Cách đo áp suất nhớt động cơ diesel xe tải chuẩn thợ

Sáng sớm, một chiếc xe tải đầu kéo vừa cắm sào vào xưởng với tiếng kêu lạch cạch khô khốc ở vùng máy trên, đèn báo áp suất nhớt trên táp-lô nhấp nháy liên tục mỗi khi tài xế ép ga về vòng tua cầm chừng. Anh em thợ gạt mồ hôi, với tay lấy ngay đồng hồ đo áp suất nhớt cắm thẳng vào đường dầu chính để bắt bệnh trước khi phán đoán sai lầm về phần hơi.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Hướng dẫn đo kiểm động cơ diesel xe tải toàn tập.

Cách đo áp suất nhớt động cơ diesel xe tải là gì và sơ đồ nguyên lý

Cách đo áp suất nhớt động cơ diesel xe tải là quy trình kỹ thuật dùng thiết bị chuyên dụng để kiểm tra áp lực dòng dầu bôi trơn khi bơm dầu hoạt động ở các dải vòng tua khác nhau. Sơ đồ mạch dầu động cơ diesel thường gồm cacte chứa dầu, bơm bánh răng hoặc bơm rô-to, lọc dầu tinh, van điều áp và các đường dầu chính nuôi trục khuỷu, trục cam. Khi áp suất sụt giảm đột ngột, màng dầu giữa cổ trục và bạc biên bị phá vỡ, dẫn đến hiện tượng bó máy hoặc xước biên nghiêm trọng nếu anh em không kiểm tra kịp thời.

Bảng tra cứu thông số áp suất nhớt động cơ diesel xe tải

Chế độ động cơ	Áp suất tiêu chuẩn	Dấu hiệu bất thường cần xử lý
Vòng tua cầm chừng (Idle)	0.8 – 1.5 bar	Dưới 0.5 bar, đèn báo áp suất sáng đỏ
Vòng tua trung bình / cao	3.0 – 5.5 bar	Không đạt 2.5 bar khi đạp thốc ga
Khi nhớt đạt nhiệt độ làm việc	Ổn định theo tải trọng	Áp suất tụt nhanh khi máy nóng già

Top 3 pan bệnh thường gặp khi áp suất nhớt xe tải sụt giảm

1. Bơm dầu yếu do mòn bánh răng

Sau nhiều năm cày ải, khe hở giữa các bánh răng bơm dầu bị rộng ra khiến lưu lượng và áp lực đẩy đi không đủ nuôi các chi tiết máy. Khi động cơ nóng lên, độ loãng của dầu tăng kết hợp với bơm kém khiến kim đo trên đồng hồ đo áp suất nhớt rớt xuống mức báo động ở vòng tua thấp. Để xử lý dứt điểm pan này, anh em phải tháo cacte để kiểm tra khe hở bơm và thay thế cụm bơm mới nếu thông số vượt ngưỡng cho phép.

2. Mòn bạc biên, bạc ẩm làm tụt áp hệ thống

Khi xe tải thường xuyên chạy quá tải, lớp hợp kim chống mòn trên bạc biên và bạc trục cơ bị cày mòn tạo ra khe hở lớn, khiến dầu bôi trơn bị thoát thất thoát qua các cổ trục này quá nhanh. Lúc này, dù bơm dầu vẫn hoạt động tốt nhưng áp lực toàn hệ thống không thể duy trì. Anh em thợ có thể tham khảo thêm các quy trình kiểm tra phần cứng khác như quy trình đo áp suất nén động cơ diesel xe tải và cách chuẩn đoán bệnh buồng đốt để đánh giá toàn diện trạng thái của động cơ trước khi hạ máy đại tu.

3. Kẹt van điều áp hoặc tắc nghẽn lọc dầu

Van điều áp bị kẹt ở vị trí mở do mạt sắt hoặc cặn bẩn bám lâu ngày sẽ làm dầu hồi về cacte quá sớm, không đủ lực đi lên nuôi thân máy. Tương tự, lõi lọc dầu bám đầy muội than lâu ngày không được thay thế cũng làm cản trở dòng chảy. Trước khi bổ máy, anh em cần kiểm tra kỹ khu vực này và dùng cờ lê lọc dầu chuyên dụng để tháo lọc cũ ra kiểm tra lõi giấy bên trong xem có bị bóp méo hay nghẹt cứng không.

Quy trình đo áp suất nhớt động cơ diesel xe tải từng bước tại xưởng

Để thực hiện thao tác kiểm tra an toàn và chính xác, anh em thợ thực hiện tuần tự theo các bước dưới đây tại khu vực sửa chữa:

• Bước 1: Chuẩn bị khu vực làm việc an toàn, kê mễ kê chân voi 20 tấn chắc chắn dưới gầm xe nếu cần chui vào không gian hẹp, sau đó nổ máy cho động cơ đạt nhiệt độ vận hành bình thường khoảng 80–85 độ C rồi tắt máy.
• Bước 2: Xác định vị trí công tắc áp suất nhớt trên thân lốc máy, tháo cảm biến áp suất zin ra khỏi đường dầu chính bằng cờ lê phù hợp.
• Bước 3: Lắp đầu nối của bộ đồng hồ đo áp suất nhớt vào đúng lỗ ren vừa tháo của cảm biến, siết chặt vừa tay để tránh xì dầu khi khởi động áp lực cao.
• Bước 4: Khởi động lại động cơ, quan sát trực tiếp kim đồng hồ ở vòng tua cầm chừng và khi đạp thốc ga lên mức quy định, sau đó ghi nhận số liệu thực tế để đối chiếu với tiêu chuẩn nhà sản xuất.

Lưu ý quan trọng khi kiểm tra hệ thống bôi trơn xe tải

Khi làm việc với hệ thống dầu động cơ diesel dung tích lớn, nhiệt độ nhớt thải rất cao có thể gây bỏng nặng nếu anh em sơ hở. Hãy luôn đeo găng tay chịu nhiệt và dọn dẹp khu vực thao tác gọn gàng, có thể cất bớt các thiết bị cồng kềnh vào tủ đồ nghề nhiều ngăn cho gara xe tải: Chọn tủ theo tải trọng ngăn, khóa, bánh xe và cách xếp dụng cụ tải nặng để không gian gầm máy luôn thoáng đãng, dễ thao tác.

Câu hỏi thường gặp

Đèn báo áp suất nhớt sáng trên táp-lô có tiếp tục chạy được không?

Tuyệt đối không tiếp tục vận hành xe khi đèn này đã sáng đỏ. Việc ép chạy thêm vài kilômét có thể làm cháy bạc biên, lột dên và phá hủy hoàn toàn lốc máy.

Vì sao khi máy nguội áp suất nhớt bình thường nhưng nóng lên lại tụt sâu?

Khi nhiệt độ lên cao, độ nhớt của dầu giảm đi kết hợp với khe hở cơ khí bị mòn rộng làm dầu thoát nhanh qua các cổ trục, kéo sụt áp lực toàn hệ thống.

Có thể dùng đồng hồ đo áp suất nhớt xe con cho xe tải được không?

Không nên dùng vì dải đo và đầu ren kết nối của xe con thường nhỏ hơn nhiều, không chịu được áp lực cao và không khớp ren với lốc máy xe tải nặng.

Bao lâu nên kiểm tra áp suất nhớt định kỳ cho xe tải chạy đường dài?

Anh em nên kiểm tra định kỳ mỗi khi đại tu lớn, sau mỗi 50.000 km hoặc khi động cơ xuất hiện tiếng kêu lạ ở vùng nắp máy và trục khuỷu.