Bảng tra lực siết bu lông tắc kê bánh xe tải chuẩn xác

Xe tải thùng cày cả ngày trên đèo, chở quá tải mà ốc lốp vặn tay bừa bãi thì kiểu gì cũng lết bố, rơ bánh, thậm chí rụng bánh giữa đường. Nhiều anh em gara thói quen cứ cầm súng dã tới tấp cho chặt, đến lúc lỏng ốc hay gãy chân tắc kê thì oan gia đền ốm, khách cạch mặt. Tham khảo ngay Bảng tra lực siết bu lông tắc kê bánh xe tải dưới đây để biết điểm dừng, siết đủ cân lực, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho xế tải leo đèo lội suối.

1. Bảng tra lực siết bu lông tắc kê bánh xe tải là gì?

Bảng tra lực siết bu lông tắc kê bánh xe tải là hệ thống thông số tiêu chuẩn do nhà sản xuất xe quy định, chỉ ra mức lực vặn xoắn (tính bằng Nm hoặc kgf.m) cần thiết để khóa chặt đai ốc lốp vào moay ơ. Mỗi cỡ bu lông ren to nhỏ khác nhau sẽ chịu một ngưỡng lực kéo giãn đứt gãy khác nhau.

Để đo và chốt đúng con số này, xưởng bắt buộc phải xài con cờ lê lực xe tải dải lớn để cân lực, chứ không thể áng chừng bằng cảm giác tay hay lấy ống tuýp sắt dài 2 mét để đu người lên dận nhún. Anh em muốn sắm đồ chuẩn cày xưởng có thể xem thêm cách chọn cần xiết lực dải lớn chuẩn xác cho gầm và máy xe tải nặng để tránh rước bực vào thân vì mua nhầm hàng yếu, gãy lẫy cơ khí.

2. Chi tiết Bảng tra lực siết bu lông tắc kê bánh xe tải

Dưới đây là thông số quy đổi lực siết tiêu chuẩn dựa trên kích thước bước ren của bu lông tắc kê. Anh em lưu lại bảng này để dán ở xưởng, tra cứu nhanh lúc làm nghề.

Kích thước ren (Đường kính x Bước ren)	Cỡ tuýp vặn (mm)	Lực siết tiêu chuẩn (Nm)
M12 x 1.25 / 1.5	19, 21	100 – 130 Nm
M14 x 1.5	21, 22	140 – 170 Nm
M16 x 1.5	24, 27	180 – 230 Nm
M18 x 1.5	27, 30	280 – 330 Nm
M20 x 1.5	30, 32, 33	400 – 480 Nm
M22 x 1.5	32, 33	550 – 650 Nm
M24 x 1.5 / 2.0	36, 41	700 – 850 Nm

3. Top 3 pan bệnh thường gặp khi siết ốc lốp sai lực

Đứt gãy bu lông tắc kê (Do siết quá lực)

Nhiều anh em thợ mới vào nghề hay ỷ lại vào sức mạnh của khí nén. Cứ cắm súng xiết bu lông 1 inch trục dài bóp cò kịch kim đến khi nào súng gõ cạch cạch, đầu khẩu không xoay được nữa mới thôi. Hậu quả là lực ép bích quá lớn, kéo giãn chân bu lông quá mức chịu tải.

Xe chở hàng nặng chạy qua gờ giảm tốc xóc mạnh một phát là gãy ngang chân tắc kê, nằm đường chờ cứu hộ. Anh em tham khảo bài súng xiết bu lông 1 inch và 3/4 inch để hiểu rõ công năng từng loại, kiểm soát cò súng, tránh gõ nát ren lốp khách.

Lỏng ốc, rơ moay ơ (Do siết thiếu lực)

Nếu súng yếu hoặc thợ đu tay không đủ lực, đai ốc không ôm sát bề mặt mâmnh. Lăn bánh tốc độ cao trên cao tốc sinh ra độ rung lắc lớn. Lâu ngày lỗ ắc mâm xe bị chờn xước, lỏng bích moay ơ, nhẹ thì đảo lốp ăn mòn không đều, nặng thì rớt cả cụm bánh ra ngoài.

Tuôn ren, trượt ren bu lông

Thợ không vệ sinh sạch cát đất ở lỗ bích mà đã đút ốc vào vặn, hoặc đặt mào tuýp không vuông góc mà bóp súng giật cục. Bụi bẩn bám vào làm cháy ren, chờn ren ốc cứng đầu vặn không ra, đành phải cắt gió đá tốn kém thời gian.

