn có độ sai số khoảng 5%. Anh em nên thử trước trên một khúc ống inox phế liệu cùng độ dày để nhìn độ ngấu của vũng hàn trước khi đưa mỏ lên cổ pô thật của khách.

Top 3 pan bệnh thường gặp khi hàn cổ pô inox xe máy

Trong quá trình hàn cổ pô inox, 90% lỗi hỏng không nằm ở tay nghề kém mà do anh em bỏ qua khâu chuẩn bị khí bảo vệ và vệ sinh phôi. Dưới đây là 3 lỗi kinh điển hay gặp nhất ở các tiệm sửa xe máy và cách khắc phục dứt điểm.

1. Mối hàn bị đen xỉn, sùi bọt khí như tổ ong

Mối hàn inox vừa kéo xong đã đen sạm, bề mặt rỗ liti giống tổ ong là dấu hiệu vũng hàn bị cháy oxy nghiêm trọng. Nguyên nhân chính là do lưu lượng khí từ đồng hồ giảm áp khí Argon mở quá nhỏ (dưới 5 lít/phút) hoặc mở quá to (trên 15 lít/phút) tạo dòng chảy rối cuốn không khí bên ngoài vào.

Ngoài ra, thói quen nhấc mỏ hàn ra khỏi vũng hàn ngay khi vừa nhả cò khiến kim loại đang đỏ rực tiếp xúc trực tiếp với oxy. Anh em cần giữ nguyên đầu chụp sứ tại chỗ thêm 3–5 giây cho đến khi khí trễ tắt hẳn và vũng hàn nguội bớt mới nhấc tay ra.

2. Đang hàn thì thủng lỗ lớn hoặc sụp mặt trong cổ pô

Hiện tượng đang kéo ngon trớn bỗng nhiên vũng hàn tụt hẳn xuống, tạo lỗ thủng lớn thường xảy ra ở đoạn cổ pô gần đầu bò đã chạy lâu ngày. Nhiệt độ khí xả cao làm thành ống inox bị giòn và mỏng đi đáng kể so với lúc mới mua.

Nếu cố tình giữ nguyên dòng 55A và đi chậm, nhiệt tích tụ quá mức sẽ đánh sập toàn bộ chân mối hàn. Gặp cổ pô cũ, anh em phải hạ dòng xuống khoảng 38A–42A, đồng thời dùng kỹ thuật nhấp nhả cò ngắt quãng (hàn bấm) kết hợp chấm que bù liên tục để giải nhiệt cho vũng hàn.

3. Đầu kim Vonfram bị tù, dính cục inox và hồ quang nhảy loạn xạ

Khi hồ quang không tập trung thành chùm nhọn mà tòe ra xung quanh, làm cháy rộng vùng ảnh hưởng nhiệt, chắc chắn đầu kim Vonfram đã bị nhiễm bẩn. Nguyên nhân là do anh em để đầu kim chạm vào vũng hàn đang nóng chảy hoặc chạm trực tiếp vào đầu que bù ER308L.

Một khi đầu kim đã dính inox, anh em tuyệt đối không cố hàn tiếp vì hồ quang sẽ luôn bị lệch hướng. Hãy tháo kim ra, dùng máy mài hai đá để bàn mài nhọn lại đầu kim theo chiều dọc trục (góc vát khoảng 20–25 độ) để tia hồ quang gom gọn và sắc nét trở lại.

Quy trình xử lý và hàn cổ pô inox từng bước chuẩn thợ

Để có một đường hàn vảy cá đều tăm tắp, không bị vênh mặt bích làm xì hơi ở cổ xả, anh em cần tuân thủ đúng 5 bước thao tác dưới đây. Toàn bộ quá trình làm một mối nối cổ pô hoàn chỉnh chỉ mất khoảng 15–20 phút nếu chuẩn bị kỹ đồ nghề.

Bước 1: Tháo cổ pô và vệ sinh sạch dầu mỡ, muội than

Dựng xe lên bàn nâng hoặc kê chắc chắn, tháo rời toàn bộ cụm pô ra khỏi xe để hàn trên bàn nguội cho dễ xoay trở. Tuyệt đối không hàn trực tiếp trên xe vì dòng cao tần (HF) của máy hàn TIG mini có thể đánh chết IC, ECU hoặc làm hỏng hệ thống sạc trên các dòng xe phun xăng điện tử FI.

