Cách Xả E Hệ Thống Lái Trợ Lực Và Vệ Sinh Van Chia Dầu Bót Lái

Hôm qua xưởng nhận con xe cẩu, tài xế nhễ nhại mồ hôi, sốt ruột kể dạo này đánh vô lăng cứ bị khựng khựng từng khúc, gầm gừ kêu è è dội lên buồng lái. Mở nắp ca pô rọi đèn soi bình dầu trợ lực thì thấy bọt khí sủi ục ục trắng xóa như nồi lẩu. Bệnh này y chang cái vụ bục chân côn bên hệ thống ly hợp, 100% là đường ti-ô cao áp ngậm bọng gió (lọt air) hoặc lổ van chia dầu bị kẹt mạt sắt. Chui gầm rã đồ tạ thì dễ, nhưng lắp lên mà không biết cách xả e hệ thống lái đuổi sạch bọt khí thì tay lái vẫn sượng đơ như khúc gỗ. Bài này tôi chỉ anh em rành rọt mánh ép bọt sủi bọt lên bình và cách thọc vệ sinh lổ van chia dầu bao láng o.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Sơ Đồ Hệ Thống Lái Trợ Lực Thủy Lực Xe Tải & Nguyên Lý.

1. Xả e hệ thống lái là gì và nguyên lý lọt gió trợ lực

Xả e hệ thống lái (anh em thợ gọi là xả gió, xả air bót lái) là thao tác vần vô lăng ép luân chuyển dòng nhớt nén, nhằm dồn đẩy toàn bộ bọng không khí kẹt trong nòng bót lái và ti-ô cao áp trào sủi ngược lên bình chứa trên cabin.

Hệ thống trợ lực lái lấy áp suất dầu 100 bar từ lốc bơm đâm xuống bót gầm. Nhớt ATF nén không xẹp, nhưng không khí thì bóp nhỏ xẹp lép được. Khi tài xế chạy ráng để bình dầu cạn lòi rốn, hoặc thợ rã tháo hạ bót lái xe tải để thay phớt mà xả gió không triệt để, không khí sẽ chui rúc nằm kẹt trong ruột bót.

Lúc vần tay bẻ ngỗng lái, lực bơm đập tới bọng khí là bị xẹp hấp thụ hết. Thanh răng bót lái mất lực đẩy đột ngột làm vô lăng khựng cứng giật cục. Chỗ có nhớt thì trượt nhẹ, chỗ có bọng gió thì sượng đơ. Ép bọt khí lòn xé ngang van chia dầu còn tạo ra tiếng gầm gừ è è rát lổ tai rất khó chịu.

2. Bảng thông số đo áp lực và kiểm tra van bót lái

Trị pan lọt gió sượng lái không thể nhắm mắt vần vô lăng mò mẫm. Phải kẹp đồng hồ ngó áp suất, coi nhớt có lòn không mới chốt hạ bệnh từ lốc bơm hay kẹt nhông bót lái.

Hạng mục anh em cần đo kiểm thông số	Kỹ thuật cắm đồng hồ và thao tác ép tải	Thông số chuẩn an toàn chạy mướt
Áp suất bơm tại vòng tua galanti	Cắm đồng hồ nối tiếp ti-ô cao áp, bẻ kịch lái	Đạt mốc 100 – 130 bar (Kim rung giật là lọt bọng gió)
Lưu lượng dầu xả hồi về bình chứa	Nổ máy, ngó bằng mắt dòng chảy lổ hồi nắp bình	Dầu cuộn đều láng o (Sủi bọt trắng xóa là lọt air)
Hành trình rơ lỏng tự do của vô lăng	Để bánh thẳng, nhích hai ngón tay vần nhẹ vô lăng	Rơ sương sương 10 – 15 độ (Cứng ngắc là kẹt van chia)
Độ hụt rốn bình dầu trợ lực lái	Rút que thăm hoặc dòm vạch dập nổi trên vỏ bình	Nhớt nằm kẹp giữa vạch Min – Max (Cạn quá hút gió)

3. Top 3 pan bệnh dai dẳng làm lọt gió và kẹt van chia

Lười châm nhớt, chạy cạn khô bình lòi rốn hút

Nhiều bác tài chạy xe tải cày ải mải miết, dở ca pô lên ngó nước làm mát chứ không bao giờ thèm rút thăm nhớt bót lái. Bót gầm rịn xì nhớt sương sương rơi vãi xuống đường ròng rã nửa năm. Mực nhớt trong bình táp lô tụt luốt cạn lòi cái lổ hút gió. Ôm cua nhồi lái một phát, cốt bơm hút ực một luồng không khí chà bá dồn thẳng xuống ống cao áp. Đạp nhát sau tay lái sượng cứng ngắc từng nấc khựng gãy tay.