4. Quy trình siết tắc kê xe tải an toàn

Làm lốp xe tải nặng cực nhọc nhưng phải kỹ tính, anh em cứ áp dụng đúng 4 bước sau để kê cao gối ngủ, không lo khách quay lại phàn nàn:

Bước 1: Kê an toàn. Lùa con đội nâng gầm, bơm cho bánh hổng hở đất. Bắt buộc phải nhét thêm con mễ kê chân voi 20 tấn vào dầm cầu chịu tải, rồi mới thao tác. Để làm nhanh gọn mà không sợ tụt phớt, anh em đọc ngay mẹo xài kích con đội lùn và túp mễ kê 3 chân chống lún.
Bước 2: Gá ốc mồi tay. Xịt RP7, lấy chổi sắt đánh bay rỉ sét lỗ chân ren. Lắp ốc vào và vặn mồi tay khoảng 3-4 vòng cẩn thận, để ốc ăn đúng bước ren, không bị lệch.
Bước 3: Bắn súng hơi. Chọn mức số nhỏ trên súng hơi, siết ốc theo hình ngôi sao (bắt chéo đối xứng). Chỉ nhấp nhả cò từ từ cho mặt ốc tiếp xúc đều với la zăng.
Bước 4: Chốt lực bằng cờ lê. Hạ mễ kê cho bánh xe chạm đất hoàn toàn chịu tải tĩnh. Dùng cờ lê cân lực cài đúng thông số (tra theo bảng), bóp mạnh tay tay đòn đến khi nghe tiếng “Tạch” dứt khoát là rút ra.

5. Lưu ý khi chọn thiết bị xưởng để siết ốc lốp

Siết ốc lốp xe tải nặng không phải cứ có sức khỏe đu bám là xong việc. Anh em muốn súng hơi bắn dứt khoát, lực đập búa mạnh thì đường hơi phải khỏe. Xưởng nên sắm máy nén khí piston 300 lít để duy trì áp suất nén 8–12 bar, đảm bảo đang bắn tắc kê không bị tụt hơi, lịm súng giữa chừng gây trượt ốc.

Kết hợp với đó là phải xài khẩu chịu lực chuyên dụng. Nếu tiếc tiền lấy khẩu tuýp trắng vặn tay đem đi cắm vào súng hơi 1 inch thì bóp cò một phát là vỡ toác mào tuýp, văng mảnh thép vào người cực nguy hiểm. Yêu cầu thợ gầm phải xài khẩu tuýp đen chịu lực 41mm (hoặc các size to tương đương). Anh em xem kỹ mẹo mua khẩu tuýp đen chịu lực không vỡ khi bắn súng 1 inch để rước được bộ đồ nghề nồi đồng cối đá.

Toàn bộ dụng cụ nhắc trong bài đều có sẵn ở thiết bị gara Alotools, anh em cần tư vấn cứ nhắn.

Câu hỏi thường gặp

Bảng tra lực siết bu lông tắc kê bánh xe tải áp dụng chung cho mọi xe tải được không?

Bảng trên là thông số phổ quát cho hầu hết các loại xe tải thông dụng như Hino, Isuzu, Hyundai, Howo. Tuy nhiên, một số dòng xe chuyên dụng tải siêu trường, siêu trọng sẽ có lực siết lớn hơn. Gặp xe lạ, anh em mở sổ tay hướng dẫn của xe để đối chiếu thêm cho chắc cốp.

Có nên bôi mỡ bò vào ren ốc trước khi siết không?

Tuyệt đối không bôi mỡ bò hay nhớt lên phần ren và mặt bích ốc tắc kê. Mỡ bò làm giảm ma sát trượt, khiến lực căng kéo thực tế đặt lên chân bu lông tăng lên rất cao (vượt mức tiêu chuẩn), dễ làm gãy bu lông khi chạy tải nặng đường dài. Chỉ cần lấy bàn chải sắt đánh sạch rỉ sét là đủ.

Đã dùng súng 1 inch bắn chặt rồi có cần cờ lê lực lại không?

Bắt buộc phải dùng. Súng hơi xiết bu lông chỉ tạo ra lực búa đập (Impact) vặn ốc cứng lại, rất khó để đong đếm chính xác bao nhiêu Nm. Dùng súng bắn nhấp nhả để ép bích sát lại, sau đó hạ lốp chạm đất và chốt điểm cuối cùng bằng cờ lê lực cơ khí mới đảm bảo độ cân bằng 100%.

Cờ lê lực trong xưởng bao lâu thì phải đi căn chỉnh lại?

Đồ nghề xưởng cày ải hằng ngày, rơi rớt quăng quật nhiều sẽ làm lò xo nén bên trong sai số. Trung bình xe tải nặng anh em cứ làm khoảng 5000 lần click, hoặc tối đa 1 năm nên mang máy đi căn chỉnh (Calibration) lại một lần, giúp các chỉ số lò xo không bị rơ.