Bắt bệnh ăn lốp má trong má ngoài qua góc Camber và Toe

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

Bắt bệnh ăn lốp má trong má ngoài qua góc Camber và Toe

Khách phi con Mazda 3 vào xưởng, mặt hầm hầm vì lốp mới thay cày chưa được hai vạn đã lòi cả bố thép bên trong. Anh em kê xe lên, lấy tay miết thử gờ mặt gai là biết ngay xe đang dính bệnh ăn lốp má trong má ngoài. Nhiều xưởng bắt pan chưa tới, chỉ lôi ra đảo lốp, tư vấn thay lốp mới rồi cho về, chạy tháng sau khách lại sốt ruột quay lại bắt đền. Bài này tôi sẽ chỉ anh em thợ cách đọc thông số góc Camber, góc Toe trên dàn máy đo và thao tác xử lý dứt điểm pan này, trả lại vô lăng thẳng tắp cho khách.

Bệnh ăn lốp má trong má ngoài là gì và ảnh hưởng của Camber, Toe

Bệnh ăn lốp má trong má ngoài là hiện tượng mặt lốp xe con bị mài mòn vát hẳn sang một bên thay vì tiếp xúc và mòn đều trên toàn bộ bề mặt gai. Bệnh này bòn rút tuổi thọ lốp cực nhanh, cao su bị lột thành từng mảng và sinh ra tiếng ù rất to dội vào cabin khi chạy cao tốc. Nguyên nhân gốc rễ 90% nằm ở hai góc đặt bánh xe:

Góc Camber (Độ ngả bánh xe): Nhìn đầu xe từ phía trước mũi, nếu bánh xe ngả đầu vào trong gầm (Camber âm) quá nhiều sẽ cày nát má trong của lốp. Ngược lại, ngả đầu ra ngoài (Camber dương) thì trọng lượng tì hết ra ngoài, làm ăn lốp má ngoài.
Góc Toe (Độ chụm bánh xe): Nhìn từ trên nóc xe xuống, nếu hai bánh chĩa đầu vào nhau (Toe In – chụm trong) quá mức sẽ bào mòn mặt lốp tạo thành hình gờ vảy cá ở má ngoài. Chĩa ra ngoài (Toe Out – chõe ra) thì mòn lết bố vảy cá ở gờ má trong lốp.

Bảng thông số tiêu chuẩn và cách đọc dữ liệu trên máy

Trước khi đưa xe lên cầu cắm máy đọc, anh em phải bơm lốp đúng áp suất tiêu chuẩn của nhà sản xuất (thường 2.2 – 2.4 bar tùy dòng xe). Đang xịt lốp, méo gai mà đo thì thông số trả về sai bét. Lúc này, anh em lấy vòi xịt từ máy nén khí piston 300 lít xịt sạch đất cát bám ở viền mâm xe để kẹp móng target cho chuẩn, rồi mới đối chiếu số liệu theo kinh nghiệm thực chiến ở xưởng sau đây:

Góc đặt sai lệch	Triệu chứng mòn trên lốp	Cảm giác lái của khách
Camber âm (-1.5 độ trở lên)	Mòn nhẵn thín bề mặt má trong lốp	Ôm cua gắt bám đường nhưng đi thẳng lốp kêu ù ù, rào rào
Camber dương (+1.0 độ trở lên)	Mòn vát mất rãnh nước má ngoài lốp	Xe bị nhao lái, xỉa đầu sang bên có góc dương lớn hơn
Toe In (chụm trong quá lớn)	Mòn hình vảy cá vuốt ra phía ngoài	Vô lăng rất nặng, xe ì ạch, vòng tua lên cao, tốn xăng
Toe Out (chõe ra ngoài quá lớn)	Mòn hình vảy cá vuốt vào phía trong	Vô lăng nhẹ bẫng, chạy cao tốc vô lăng bồng bềnh, tròng trành

Top 3 pan bệnh thường gặp ở khung gầm làm sai góc đặt

Góc Camber và Toe không tự nhiên bị lệch trừ khi xe bị chấn động. Anh em phải thò kích cá sấu 3.5 tấn vào đội gầm phanh bánh trước lên, dùng tay lắc bánh xe góc 12-6 giờ và 9-3 giờ để tìm nguyên nhân phần cứng trước khi đổ lỗi cho thước lái.