Dùng máy mài góc cầm tay gắn đĩa nhám xếp P120 đánh sạch lớp rỉ sét, đất cát bám bên ngoài và muội than đen bám bên trong mép ống. Lau lại hai đầu mối ghép bằng xăng thơm hoặc dung dịch tẩy rửa phanh để loại bỏ hoàn toàn dầu mỡ.

Bước 2: Căn chỉnh khe hở và đính điểm (Boong) cố định

Áp hai mặt cắt ống cổ pô vào nhau sao cho khít tuyệt đối, khe hở không vượt quá 0.5mm. Nếu khe hở rộng, khi hàn rất dễ bị thủng và tạo gờ sùi bên trong lòng ống làm cản trở đường thoát khí xả.

Chỉnh dòng hàn lên khoảng 50A, không cần dùng que bù, tiến hành đính 4 điểm (boong) đối xứng nhau theo hình chữ thập (12h – 6h – 3h – 9h). Sau khi đính xong, ướm thử lại cổ pô lên đầu bò và ốc treo gác chân sau xem đã chuẩn vị trí chưa rồi mới tháo ra hàn chết.

Bước 3: Mài kim Vonfram và chỉnh khí Argon chuẩn

Lắp kim Vonfram 1.6mm vào mỏ hàn, chỉnh độ nhô của mũi kim ra khỏi miệng chụp sứ khoảng 4mm đến 6mm. Không để kim thò ra quá dài vì khí Argon sẽ không bao phủ tới đầu mũi, làm cháy đen mối hàn.

Mở van tổng trên bình khí Argon tinh khiết, bóp cò mỏ hàn để kiểm tra cột đo lưu lượng và vặn núm chỉnh về mức 7–8 lít/phút. Cài đặt thời gian trễ khí (Post-flow) ở mức 4 giây để bảo vệ kim Vonfram không bị oxy hóa sau mỗi lần ngắt hồ quang.

Bước 4: Kéo vảy cá và đi que bù nhịp nhàng

Cầm mỏ hàn nghiêng một góc khoảng 70–75 độ so với bề mặt ống theo hướng kéo lùi, tay còn lại cầm que bù ER308L nghiêng góc 15–20 độ so với thành ống. Khoảng cách từ mũi kim Vonfram đến bề mặt inox giữ cố định từ 1.5mm đến 2mm.

Bóp cò mồi hồ quang, giữ yên tại chỗ khoảng 0.5 giây cho hai mép inox chảy hòa vào nhau tạo thành vũng tròn sáng bóng. Chấm nhẹ đầu que bù vào mép trước của vũng hàn, rút que bù ra nhưng vẫn giữ đầu que nằm trong vùng khí bảo vệ của chụp sứ, sau đó nhích mỏ hàn tiến lên 2mm và lặp lại nhịp điệu đều tay.

Bước 5: Xử lý sau hàn và tẩy trắng mối hàn

Sau khi kéo giáp vòng cổ pô, để ống nguội tự nhiên ngoài không khí, tuyệt đối không nhúng ngay vào nước lạnh vì sự co ngót đột ngột sẽ làm nứt chân mối hàn. Dùng chổi cước inox đánh nhẹ qua bề mặt mối hàn để loại bỏ lớp oxit mỏng.

Nếu muốn mối hàn trắng sáng như hàng xuất xưởng, anh em bôi một lớp mỏng axit tẩy mối hàn inox chuyên dụng trong 2 phút rồi rửa sạch lại bằng nước và xì khô. Lắp lại gioăng cổ pô mới và siết đều hai ốc cổ pô vào đầu bò bằng cần siết lực vừa tay để tránh chờn ren.

