Cách kẹp chì trên máy cân bằng lốp trị dứt điểm rung vô lăng

Khách phi con Vios vào xưởng mặt hầm hầm, bảo “xe anh cứ đạp lên 80km/h là vô lăng rung bần bật, ghê cả tay”. Pan này anh em xưởng gặp như cơm bữa, tài xế hay sốt ruột vì tưởng bị thước lái hay rotuyn. Chui gầm kiểm tra cao su càng A, rô tuyn tăm tắp không rơ lắc, bợ trục các đăng êm ru. Bệnh này 90% nằm ở quả lốp mất cân bằng động. Đoạn này bắt bệnh thì dễ, nhưng cách kẹp chì trên máy cân bằng lốp sao cho đúng chỗ, dán một phát ăn ngay để bánh tròn vành vạnh thì không phải thợ mới nào cũng cứng tay. Hôm nay tôi lôi nghề ra chỉ anh em quy trình kẹp chì, trị dứt điểm cái pan rung vô lăng dai dẳng này.

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

Cách kẹp chì trên máy cân bằng lốp hoạt động theo nguyên lý nào?

Cách kẹp chì trên máy cân bằng lốp bản chất là việc anh em bù thêm trọng lượng vào điểm nhẹ nhất trên mâm lốp, giúp triệt tiêu lực ly tâm sinh ra khi bánh xe quay tròn. Bánh xe ô tô con dù ra khỏi nhà máy xịn đến mấy, sau một thời gian cày ải, ăn mòn không đều hoặc đảo lốp bóc ra vá lại, vành lốp sẽ bị mất cân bằng.

Khi lốp quay tít ở tốc độ cao, chỉ lệch 10 – 20 gram thôi là cái mảng nặng đó sẽ tạo ra lực ly tâm văng giật ngược lên moay-ơ, truyền thẳng qua thước lái làm rung tay vô lăng. Thợ sẽ dùng máy cân mâm điện tử quay bánh xe, cảm biến của máy đo độ văng lệch và tính toán chính xác điểm cần bù chì. Máy báo mép trong thiếu 10g, mép ngoài thiếu 15g ở góc nào, thợ đóng chì đúng vào đó là bánh xe quay êm ru, vô lăng hết rung bần bật.

Bảng thông số tra cứu vị trí đóng và dán chì mâm xe con

Anh em thợ làm mâm xe con lưu ý, tùy vào loại la-zăng (mâm đúc hay mâm sắt) mà mình phải chọn loại chì và vị trí đặt chì cho đúng, tránh tình trạng văng chì khi chạy tốc độ cao.

Loại la-zăng (Mâm)	Loại chì sử dụng	Vị trí đặt chì trên mâm	Lưu ý cho thợ
Mâm sắt (Morning, i10 bản base…)	Chì đóng (có gờ kẹp)	Đóng kẹp thẳng vào mép gờ chữ J của vành mâm (cả mặt trong lẫn ngoài)	Dùng kìm gõ dứt khoát 1-2 nhát. Gõ nhiều toét gờ chì lỏng lẻo.
Mâm đúc hợp kim (đa số xe con hiện nay)	Chì dán (thanh chì có băng keo 2 mặt)	Dán vào mặt phẳng lòng trong của mâm, sau nan hoa.	Tuyệt đối không lấy búa đóng chì có ngàm vào mép mâm đúc sẽ làm xước mâm, hỏng mặt sơn.
Mâm đúc thể thao gầm thấp	Kết hợp: Chì dán ngoài + Chì đóng mép trong (nếu mâm có gờ trong)	Chì dán giấu sau nan hoa mặt ngoài, mép trong giấu kín.	Phải xịt RP7 hoặc dung dịch phanh tẩy sạch bụi than má phanh trước khi dán.

