Bắt bệnh rò rỉ ga điều hòa xe ben âm ỉ tại xưởng

Anh em làm điện lạnh chắc hay gặp ca tài xế đánh xe vào xưởng mặt hầm hầm: “Vừa sạc ga tháng trước nay lại hâm hấp rồi”. Đồng hồ báo áp vẫn có, kim hơi nhúc nhích nhưng lốc chạy một lúc là ngắt. Cắm bộ đồng hồ nạp ga vào đo thì thấy áp thấp hụt nhẹ. Đây là triệu chứng đặc trưng của bệnh rò rỉ ga điều hòa xe ben dạng âm ỉ. Lỗ mọt xì tí xíu, xịt nước xà phòng bình thường bọt không nổi liền đâu. Bài này tôi chỉ anh em cách dùng bọt tuyết và đèn UV để trị dứt điểm mấy ca xì ga ngầm này, cày cả ngày gầm xe cũng không lo bắt hụt bệnh.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Cẩm nang hệ thống lạnh cabin xe tải toàn tập.

1. Rò rỉ ga điều hòa xe ben là gì và vì sao khó bắt?

Xe ben chạy mỏ, chạy công trình là chúa hay bị xì ga ngầm. Máy xóc văng quật, đất đá văng lên gầm làm ống cao su rung lắc cọ xát liên tục. Ban đầu nó chỉ xước nhẹ, sau tạo thành lỗ mọt li ti. Rò rỉ kiểu này ga không xì cái ào hết ngay, mà nó rỉ rả mỗi ngày một ít. Đến khi mất tầm 30% ga thì cảm biến ngắt lốc, tài xế chết nóng.

Bệnh này ác ở chỗ: lúc xe nổ máy, áp suất cao, nó xì nhưng cánh quạt gió thổi bay hết tăm tích. Lúc xe tắt máy, áp giảm xuống thì xịt xà phòng không đủ bọt để phồng lên to. Nếu anh em chỉ ngửi bằng mũi tai thợ hoặc nhìn vết dầu loang thì rất dễ bắt sai chỗ, tháo tung giàn lạnh ra oan công.

2. Bảng tra cứu vị trí hay xì ga gầm xe ben

Trước khi chui gầm, anh em ngó qua cái bảng này để khoanh vùng vị trí hay bị nứt lỗ mọt nhất trên xe tải nặng:

Vị trí nghi ngờ	Triệu chứng quan sát nhanh	Mức độ rò rỉ
Cút nối lốc lạnh, tuy ô	Có vết đất cát ướt bám cục cục (dầu lạnh rỉ ra bám bụi)	Chậm (âm ỉ)
Giàn nóng (trước két nước)	Lá tản nhiệt bẹp, ướt một góc nhỏ	Nhanh – Vừa
Thân lốc điều hòa	Ron sin giữa thân lốc thoái hóa, ngấm dầu quanh bụng lốc	Rất chậm (khó tìm)
Van tiết lưu	Đóng tuyết quanh van, có mùi ga thoang thoảng	Vừa

3. Top 3 pan bệnh rò rỉ ga âm ỉ thường gặp

Mục xì lỗ mọt trên giàn nóng

Giàn nóng nằm ngay mặt tiền, hay ăn trọn sỏi đá văng vào. Nhiều anh em rửa xe xịt vòi áp lực cao thẳng vào lá tản nhiệt làm bẹp dúm, lâu ngày nhôm oxy hóa tạo lỗ mọt. Pan này áp suất cao thường tụt nhanh hơn áp thấp.

Hở ron sin ở cút nối lốc lạnh

Gặp những con xe cày 3-4 năm, nhiệt độ khoang máy cao làm bộ ron chịu nhiệt ở các đầu rắc co chai cứng lại. Máy nổ rung bần bật là ga len lỏi xì ra. Chỗ này tháo lắp ốc gỉ cứng đầu rất cực, không cẩn thận toét đầu vít. Nếu lốc đã bó kẹt vì hết nhớt lạnh, anh em nên đọc lại bài đo áp suất cao thấp bằng đồng hồ sạc ga xử lý kẹt van để biết chẩn đoán cứu lốc trước khi quyết định thay mới.

Ống cao su cọ xát nứt ngầm

Dây tuy ô cao su luồn dưới gầm, thợ ruột cố định không kỹ, nó cọ vào sắt xi. Chạy một thời gian lớp bố thép bên trong đứt, xì ga ngầm dưới lớp cao su bọc ngoài. Nhìn mắt thường không thấy rách nhưng cắm đồng hồ vào là áp tuột.

