Mất tín hiệu đồng hồ taplo: Cách xem live data tìm chập CAN

Anh em xưởng chắc không lạ gì cảnh một con xe tải bò vào gara, tài xế sốt ruột báo xe chạy bình thường nhưng lại mất tín hiệu đồng hồ taplo. Kim báo tốc độ nằm im, kim nhiệt rớt đáy, kim dầu không nhúc nhích và đèn báo lỗi thì chớp loạn ngầu. Bệnh này nếu vội đè ra tháo tung mặt taplo để lần từng cọng dây thì vừa bực mình vừa dễ gãy ngàm nhựa, tốn cả ngày cày gầm rút giắc. Thực tế, đến 80% pan lụi kim này là do mạng giao tiếp CAN đang bị chập. Bài này tôi chỉ anh em cách cắm máy chẩn đoán soi live data, khoanh vùng chính xác điểm nối tắt để mổ bó dây một phát ăn ngay.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Cẩm nang chẩn đoán mạng CAN & hộp ECU xe đầu kéo thực chiến.

Mất tín hiệu đồng hồ taplo do chập mạng CAN là bệnh gì?

Mất tín hiệu đồng hồ taplo do chập CAN là tình trạng cụm đồng hồ trung tâm (Instrument Cluster) bị ngắt kết nối dữ liệu hoàn toàn với hộp động cơ (ECU) hoặc hộp điện thân xe (BCM) vì hai dây tín hiệu đụng nhau. Mạng CAN trên xe tải hay xe con đều là đường truyền chung dùng để các hộp nói chuyện với nhau, chạy bằng hai dây CAN High và CAN Low xoắn lại. Khi hai dây này tróc vỏ chạm nhau, hoặc một dây chạm ra bề mặt mát sườn xe, tín hiệu điện áp bị triệt tiêu lập tức.

Lúc này hộp ECU vẫn nhận ga, xe vẫn nổ máy, nhưng đồng hồ taplo không có luồng dữ liệu điện tử để dịch ra vị trí kim, dẫn tới các kim lết đáy và bảng mạch tự kích hoạt đèn sáng rực báo nguy hiểm.

Bảng thông số điện áp và điện trở mạng CAN tiêu chuẩn

Bảng dưới đây là thông số mộc để anh em cầm đồng hồ vạn năng chọc thẳng vào chân 6 và chân 14 trên giắc chẩn đoán OBD2 để đo nguội trước khi phán bệnh. Nhớ tắt chìa khóa và rút cọc bình ắc quy trước khi đo điện trở.

Trạng thái đo kiểm	Kết quả điện trở (Ohm)	Kết quả điện áp (V) khi bật ON	Kết luận pan bệnh
Hệ thống bình thường	Chuẩn 60 Ohm	CAN High ~2.6V, CAN Low ~2.4V	Mạng CAN khỏe, lỗi tại bản thân mạch taplo
Chập CAN H và CAN L	Báo gần 0 Ohm	Hai dây đều kẹt ở mức 2.5V	Hai dây xoắn đang tróc vỏ chạm nhau
Đứt hở mạch 1 dây	Báo 120 Ohm	Một dây 0V, một dây có điện áp	Đứt dây dọc đường hoặc chết 1 điện trở đầu cuối
Chạm ra mát thân xe	Đo thông mạch với cọc âm kêu tít	0V trên dây đang bị chạm	Dây cọ vào gầm sắt hoặc vách máy tróc vỏ

Top 3 khu vực hay đứt chập làm mù đồng hồ

Trước khi cầm dao đè đầu ra mổ dây, anh em nên ngó qua 3 vị trí cọ xát kinh điển này trên xe thương mại.

1. Vách ngăn khoang máy và cabin

Lỗ xỏ dây điện từ khoang động cơ vào cabin trên xe tải cày ải lâu năm hay bị rớt mất miếng ron cao su chắn bụi. Bó dây điện tổng cọ xát thẳng vào mép tôn cửa vách. Xe tải nặng chạy qua đường xấu rung bần bật, qua vài tháng là mép tôn cứa đứt lớp gen nhựa bảo vệ bên ngoài, làm hai lõi đồng CAN H và CAN L chạm thẳng vào nhau hoặc cạ ra sườn xe. Bệnh này hay gặp nhất ở các đầu kéo chuyên chạy đường rừng, mỏ đất.