Lưu ý khi làm và chọn thiết bị hàn TIG cho tiệm sửa xe máy

Đầu tư thiết bị hàn cho tiệm sửa xe máy và tiệm xoáy nòng không cần mua máy công nghiệp 3 pha cồng kềnh, nhưng phải chọn đúng cấu hình để cày cả ngày không bị quá nhiệt. Khi mua sắm và sử dụng đồ nghề, anh em cần lưu ý 4 điểm cốt lõi sau:

  • Chọn máy có chức năng mồi hồ quang cao tần (HF): tránh mua các dòng máy hàn TIG quẹt giá rẻ vì mỗi lần mồi lửa phải quẹt kim xuống phôi, cực kỳ dễ dính kim và làm thủng ống pô mỏng.
  • Ưu tiên máy tích hợp chế độ hàn xung (Pulse): chức năng xung giúp ngắt quãng dòng cao và dòng thấp theo tần số cài đặt, hỗ trợ anh em mới vào nghề kéo vảy cá trên ống inox 1.0mm dễ dàng hơn hẳn mà không lo cháy lủng.
  • Trang bị bảo hộ đầy đủ: tia hồ quang TIG có bức xạ cực tím (UV) mạnh gấp nhiều lần hàn que. Anh em bắt buộc phải đeo mặt nạ hàn điện tử tự động có độ nhạy cao (thời gian chuyển tối dưới 1/25.000 giây) và đi găng tay da mềm để tránh bỏng rát da tay và đau mắt ban đêm.
  • Sắp xếp không gian làm việc gọn gàng: khu vực hàn nên bố trí gần thiết bị sửa chữa – bảo dưỡng xe máy và cách xa khu vực rửa chế hòa khí, vệ sinh kim phun xăng để phòng chống cháy nổ tuyệt đối.

Xưởng đang thiếu món nào trong bài, anh em ghé cửa hàng Alotools xem đủ các dòng máy.

Câu hỏi thường gặp

Hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG có cần dùng khí Argon không?

Bắt buộc phải dùng khí Argon tinh khiết thì mới hàn được inox bằng máy hàn TIG. Khí Argon có tác dụng cô lập vũng hàn khỏi oxy và nitơ trong không khí, giúp mối hàn không bị cháy đen, rỗ khí và bảo vệ đầu kim Vonfram không bị chảy cụt. Nếu không mở khí Argon, tia hồ quang sẽ đánh cháy rỗ bề mặt ống ngay lập tức.

Tại sao mới kéo được vài phân thì đầu kim Vonfram bị đen và hồ quang tòe ra?

Hiện tượng này xảy ra do hai nguyên nhân chính: đầu kim chạm vào vũng hàn hoặc que bù làm dính inox lên mũi kim, hoặc bạn tắt cò và nhấc mỏ hàn ra quá nhanh khiến mũi kim đang đỏ rực tiếp xúc với không khí. Khi gặp tình trạng này, bạn cần tháo kim ra mài nhọn lại trên đá mài sạch và tăng thời gian trễ khí (Post-flow) trên máy lên mức 4–5 giây.

Cổ pô inox 304 dày 1.2mm nên chỉnh dòng hàn bao nhiêu Ampe là chuẩn nhất?

Với cổ pô inox 304 tiêu chuẩn dày 1.2mm, mức dòng hàn lý tưởng nhất nằm trong khoảng 45A đến 55A kết hợp với kim Vonfram 1.6mm và que bù 1.2mm. Nếu hàn ở đoạn góc khuất khó đi tay hoặc cổ pô cũ đã bị mòn mỏng do nhiệt, bạn nên hạ dòng xuống còn khoảng 40A và đi theo kiểu bấm cò từng nhịp một để kiểm soát nhiệt độ.

Có cần thổi khí Argon vào bên trong lòng ống cổ pô khi hàn không?

Đối với các dòng xe phổ thông và xe độ tầm trung làm dịch vụ tại tiệm, việc thổi khí bảo vệ mặt trong (xông khí) là không bắt buộc nếu bạn chỉnh dòng vừa đủ ngấu và không làm sụp chân mối hàn. Tuy nhiên, nếu nhận làm cổ pô phân khối lớn cao cấp yêu cầu mặt trong nhẵn mịn không đóng cặn oxit cản khí xả, bạn nên bịt hai đầu ống và cấp thêm một đường khí Argon phụ vào lòng ống với lưu lượng nhỏ khoảng 3–4 lít/phút.

2 / 2

Thiết bị dùng cho việc này: Hàn cổ pô inox xe máy bằng máy hàn TIG

Cần tư vấn chọn máy đúng nhu cầu gara? Gọi 0868.833.232 hoặc chat Zalo.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Home Cart Sale Sale
Chat Facebook Messenger Goi tu van: 0868.833.232 Zalo Chat Zalo tu van nhanh