4. Quy trình xử lý bằng đèn UV và bọt tuyết

Đừng lấy xà phòng giặt quần áo quấy nước nữa anh em, xà phòng đó bọt to, vỡ nhanh, không bắt được lỗ mọt đâu. Làm theo 3 bước này bao dính bệnh:

Bước 1 – Rửa sạch và dùng bọt tuyết: Chui gầm, lấy súng xịt khô đất cát quanh lốc và các cút nối. Pha dung dịch bọt tuyết rửa xe (loại bọt mịn) xịt đẫm vào các đầu nối. Nổ máy bật lốc lên. Nếu lỗ to, bọt tuyết đùn lên thành cục tròn ngay. Nếu lỗ mọt, phải chờ 5-10 phút.
Bước 2 – Nạp dầu dạ quang: Nếu bọt tuyết không ra, anh em rút chân không, nạp một ống dầu lạnh có pha dạ quang (UV Dye) vào hệ thống. Sau đó nạp ga lại cho đủ áp, cho xe chạy rốt-đa tầm 15 phút để ga tuần hoàn mang dầu đi khắp hệ thống.
Bước 3 – Soi đèn UV: Đợi xưởng hâm hẩm tối (hoặc kéo bạt che gầm). Đeo kính màu vàng vào mắt, bật đèn pin soi UV rọi dọc theo đường ống, cút nối, giàn nóng. Chỗ nào xì, dầu dạ quang dính ra ngoài sẽ phát sáng màu xanh nõn chuối rực rỡ. Thấy màu xanh ở đâu, rã đồ chỗ đó.

5. Lưu ý khi làm và chọn thiết bị

Bắt bệnh xong tháo đồ ra nhớ bít luôn lỗ ống lại kẻo không khí ẩm lọt vào sinh mạt. Lúc ráp lại, bắt buộc phải thay dàn ron sin mới. Nhớ bôi một lớp dầu lạnh mỏng lên ron để khi siết ốc không bị chờn ren hay nhăn ron.

Anh em thợ máy gầm muốn mở rộng làm thêm mảng lạnh thì nên sắm một bộ đo áp chuẩn và đèn pin UV soi xì ga. Mấy món này anh em cứ vào xem chi tiết tại mục Dụng cụ sửa chữa điện – điều hòa ô tô trên web, đồ nghề chuẩn mới cày lâu dài được.

Xưởng đang thiếu món nào trong bài, anh em ghé cửa hàng Alotools xem đủ các dòng máy.

Câu hỏi thường gặp

Xe ben bị rò rỉ ga điều hòa xe ben thì nạp bù ga chạy tạm được không?

Chạy tạm được vài hôm, nhưng rất hại lốc. Ga xì ra ngoài mang theo cả dầu lạnh. Nạp bù ga mà không bù dầu thì lốc chạy khan, xước piston lốc, lết bố ly hợp. Chạy cố có ngày kẹt cứng lốc đứt luôn dây curoa.

Pha dầu dạ quang nhiều quá có chết lốc không?

Có. Dầu dạ quang chỉ là chất chỉ thị màu, độ bôi trơn kém. Bơm nhiều quá sẽ làm loãng dầu lạnh xịn, lốc nóng và kêu rần rần. Chỉ dùng đúng 1 ống nhỏ (khoảng 7-10ml) cho hệ thống điều hòa xe tải.

Sao xịt bọt tuyết rồi mà không thấy bóng lên?

Một là bọt pha loãng quá, trôi tuột xuống đất. Hai là lỗ xì nằm góc khuất (sau lưng giàn nóng, gáy lốc). Ba là hệ thống xì hết nhẵn ga rồi, không còn áp suất đẩy ra thì bọt không phồng lên được. Phải nén hơi (bằng nitơ) vào mới thử được bọt.

Bơm áp suất bằng máy nén khí để thử xì được không?

Tuyệt đối không bơm hơi từ máy nén khí trực tiếp vào hệ thống điều hòa. Hơi từ máy nén lẫn rất nhiều hơi nước. Bơm vào thử xong chân không hút không sạch, nước đọng lại làm mục giàn, đông đá kẹt luôn van tiết lưu. Khát đồ quá thì dùng bình khí nitơ áp cao để nén thử xì mới chuẩn bài.