Top 3 pan bệnh thường gặp khi kẹp chì lốp ô tô con

Khách chạy 80 – 100km/h vô lăng rung bần bật

Đây là pan kinh điển nhất. Bánh trước mất cân bằng động làm vô lăng rung lắc theo nhịp quay. Nếu xe chạy chậm dưới 60km/h thì êm, nhưng cứ vút lên cao tốc là rung tê tay. Nguyên nhân là thợ lúc vá lốp tháo ra lắp vào không đánh dấu vị trí van gió, hoặc lốp bị cắn đinh vá đùn, mất cân bằng cụm bánh xe.

Máy báo OK 0-0 nhưng lắp lên xe vẫn rần rần

Anh em cho lên máy quay, bấm chì xong xuôi máy báo 0-0 xanh lè, nhưng khách chạy vẫn quay lại cằn nhằn. Pan này thường do thợ quên không cạy sạch đá dăm kẹt ở rãnh lốp trước khi cân, hoặc cục đất bùn bám chặt mặt trong mâm. Quay trên máy thì rớt ra dần, thành ra số ảo. Cũng có khi côn định tâm của máy kẹp chưa chặt, mâm bị lệch tâm từ đầu.

Chì dán đi vài hôm tự rụng gầm kêu lạch cạch

Nhiều xưởng khách quay lại mắng vốn vì lốp kêu lạch cạch, tháo ra thì thấy nguyên mảng chì dán rụng ra kẹp vào ốp hốc bánh. Lỗi này 100% do thợ lười, không vệ sinh sạch dầu mỡ, bụi than má phanh ở lòng mâm đúc. Bóc keo dán đè lên lớp bụi thì chạy được 3 hôm gặp nước mưa là bung ngay.

Quy trình xử lý từng bước trị dứt điểm rung vô lăng

Để trị dứt điểm, anh em xưởng cứ làm theo đúng 5 bước này, đảm bảo đóng chì phát nào ăn phát đó, không phải tháo ra kẹp lại nhiều lần.

Bước 1: Vệ sinh lốp và mâm sạch sẽ. Lấy tua vít cạy hết đá dăm kẹt trong rãnh lốp. Dùng kìm chuyên dụng bóc hết toàn bộ chì cũ (cả chì đóng mép lẫn chì dán lòng trong). Lấy giẻ tẩm chai xịt vệ sinh phanh lau sạch bong bề mặt định dán chì.
Bước 2: Gá mâm lốp lên máy chắc chắn. Chọn côn định tâm vừa đúng với lỗ giữa của lazang. Đẩy côn sát vào, vặn khóa hãm chặt tay để bánh không bị lắc lư bập bênh khi máy quay.
Bước 3: Nhập 3 thông số mâm lốp vào máy (A, B, D). Kéo thước đo của máy chạm vào mép mâm để máy tự nhận khoảng cách A (từ máy đến mâm) và D (đường kính mâm). Lấy thước kẹp chữ càng cua đo bề rộng mâm B rồi nhập vào phím cứng. Với một số dòng máy đời cao thì kéo thước đo 2 điểm là máy tự nhận đủ thông số.
Bước 4: Quay bánh và đọc thông số văng. Đóng lồng bảo vệ xuống cho máy tự quay. Khi phanh dừng lại, màn hình sẽ báo 2 con số (ví dụ: Trong 15g – Ngoài 20g). Anh em xoay lốp chậm rãi bằng tay, bao giờ dải đèn báo của bên Trong sáng rực hết lên thì dừng. Lúc này điểm thiếu chì chính là hướng 12 giờ thẳng đứng.
Bước 5: Kẹp chì và thử lại. Lấy kìm cắt đúng 15g chì dán, bóc lớp nilon và dán miết chặt vào mép trong lòng mâm ở đúng góc 12 giờ (tương tự với mép ngoài nếu máy báo). Hạ lồng mâm cho máy quay lại lần 2. Màn hình báo 0-0 là xong. Tháo lốp ra lắp lên xe, nhớ siết ốc bằng súng lực vừa đủ rồi dùng cần nổ siết lại cho chắc tay. Anh em có thể tham khảo thêm quy trình làm lốp ô tô con để nắm trọn gói kỹ thuật xử lý gầm bánh.