1. Lỏng hoặc rách cao su càng A

Cao su đệm hỏng, vỡ vụn làm càng A bị xê dịch liên tục khi xe dằn qua ổ gà. Khung gầm rơ lỏng làm thay đổi góc Camber nhịp nhàng theo bước chạy. Trường hợp này anh em đo lúc đỗ tĩnh thì thông số báo xanh đẹp, nhưng chạy ra đường cao tốc lốp vẫn bị mài má trong. Phải thay ron cao su chịu lực hoặc cả cụm càng A trước khi thò tay vào chỉnh chụm.

2. Rô tuyn lái ngoài bị gião khớp cầu

Khớp cầu bên trong rô tuyn lái ngoài bị rách chụp bụi, đất cát chui vào làm khô mỡ, mài mòn sinh ra độ rơ. Góc Toe bị văng ra văng vào theo từng nhịp ga nhấp nhả của chân khách. Anh em có thể xem thêm kinh nghiệm ở bài Bắt pan nhao lái, vẹo vô lăng xe con và mẹo nới ốc chỉnh rô-tuyn thước lái chuẩn đét để chẩn bệnh này nhanh và búng đúng chóc chỗ hỏng.

3. Bị đâm đụng, cấn lề làm biến dạng trụ lái

Khách phi lốp lên vỉa hè mạnh, cấn bục bê tông làm cong giảm xóc phuộc trước hoặc ngoắc ngàm thước lái. Góc Camber bị tỳ đẩy sang một bên, bánh xe choãi hẳn ra ngoài. Chân phuộc cong thì vặn ốc lệch tâm cỡ nào cũng không cứu được, bắt buộc phải ép lại phuộc hoặc thay mới.

Quy trình xử lý từng bước trị dứt điểm pan ăn lốp

Quy trình này yêu cầu anh em đo kiểm cẩn thận trên hệ thống cầu nâng 4 trụ hoặc cầu cắt kéo gầm (bắt buộc phải có đĩa góc lái thả tự do trượt bên dưới bánh trước).

Bước 1: Đưa xe lên cầu, cài số P, kẹp target lên 4 la-zăng và bật máy cân chỉnh độ chụm bánh xe 3D để quét toàn bộ Data Live thông số gầm của xe. Lưu ý thao tác kẹp ngàm anh em tham khảo bài Hướng dẫn gá kẹp vành và thao tác bù đảo chớp nhoáng trên máy cân chỉnh lái 3D để máy tính bù đảo vành chính xác, đo mới không bị ảo.
Bước 2: Nhún mạnh đầu xe và đuôi xe 3-4 lần để hệ thống treo nhả hết sức căng, định hình đúng tư thế tự nhiên. Khóa vô lăng thẳng tắp ở vị trí trung tâm bằng thanh kẹp chuyên dụng giữ vô lăng.
Bước 3: Chỉnh góc Camber trước tiên. Với các dòng xe có ốc Camber lệch tâm ở chân phuộc trước, anh em nới lỏng đai ốc, dùng cờ lê xoay từ từ bulong lệch tâm cho đến khi đồ thị trên màn hình máy chuyển sang màu xanh lá cây (rơi vào trong dung sai an toàn của nhà sản xuất).
Bước 4: Chỉnh góc Toe sau cùng. Nới lỏng đai ốc hãm trên rô tuyn lái ngoài, dùng cờ lê ngàm xoay ti rô tuyn thước lái để đẩy bánh xe cụp vào trong hoặc xòe ra ngoài. Hai bên trái phải chỉnh thông số đuổi nhau cho cân bằng để vô lăng không bị vẹo.
Bước 5: Siết chặt ốc hãm rô tuyn, tháo ngàm target, hạ cầu cho xe xuống. Đưa khách ra đường chạy thử thực tế, buông tay xem xe có xỉa vô lăng không và kiểm tra khả năng tự trả lái thẳng khi quay đầu vòng xuyến.

