Quy trình đo áp suất nén động cơ diesel xe tải chuẩn thợ

Sáng nay anh em vừa kéo một con đầu kéo vào xưởng trong tình trạng đề dài mới nổ, khói trắng mù mịt kèm theo tiếng nổ lục bục khó chịu ở cổ xả. Khách cứ kêu do bơm cao áp hoặc kim phun, nhưng cắm máy đọc lỗi vào không thấy báo mã lỗi nào liên quan. Với mấy ca máy ì, hao hơi và khó nổ kiểu này, nếu cứ đoán mò rồi thay linh kiện thì chỉ có lỗ vốn. Cách nhanh nhất để tìm ra nguyên nhân thực sự bên trong buồng đốt là xách ngay đồng hồ đo áp suất buồng đốt ra kiểm tra áp suất từng máy.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Hướng dẫn đo kiểm động cơ diesel xe tải toàn tập.

Đo áp suất nén động cơ diesel xe tải là gì và vì sao cần thiết?

Đo áp suất nén động cơ diesel xe tải là phương pháp kiểm tra độ kín khít của buồng đốt bao gồm séc-măng, thành xilanh, xú-páp và gioăng mặt máy trong điều kiện động cơ quay bằng máy đề. Động cơ diesel hoạt động dựa trên tỷ số nén cao để tự bốc cháy nhiên liệu, nên chỉ cần một xilanh bị hở hơi là xe lập tức mất công suất, ì ạch khi chở nặng và khó nổ vào buổi sáng mùa đông. Việc nắm rõ tình trạng thực tế của từng xilanh giúp anh em thợ phán đoán chính xác bệnh mà không cần bổ máy oan uổng.

Bảng tra cứu thông số áp suất nén động cơ diesel xe tải

Mỗi dòng xe tải sẽ có tiêu chuẩn áp suất nén riêng tùy thuộc vào thiết kế động cơ hút khí tự nhiên hay có tăng áp. Anh em có thể tham khảo bảng tra cứu nhanh dưới đây để đối chiếu kết quả thực tế tại xưởng:

Tình trạng động cơ	Áp suất tiêu chuẩn	Ngưỡng giới hạn cần đại tu	Hiện tượng thực tế tại xưởng
Động cơ mới / còn tốt	28 – 35 bar	Dưới 24 bar	Nổ êm, lực kéo khỏe, không hụt hơi
Động cơ mòn tự nhiên	24 – 28 bar	Dưới 20 bar	Hơi yếu khi leo dốc, hao dầu máy
Động cơ hỏng hóc nặng	Dưới 22 bar	Dưới 15 bar	Khó nổ buổi sáng, khói trắng, lọt khí xuống te dầu

Top 3 pan bệnh buồng đốt xe tải thường gặp qua kết quả đo áp suất

Khi tiến hành kiểm tra thực tế trên xe, kết quả trên đồng hồ đo sẽ vạch trần ngay những pan bệnh cốt lõi mà mắt thường không thể nhìn thấy bên trong lốc máy.

Séc-măng gãy hoặc mòn rơ thành xilanh

Hiện tượng này xuất hiện khi áp suất của một xilanh thấp hơn hẳn các máy còn lại (chênh lệch trên 10%). Khi nhỏ vài giọt nhớt động cơ vào lỗ lắp béc phun rồi đo lại mà áp suất vọt lên cao, chắc chắn séc-măng hoặc thành xilanh đã mòn vẹt. Lúc này, anh em cần nhắc khách chuẩn bị tinh thần làm lại hơi hoặc thay sơ-mi, piston mới.

Xú-páp bị kênh, cháy bề mặt hoặc hở bệ đỡ

Nếu kết quả đo áp suất thấp nhưng khi nhỏ nhớt vào mà áp suất không thay đổi, nguyên nhân nằm ở cụm xú-páp. Muốn xử lý dứt điểm tình trạng này, thợ phải tháo mặt máy để rà lại nấm xú-páp hoặc thay mới nếu mặt côn đã bị rỗ thủng. Để hỗ trợ công việc tháo lắp phần trên động cơ được gọn gàng, nhiều anh em đã trang bị thêm một chiếc tủ đồ nghề nhiều ngăn cho gara xe tải nhằm cất giữ gọn gàng các loại cờ lê, khẩu tuýp chuyên dụng.