Lưu ý khi làm lốp và chọn thiết bị cho xưởng

Kinh nghiệm xương máu là luôn ưu tiên chì dán cho mâm đúc xe con. Khách chạy mấy dòng Mazda, Camry mâm phay xước sáng bóng mà anh em vác búa gõ cục chì sắt vào mép mâm là đền ốm. Trước khi dán, xịt chai vệ sinh nhôm hoặc dung dịch làm sạch má phanh rồi lấy giẻ khô chùi thật sạch, keo ăn chết luôn không bao giờ rụng.

Khi xưởng sắm đồ làm lốp, bộ đôi không thể thiếu là máy ra lốp và máy cân bằng lốp ô tô. Chọn máy cân mâm phải chọn loại có trục quay cứng cáp, thước đo tự động nhận diện mâm nhôm (Alu) thì thợ làm mới nhàn. Anh em cày cả ngày gỡ mâm lốp nặng, máy tính toán sai một li là tháo ra kẹp lại sốt ruột lắm. Làm mâm xong mà tháo vỏ không khéo xước mép thì cũng vứt, lúc này thao tác chuẩn trên máy ra vào lốp ô tô con cần được chú ý kỹ để bảo vệ mặt mâm đúc cho khách.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao áp dụng đúng cách kẹp chì trên máy cân bằng lốp rồi mà xe vẫn rung?

Nếu đóng chì máy báo 0-0 chuẩn rồi mà xe chạy cao tốc vẫn rung, anh em phải nâng cầu lên kiểm tra lại hệ thống gầm. Thường là do lốp bị chửa (phù nứt mặt gai), mâm bị cong vênh vặn số 8 do sụp ổ gà tạ bạo, hoặc cao su tăm bông, bạc đạn moay-ơ rơ mòn. Máy cân mâm chỉ trị được lỗi mất cân bằng trọng lượng, không trị được lốp méo hay mâm vênh.

Nên dùng chì dán hay chì đóng cho mâm đúc?

Bắt buộc dùng chì dán cho mâm đúc hợp kim (mâm nhôm). Chì dán có lớp keo 2 mặt hít chặt vào lòng phẳng của mâm, không làm xước lớp sơn vành. Dùng chì có ngàm sắt gõ vào mép mâm đúc sẽ làm vỡ sơn, sinh gỉ sét sùi bọt mép lốp gây xì hơi chậm.

Lốp mòn không đều có cân mâm đóng chì được không?

Vẫn cân bằng động trên máy và kẹp chì bù trọng lượng bình thường để vô lăng hết rung. Nhưng mòn không đều (ăn mòn má trong hoặc vát má ngoài) là dấu hiệu góc đặt bánh xe đang sai. Anh em khuyên khách cân chỉnh lại độ chụm (góc Camber, Toe) và đảo lốp, nếu lốp lết bố tới rãnh cảnh báo thì phải thay lốp mới đi mới an toàn.

Bao lâu thì nên tháo bánh ra kẹp chì cân bằng lốp lại một lần?

Chu kỳ chuẩn ở các gara uy tín khuyên khách là khoảng 10.000km hoặc 6 tháng chạy xe liên tục. Ngoài ra, bất cứ khi nào xe tháo lốp ra để vá dùn, thay lốp mới, hoặc cày qua ổ gà mạnh thấy tay lái tê tay lốp kêu rần rần thì phải đưa lên máy cân và kẹp chì lại ngay.

Nắm vững cách kẹp chì trên máy cân bằng lốp sẽ giúp anh em tự tin trị dứt bệnh rung vô lăng, lấy lại niềm tin cho khách hàng. Nghề này ăn nhau ở độ cẩn thận, chịu khó vệ sinh mâm sạch sẽ trước khi dán chì thì chả có pan lốp nào làm khó được mình.