2. Giắc cắm sau lưng cụm đồng hồ

Khu vực tối tăm ấm áp sau lưng táp lô là chỗ chuột cực kỳ thích làm tổ. Chuột chui từ hốc gió điều hòa vào, cắn nát vỏ dây điện ngay đoạn cổ giắc cắm táp lô khiến mạng giao tiếp đụng nhau loạn xạ. Gặp ca này, lúc anh em mở mặt nhựa ra sẽ thấy rác đầy lưng đồng hồ, cặn bẩn bám đầy và mùi khai nồng nặc. Dây đồng bị gặm đứt lởm chởm, mạt đồng vương vãi gây nối tắt.

3. Gầm xe đoạn qua hộp số và gầm chui

Nhiều xe kéo dây CAN từ cabin xuống tận hộp số tự động dưới gầm hoặc cụm van phanh ABS. Thợ gầm lúc thay lá côn, hạ số hoặc cậy bi chữ thập lỡ tay ép luôn bó dây điện này vào dầm sắt. Chạy cày ải một thời gian, ốc gỉ cứng đầu bị lỏng, bó dây thò xuống quệt cạ vào các trục quay hoặc ống xả nóng làm nát bươm ruột đồng bên trong.

Quy trình xem live data và mổ bó dây không mò mẫm

Để khoanh vùng chỗ chập không cần rã toàn bộ xe, anh em làm theo đúng quy trình cắt lớp sau:

Bước 1: Quét lỗi toàn hệ thống (Full Scan). Cắm máy đọc lỗi đa năng vào cổng OBD2. Khởi động phần mềm, chọn quét toàn bộ các hộp. Nếu ECU động cơ, hộp ABS, hoặc BCM đồng loạt nổ mã lỗi U0073 (Control Module Communication Bus Off) hoặc U0100 (Lost Communication), thì 99% mạng CAN đang đứt hoặc chập nối tắt. Nếu gara chuyên làm xe tải lớn, anh em có thể xem qua hướng dẫn cắm máy chẩn đoán khoanh vùng hộp chết để nắm thêm kỹ năng đo điện trở đường truyền riêng biệt.
Bước 2: Cô lập mạch bằng cách phân lập rút giắc. Anh em mở sơ đồ mạch điện (Wiring Diagram) trên máy đọc lỗi, dò xem đường dây CAN đi nối tiếp qua những hộp nào. Bắt đầu chui gầm rút giắc hộp ở giữa mạch (ví dụ hộp điều khiển gài cầu hoặc cụm ABS) để chia đôi đường truyền, giới hạn đoạn dây nghi ngờ.
Bước 3: Đo kiểm điện trở vòng lặp. Sau khi rút giắc một hộp nghi ngờ, anh em dùng đồng hồ vạn năng đo chọc lại chân 6 và 14 của cổng OBD2. Nếu điện trở từ 0 Ohm (đang chập) đột ngột nảy lên 120 Ohm (mạch đã hở), chứng tỏ đoạn chập nằm ở nhánh vừa tháo rời. Nếu đồng hồ vẫn báo gần 0 Ohm, cắm giắc đó lại và rút tiếp giắc hộp khác dọc đường dây.
Bước 4: Mổ bó dây đúng vị trí. Khi đã bắt đúng đoạn nhánh từ hộp A đến hộp B bị chạm, anh em dùng dao rọc giấy mổ dọc ruột gà bảo vệ. Tìm điểm dây tróc vỏ cọ vào nhau, cắt bỏ phần dây dập nát đen xì. Lấy dây điện mới bọc lại, dùng kìm tuốt dây gọt vỏ 2 đầu, ghim lõi đồng cài vào nhau. Anh em nhớ dùng kìm bấm cos bóp chặt một ống cốt đồng để kẹp lại, không được xoắn tay lỏng lẻo. Cuối cùng khò ống gen co nhiệt bịt kín và quấn băng keo vải cách điện thật chặt để chống rung.

