Sửa Máy Rửa Xe Cao Áp Bị Tụt Áp Rung Giật Và Thay Phớt

Sáng sớm khách đánh xe vào dọn gầm liên tục mà anh em bật công tắc lên, kim đồng hồ đang chỉ 150 bar bỗng tụt thẳng xuống 70 bar, dây áp lực nảy tưng tưng dưới nền xi măng còn súng phun thì giật liên hồi từng chập. Bóp cò súng mà tia nước bắn ra yếu xìu, bọt tuyết không bung nổi làm cả xưởng sốt ruột đứng chờ. Hiện tượng máy rửa xe cao áp bị tụt áp rung giật hầu như gara nào cày dịch vụ rửa xe con cũng từng gặp phải ít nhất vài lần mỗi năm. Nếu anh em nắm rõ kết cấu đầu bơm và thứ tự rã lốc, việc xử lý dứt điểm pan này cùng thao tác thay phớt chỉ mất chừng bốn mươi phút là máy lại chạy êm ru.

Máy rửa xe cao áp bị tụt áp rung giật là gì và cấu tạo đầu bơm

Máy rửa xe cao áp bị tụt áp rung giật là hiện tượng áp suất làm việc thực tế ở đầu súng xịt giảm sâu so với mức cài đặt định mức của rơ-le, đi kèm rung chấn mạnh truyền dọc theo thân máy và đường dây dẫn nước áp lực. Nguyên nhân gốc rễ sinh ra chấn động này xuất phát từ việc buồng nén cao áp của một hoặc nhiều piston bị mất cân bằng lưu lượng, khiến chu kỳ hút và đẩy nước diễn ra ngắt quãng thay vì duy trì dòng chảy liên tục.

Đầu bơm cao áp của dòng máy này gồm hai khoang tách biệt: khoang cơ khí chứa trục khuỷu, tay biên, mắt thăm dầu nhớt và khoang thủy lực bằng đồng thau chứa cụm 3 piston sứ (hoặc piston thép bọc gốm). Ngăn cách giữa hai khoang là bộ phớt dầu có nhiệm vụ chặn nhớt bôi trơn từ hộp số tràn sang buồng nước. Ở mặt trước khoang áp lực bố trí 6 van một chiều (3 van hút phía dưới, 3 van xả phía trên) kết hợp cùng bộ phớt nước gồm phớt cao áp chữ V và phớt hạ áp chữ U ôm khít thân piston sứ. Khi anh em đầu tư thiết bị tại danh mục máy rửa xe chuyên dụng cho xưởng, việc hiểu rõ từng vách ngăn này sẽ giúp chẩn đoán đúng bệnh mà không mất công tháo mò.

Bảng tra cứu thông số kỹ thuật và chu kỳ hao mòn đầu bơm

Bảng số liệu dưới đây tổng hợp các thông số làm việc tiêu chuẩn cùng định mức hao mòn cơ học trên đầu bơm cao áp 3 piston sứ dùng cho xưởng ô tô du lịch để anh em tiện theo dõi:

Bộ phận kỹ thuật	Thông số chuẩn khi hoạt động	Dấu hiệu hư hỏng cần thay mới	Chu kỳ bảo dưỡng khuyến nghị
Phớt nước cao áp (phớt V)	Chịu áp 120 – 200 bar, nhiệt độ < 60°C	Mép cao su mòn vẹt, xơ bố vải, xì nước ở khe hở đáy mặt bích	400 – 500 giờ làm việc
Phớt dầu chắn nhớt	Ngăn dầu nhớt khoang máy lọt vào nước	Dầu máy chuyển màu trắng đục như sữa, rỉ nhớt chân piston	600 – 800 giờ làm việc
Van một chiều (hút và xả)	Đóng mở dứt khoát nhờ lò xo inox	Mặt côn xước mòn, kẹt rác, gãy lò xo hồi vị gây giật dây dẫn	Kiểm tra mỗi 3 tháng
Piston sứ cao áp	Bề mặt nhẵn bóng, dung sai < 0.02 mm	Vết nứt chân chim, sứt mẻ đầu gốm, xước dọc thân gây xé phớt	Kiểm tra khi thay phớt
Dầu nhớt bôi trơn đầu bơm	Dầu nhớt động cơ cấp độ nhớt 15W40	Nhớt đen đặc, lẫn cặn kim loại hoặc bị nhũ hóa do ngấm nước	Thay mới sau 100 giờ đầu, sau đó mỗi 300 giờ

Top 3 nguyên nhân khiến máy rung giật tụt áp thường gặp ở gara

Hiện tượng tụt áp rung giật ở đầu bơm thường xoay quanh 3 pan bệnh điển hình mà thợ rửa xe hay thợ gầm hay đụng phải.