Gioăng mặt máy bị thổi thông giữa các xilanh

Pan bệnh này khiến hai xilanh liền kề đồng thời sụt áp khi đo, kèm theo hiện tượng sôi nước làm mát hoặc thổi hơi qua đường gioăng ra ngoài lốc máy. Nguyên nhân chủ yếu do xe làm việc quá tải dài ngày hoặc hệ thống làm việc kém hiệu quả gây quá nhiệt. Khi xử lý mấy ca này, ngoài việc thay gioăng mới, anh em cần kiểm tra kỹ độ phẳng của mặt máy.

Quy trình đo áp suất nén động cơ diesel xe tải từng bước tại xưởng

Để đảm bảo kết quả chính xác và an toàn tuyệt đối trong quá trình thao tác dưới gầm máy hay quanh khoang động cơ, thợ cần tuân thủ nghiêm ngặt các bước thực hiện sau đây:

Bước đầu tiên, cho động cơ chạy đến nhiệt độ làm việc bình thường rồi tắt máy, tháo toàn bộ hệ thống béc phun hoặc xông máy ở các xilanh. Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn và cẩn trọng để tránh làm tổn hại đến các chân ren nhạy cảm trên nắp máy.

Bước tiếp theo, lắp chặt đầu nối của đồng hồ đo áp suất buồng đốt vào lỗ béc phun của xilanh cần kiểm tra đầu tiên. Đảm bảo các giắc cắm điện của hệ thống phun nhiên liệu đã được ngắt hoàn toàn để động cơ không phun dầu ra ngoài trong lúc quay đề.

Bước thứ ba, nhờ thợ phụ ngồi trong cabin đạp hết bàn đạp ga và giữ cần số ở vị trí trung tâm, sau đó quay máy đề liên tục trong khoảng 5 đến 7 vòng nén. Quan sát kỹ kim trên đồng hồ đo áp suất buồng đốt đến khi đạt mức cao nhất rồi ghi lại thông số.

Bước cuối cùng, lần lượt thực hiện thao tác tương tự cho các xilanh còn lại để so sánh độ chênh lệch áp suất giữa các buồng đốt. Sau khi hoàn tất, dùng hộp dụng cụ để cất gọn gàng các đầu nối, vệ sinh sạch sẽ khu vực làm việc trước khi bàn giao xe.

Lưu ý quan trọng khi kiểm tra áp suất động cơ và chọn thiết bị

Trong quá trình làm việc với các dòng xe tải nặng, áp suất sinh ra rất lớn nên các đầu nối nhanh và dây dẫn của thiết bị đo phải chịu được tải trọng cao. Việc sử dụng các dụng cụ kém chất lượng không chỉ cho kết quả sai lệch mà còn dễ gây xì hơi nguy hiểm. Đồng thời, anh em nên kết hợp sử dụng thêm kinh nghiệm bảo dưỡng và kéo dài tuổi thọ ắc quy xe tải trong điều kiện vận hành khắc nghiệt để đảm bảo bình điện luôn đủ khỏe phục vụ quá trình quay đề kiểm tra áp suất mà không sợ sụt áp giữa chừng.

Câu hỏi thường gặp

Động cơ diesel xe tải bao nhiêu bar thì cần phải đại tu?

Thông thường khi áp suất nén tụt xuống dưới 20 bar hoặc chênh lệch giữa các xilanh lớn hơn 15%, động cơ đã bị mòn hỏng nặng và cần được tháo ra đại tu để phục hồi công suất.

Có thể đo áp suất nén khi động cơ còn lạnh được không?

Anh em vẫn có thể đo khi máy nguội, nhưng kết quả chuẩn xác nhất là khi động cơ đã đạt nhiệt độ làm việc vì các chi tiết bên trong đã giãn nở đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Vì sao phải ngắt nguồn béc phun khi đo áp suất nén?

Việc ngắt phun nhiên liệu giúp buồng đốt chỉ chứa không khí thuần túy bị nén lại, đồng thời ngăn chặn dầu diesel phun ra ngoài gây cháy nổ hoặc làm sai lệch kết quả đo.

Đồng hồ đo áp suất dùng chung cho xe con và xe tải được không?

Đa số đồng hồ xe con có dải đo thấp và đầu nối nhỏ, không chịu được áp suất cao cũng như không vừa chân ren của động cơ xe tải nặng nên cần dùng bộ chuyên dụng riêng.