Lưu ý khi cắm máy chẩn đoán và chọn thiết bị đo CAN

Làm điện ô tô hiện đại kỵ nhất là thợ chọc dò mìn bừa bãi. Khi thao tác cắm máy móc đo mạch, anh em nhớ:

Tuyệt đối không chọc kim thử điện đèn sợi đốt 12V vào đường dây mạng CAN. Bóng đèn thử ăn dòng lớn sẽ lập tức nướng chín con IC giao tiếp mong manh bên trong các hộp điều khiển.
Phải xả điện tụ hộp điều khiển (tháo cọc âm bình ắc quy và đợi 5 phút) rồi mới cắm đồng hồ vạn năng chế độ đo điện trở (Ohm), tránh chạm chập gây cháy luôn cái đồng hồ.

Nếu chiếc xe gặp lỗi giao tiếp nặng dẫn tới lịm ga, ghim tua máy không lên nổi, anh em có thể tham khảo cách test hộp ECU và béc phun bằng máy chẩn đoán 24V để dứt điểm pan bệnh. Quá trình dò dây bắt bệnh muốn nhanh thì gara bắt buộc phải có đồ nghề chuẩn. Anh em xưởng chưa có thì xem qua các bộ máy test lỗi tại danh mục Dụng cụ đo kiểm, đồng hồ chẩn đoán để làm nghề tự tin hơn, cắm phát ra bệnh ngay khỏi phải mò mẫm.

Cần sắm đồ nghề đúng cho việc này, anh em xem trọn bộ thiết bị tại Alotools.vn.

Câu hỏi thường gặp

Bị mất tín hiệu đồng hồ taplo, xe chạy ráng về xưởng được không?

Còn tùy vào cấu trúc mạch trên từng xe. Nếu chỉ chập nhánh phụ chạy lên mặt đồng hồ, động cơ vẫn nổ giòn và xe bò về gara được, nhưng tài xế đi mù không có đèn báo dầu báo nhiệt, rất rủi ro. Nếu chập ngay trên đường CAN chính (High Speed CAN) của hộp ECU và ABS, xe sẽ lịm ga cúp pha hoặc tắt máy ngang bảo vệ, bắt buộc phải móc cáp gọi cứu hộ.

Đo mạng CAN báo 120 Ohm là bị sao?

Nguyên lý hai đầu đường CAN có đặt hai con điện trở 120 Ohm mắc song song, tính ra tổng trở tiêu chuẩn đo ở cổng chẩn đoán phải là 60 Ohm. Khi đồng hồ báo tròn 120 Ohm nghĩa là mạch bị đứt lìa một dây ở giữa, hoặc một trong hai con điện trở đầu cuối đã cháy rụi, anh em phải tháo hộp ra kiểm tra mạch in.

Rút nhầm giắc hộp túi khí (SRS) khi đang dò mạch CAN có nổ túi khí không?

Nếu anh em đã rút cọc âm bình ắc quy, ngồi hút điếu thuốc chờ 5 phút để tụ dự phòng trong hộp túi khí xả hết điện hoàn toàn thì tháo tác rút giắc cực kỳ an toàn. Nhưng nếu để nguyên bình đang có điện mà cố tình rút giắc SRS, xung điện trồi sụt từ đồng hồ vạn năng hoặc lúc cọ xát giắc hoàn toàn có thể kích nổ ngòi nổ, bung túi khí đền tiền ốm đòn.

Dùng đèn test 12V kiểm tra tín hiệu CAN chớp nháy được không?

Tuyệt đối cấm dùng đèn thử sợi đốt tự chế. Tuy nhiên, nếu gara có sắm đèn thử LED loại chuyên dụng cho mạch điện tử ô tô (dòng tiêu thụ cực thấp chỉ vài mili-ampe) thì chọc vô tư. Khi chọc đầu kim vào CAN High hoặc CAN Low bật chìa ON, bóng LED sẽ chớp tắt nhấp nháy liên tục theo nhịp truyền tải dữ liệu của các hộp.