Van một chiều bị kênh rác hoặc gãy lò xo

Nguồn nước cấp vào gara không qua hệ thống lọc tinh thường lẫn cát mịn hoặc cặn rỉ sét từ bồn chứa kim loại. Hạt cát lọt qua lưới lọc vào nêm chặt giữa nón van và đế van làm van không thể đóng kín ở kỳ nén. Khi một van bị hở, một piston sẽ nén trượt, làm lưu lượng nước cấp ra súng giảm một phần ba, sinh ra xung lực va đập dội ngược khiến kim đồng hồ đo áp dao động liên tục từ 40 đến 130 bar. Trường hợp nặng hơn, lò xo giữ nón van bị gãy do mỏi kim loại khiến van trôi tự do trong buồng chứa.

Bộ phớt nước bị mòn rách mép chắn áp

Phớt cao áp làm việc dưới ma sát trượt liên tục của piston sứ ở tốc độ quay 1.450 vòng/phút. Khi xưởng cày việc liên tục, nhiệt độ buồng bơm tăng cao làm cao su lưu hóa chai cứng, mép gạt bị tưa hoặc vỡ vụn. Lúc này nước áp lực cao sẽ luồn qua khe hở giữa piston và vách phớt chảy ngược ra ngoài qua rãnh thoát nước dưới gầm đầu bơm. Thợ nhìn vào gầm máy thấy nước rỉ thành dòng kèm theo áp lực súng xịt sụt giảm rõ rệt thì chắc chắn bộ phớt nước đã hỏng hoàn toàn.

Hút phải bọt khí do hở đường ống cấp nước vào

Khớp nối nhanh ở đường hút bị lỏng giăng cao su hoặc ống dây cấp nước bị nứt gập sẽ khiến đầu bơm hút lẫn không khí vào buồng nén. Không khí có tính đàn hồi cao nên khi piston đẩy xuống, khí bị nén lại thay vì tạo ra áp lực đẩy cột nước. Tình trạng “e gió” này làm máy hú to, đầu bơm giật mạnh bần bật và tia nước ở đầu béc phun bắn ra từng cục ngắt quãng kèm tiếng nổ lụp bụp ở miệng súng.

Quy trình xử lý tụt áp và kỹ thuật thay phớt nước phớt dầu

Để xử lý dứt điểm pan bệnh, anh em đưa máy vào khu vực khô ráo, ngắt cầu dao điện và chuẩn bị đồ nghề thực hiện tuần tự theo các bước thực tế dưới đây.

Bước 1: Rút áp và tháo cụm mặt bích đầu bơm. Sau khi ngắt điện, anh em bóp cò súng xả hết áp suất dư trong đường ống. Cầm bộ lục giác hoa thị và lục giác chìm loại chân dài 6mm hoặc 8mm, nới đều 8 con ốc lục giác cố định mặt bích đồng theo đường chéo chữ X để tránh cong vênh cổ bơm. Dùng búa cao su gõ nhẹ quanh thân đồng rồi rút thẳng cụm mặt bích ra khỏi 3 piston sứ.

Bước 2: Kiểm tra vệ sinh 6 cụm van một chiều. Dùng mỏ lết mở 6 nắp chụp van bằng đồng ở phía trên và phía trước đầu bơm. Dùng kìm mỏ nhọn kẹp nhẹ rút cụm van nhựa bên trong ra ngoài. Rửa sạch cát bẩn bám ở nón van, thử dùng ngón tay ấn xem lò xo hồi vị còn đàn hồi tốt hay không. Nếu mặt côn bị xước rãnh sâu hoặc lò xo han gỉ, anh em thay luôn cụm van mới cùng kích cỡ.

Bước 3: Móc phớt nước cũ và kiểm tra piston sứ. Dùng cây móc phớt chuyên dụng hoặc vít dẹp nhỏ khéo léo nạy các vòng phớt cao áp, phớt chữ U và vòng đệm đồng đỡ phớt ra khỏi hốc xi lanh. Tuyệt đối không cạy xước thành buồng phớt bên trong. Quan sát kỹ 3 thanh piston sứ: nếu thấy bề mặt gốm xuất hiện vết xước dọc hoặc sứt mẻ ở đuôi, phải tháo ốc đuôi piston để thay thanh sứ mới; nếu giữ lại thanh sứ xước, phớt mới lắp vào cày vài bữa sẽ bị chém rách mép tiếp.

Bước 4: Thay phớt dầu chắn nhớt khoang trục khuỷu. Nạy tấm bích nhôm giữ phớt dầu nằm sát thân lốc máy. Dùng tuýp đóng đóng nhẹ đều tay để ép phớt dầu mới vào ca nhôm, bôi một lớp mỡ bò mỏng quanh lò xo và mép phớt dầu để khi trượt vào piston không bị lộn mép. Nếu thấy nhớt trong mắt thăm chuyển sang màu sữa đậu nành, anh em xả đáy thay sạch nhớt 15W40 mới cho hộp số đầu bơm.