Lưu ý xương máu khi nới ốc chỉnh gầm, chống toét ren

Làm gầm xe con sợ nhất là chui gầm vặn phải dàn ốc gỉ sét dính chặt ngàm bọng bùn lâu năm. Tuyệt đối không nhè súng xiết bu lông 1/2 inch để bắn nã đai ốc hãm rô tuyn bằng lực cày tối đa ngay từ đầu. Cứ gặp ốc gỉ cứng đầu, anh em xịt chai RP7 hoặc WD-40 ngâm tầm 5-10 phút, lấy bàn chải sắt đánh sạch ren bùn đất, sau đó dùng cờ lê tròng thân dài nới tay. Bắn súng bạo lực rất dễ toét đầu vít, cháy ren ti thước lái hoặc giật ngược làm đứt cao su chụp bụi, lúc đó lại đền ốm đòn cho khách.

Khi nới ốc Camber ở chân phuộc, vòng ren rất nhạy, chỉ cần xoay nhẹ 1-2 ly là thông số màn hình đã nhảy rất xa, anh em vặn từ từ, ngó màn hình, đừng vội vàng. Chỉnh xong nhớ xiết đủ lực tiêu chuẩn để xe đi xóc dằn xóc không bị trôi tuột lại góc. Nếu anh em nào xưởng đang đầu tư máy cân chỉnh độ chụm bánh xe bản phần mềm đời cao thì máy có sẵn hình minh họa thực tế điểm vặn ốc dưới gầm của từng dòng xe, cứ chui gầm ngó theo màn hình hiển thị là xong, đỡ phải mò mẫm mệt người.

Muốn trang bị xưởng theo đúng kinh nghiệm trên, anh em tham khảo đồ nghề gara Alotools.

Câu hỏi thường gặp

Xe con bị bệnh ăn lốp má trong má ngoài có cần thay lốp luôn không?

Nếu mép lốp đã mòn trơ rãnh phụ thoát nước hoặc lòi cả sợi bó bố thép bên trong thì anh em bắt buộc dặn khách phải thay lốp mới ngay lập tức để giữ an toàn trên cao tốc, lốp mòn mất bám rất dễ nổ. Nếu mặt gai lốp vẫn còn tương đối dày, chỉ mòn nhẹ vạt chéo ở một phần gờ, thì sau khi cân chỉnh xong thước lái, anh em tháo ra đảo lốp xéo chữ X cho khách chạy tiếp cày thêm một thời gian được. Nhưng phải dặn trước là lốp mòn lệch ép xuống đường phẳng sẽ hơi có tiếng ù lọt vào cabin, đi mòn đều lại sẽ hết rào rào.

Tại sao chỉnh Camber chuẩn xong xe chạy lại bị nhao lái?

Nhao lái xảy ra sau khi làm gầm thường do độ lệch chênh lệch góc Camber giữa bánh trái và bánh phải quá lớn (gọi là Cross Camber). Chiếc xe luôn có xu hướng bị đẩy nhao về phía bánh có thông số Camber dương hơn. Anh em phải căn chỉnh đồ thị cả hai bên ngả đều nhau, sai số lọt lòng cho phép giữa 2 bên thường không được lệch vượt quá 0.5 độ.

Góc đặt Caster sai lệch có gây ra mòn lốp không?

Không. Caster (độ ngả của trục xoay trụ lái về phía trước hoặc phía sau) chủ yếu chỉ quyết định độ nặng nhẹ đầm chắc của vô lăng và khả năng xe tự trả lái thẳng đứng khi khách nhả tay cua thoát vòng xuyến. Sai lệch góc Caster hai bên trái phải có thể làm nhao lái nhưng không mài mòn mặt lốp. Lốp mòn vẹt mép thủ phạm chính là do Camber và Toe.

Bao lâu thợ nên tư vấn khách đưa xe lên dàn máy đo chụm một lần?

Kinh nghiệm làm xưởng chuẩn là cứ khách mang xe đi bảo dưỡng định kỳ sau mỗi 10.000km, hoặc sau sự cố sụp hố ga, leo lề vỉa hè cấn mâm móp vành, anh em nên tư vấn đưa xe kẹp máy đo lại. Đặc biệt, bất cứ khi nào anh em tháo rã hệ thống treo, thay phuộc, ép cao su càng A, thay rô tuyn lái trong ngoài, bắt buộc phải cắm máy đo quét lại thông số 3D để ráp trả đúng chuẩn nhà máy, tránh rủi ro lết bố hỏng lốp mới thay.