Bước 5: Ép phớt nước mới và siết cân lực mặt bích. Nhúng ngập bộ phớt nước mới vào xô nước sạch hoặc thoa mỡ bôi trơn chuyên dụng. Lắp đúng chiều vát của mép phớt: chiều rãnh chữ V của phớt cao áp luôn quay về phía khoang áp lực chứa nước. Dùng khẩu tuýp có đường kính tương đương mép ngoài để ấn đều phớt vào đáy hốc. Đưa cụm mặt bích lồng vào 3 piston, bắt ốc bằng tay rồi dùng cần xiết lực tự động 1/2 inch siết chặt 8 ốc mặt bích theo hình dấu nhân với lực siết đều 35Nm đến 40Nm để mặt bích ép sát khít, không bị xéo mép.

Sau khi lắp xong đầu bơm, nếu xưởng có kết hợp làm lốp xe con, việc đảm bảo nguồn khí nén cho các thiết bị như máy ra vào lốp ô tô cũng quan trọng tương tự như việc duy trì áp lực nước đầu bơm. Anh em có thể tham khảo thêm bài viết chia sẻ về kinh nghiệm chọn thiết bị rửa cho xưởng sơn qua bài cách chọn máy rửa xe cao áp theo công suất và áp lực nước cho thợ làm đồng sơn để phối hợp tải hợp lý.

Lưu ý khi vận hành và bảo quản máy rửa xe áp lực cao

Để đầu bơm bền bỉ và không bị rách phớt liên tục, việc cấp nước sạch là yếu tố sống còn. Xưởng bắt buộc phải lắp cụm lọc rác hai tầng ở đường hút và thường xuyên tháo cốc lọc ra giũ sạch cặn rỉ sét. Anh em không bao giờ được bóp cò súng cho máy chạy khi chưa mở khóa cấp nước; việc chạy khô chỉ trong vòng 30 giây sẽ khiến piston sứ ma sát nóng ran làm phớt cao su biến dạng và cháy xém tức thì.

Định kỳ mỗi tuần, thợ phụ trách máy nên dùng súng xịt bụi khí nén mini vệ sinh cánh tản nhiệt motor điện và thổi sạch đất cát bám quanh các khe tản nhiệt của đầu bơm đồng. Đồng thời, khi bảo dưỡng xe trong xưởng, việc kết hợp dùng máy bơm mỡ bôi trơn khí nén để tra mỡ bảo trì các khớp chuyển động của giá cuộn dây rửa xe sẽ giúp dây áp lực không bị xoắn gập, tránh bục nổ lớp bố thép bên trong đường dẫn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao máy rửa xe mới thay phớt xong chạy vài ngày lại bị tụt áp?

Nguyên nhân phổ biến nhất là do thợ không kiểm tra kỹ bề mặt piston sứ trước khi thay phớt. Piston bị sứt mẻ nhỏ hoặc có rãnh xước mờ dọc thân sẽ hoạt động như một lưỡi dao mài rách mép phớt mới chỉ sau vài giờ làm việc. Ngoài ra, việc dùng phớt rẻ tiền sai kích thước danh định hoặc lắp ngược chiều rãnh hứng áp cũng khiến phớt mất tác dụng chặn nước.

Máy rửa xe nhả cò súng nhưng động cơ vẫn gầm và rung giật là do đâu?

Hiện tượng này bắt nguồn từ cụm van điều áp (van unloader) bị kẹt ty hồi lưu hoặc rách gioăng cao su bên trong buồng điều áp. Khi anh em nhả cò, van không thể mở đường cho nước tuần hoàn hồi về đường hút làm áp lực nén quẩn quanh đầu bơm, khiến rơ-le ngắt quá tải không tác động được và motor phải gồng tải nặng liên tục sinh ra tiếng gầm rung.

Làm sao phân biệt máy rung giật do thiếu nước hay do hỏng van một chiều?

Anh em kiểm tra nhanh bằng cách quan sát đường ống cấp nước vào và cảm giác rung ở thân máy. Nếu thiếu nước hoặc hút bọt khí, ống hút mềm sẽ bị bẹp móp lại do lực hút chân không lớn và đầu bơm phát ra tiếng rít khô rát. Ngược lại, nếu nước cấp tràn trề mà đồng hồ báo áp vẫn giật từng nhịp đều đặn kèm dây xịt nảy giật, đó là dấu hiệu chắc chắn van một chiều đã bị kênh rác hoặc gãy lò xo.

Thay phớt máy rửa xe có cần bôi mỡ bôi trơn không?

Rất cần thiết, anh em nên thoa một lớp mỏng mỡ bôi trơn chịu nước chuyên dụng lên lòng trong của phớt và thân piston trước khi đưa mặt bích vào vị trí. Lớp mỡ này giúp bảo vệ mép cao su không bị lộn mép hoặc trầy xước trong vài giây đầu khởi động máy khi nước sạch chưa kịp bơm tràn vào buồng thủy lực.