Thay ti-ô xả gió ngược sai quy trình bọt nằm lỳ

Đường ống cao áp trợ lực bị nổ lủng, anh em thợ cưa cắt bấm đầu cos vặn cọng dây mới vào. Đổ nhớt đầy bình nổ máy, chưa kịp kích gầm nhấc bánh trước lên đã nhè cổ bẻ vô lăng vần vèo xả gió. Lực nén 100 bar chém nhuyễn bọng khí to thành ngàn hạt bọt li ti. Bọt nhỏ xíu nhẹ hều bám lỳ dính rịt ở vách chuông bót lái, bẻ lái cỡ nào cũng không chịu dâng nổi trào lên bình. Chạy xóc vài bữa bọt tụ lại thành bọng to, vô lăng lại giật sượng.

Kẹt mạt sắt dơ nòng van chia dầu ruột bót

Trong ruột cục bót lái có một cái van xoay (rotary valve) chia ngả dầu cực kỳ tinh vi với mấy khe xẻ rãnh hẹp rì. Lốc bơm gào thét cày đèo lâu năm mòn mạt sắt, mạt nhôm tuôn trôi theo dòng nhớt đỏ. Dàn mạt kim loại này chui lọt kẹt dính chặt bít kín ba cái rãnh chia dầu của van xoay. Tài xế vần vô lăng, van kẹt không chịu xoay mở lổ cấp dầu, áp nén bị dội ngược lại lốc bơm. Tay lái sượng ngắt cứng đơ, đánh lái nặng chịch không kêu tiếng rít lọt air.

4. Quy trình xả gió bót lái và súc rửa van chia từng bước

Dứt bệnh lọt air sượng lái xe tải tạ anh em cấm vần vô lăng tay bo dưới đất, tốn sức đứt tay mà bọt vẫn nằm im. Cứ y chang 4 bước bài bản này làm tới, ép bọt sủi bọt sạch bách.

Bước 1: Kích gầm nhấc bổng hai bánh trước. Muốn xả gió bót lái, bắt buộc phải lôi con đội chui gầm bợ nhíp cầu tâng ngỏng hai bánh trước hổng lên khỏi mặt đất. Không có lực cản ma sát mặt đường, anh em vần vô lăng lạng qua lạng lại bót lái mới đẩy trượt êm ái, ép bọng gió lòn qua khe kẽ lổ van mà dâng lên ti-ô.

Bước 2: Xả e lụi nguội không nổ máy lốc bơm. Lên ca bin mở toang nắp bình chứa nhớt trợ lực, châm đầy nhóc lút vạch Max. Đừng đề nổ máy vội, anh em lấy tay vần vô lăng bẻ kịch vách sang trái, rồi xoay lạng kịch vách sang phải chậm rãi nhịp nhàng tầm 10 vòng. Dòm ngó mắt vào lổ bình sẽ thấy bọt khí sủi bọt ục ục trào lên. Châm bù nhớt thiếu ngay không cho lòi rốn hút.

Bước 3: Nổ máy dằn tua ép bọt li ti. Khi vần lái nguội thấy hết ục bọt to, tiến hành nổ máy nhích ga galanti êm ái. Tiếp tục vần lạng vô lăng kịch trái kịch phải liên tọi. Bơm chạy áp lực đẩy tống sạch mớ bọt tăm kim li ti bám vách trôi thẳng về lổ hồi dâng lên cốc. Đánh lạng lái tới khi ngó thấy dòng nhớt trào về mặt bình cuộn láng o trong vắt, không còn gợn hột bọt sủi bọt nào là mạch đã kín bưng.

Bước 4: Súc rửa lổ van chia dầu kẹt mạt. Nếu xả bọt trong vắt áp lực bơm đẩy căng đét đo đồng hồ nén tốt mà tay lái vẫn sượng đơ cứng ngắc. Bắt buộc chui gầm rã rớt cọng ti-ô hồi và cao áp ra, vặn nắp tháo rút nguyên trục van chia dầu lõi bót lái lên bàn nguội. Xách chai xịt dung dịch rửa thắng xịt lũng các khe rãnh nhỏ, lấy cọ nilon chà sạch mạt sắt bít lổ. Chùi láng o ráp lại vô nhông, bảo đảm tay vần lái mướt rượt.

5. Lưu ý chọn đồ nghề khi xả áp lực dọn bót lái gầm

Mớ ốc bắt ti-ô cao áp trợ lực dính lốc bót lái dưới gầm nó đóng bùn đất rỉ sét lâu năm, vặn ngàm cờ lê miệng hở toét đầu là vứt luôn nguyên cọng dây đồng.

Để nới con ốc rắc-co ống đồng rỉ nghẹt, anh em bới tủ lấy cây cờ lê vòng ống ngàm ôm chà bá bên hốc Dụng cụ cầm tay tròng vào siết bóp lách cách an toàn nảy ren. Bắn dàn ốc mặt bích bệ bót bám chassi sét bít bùng, súng hơi dỏm gõ lạch cạch trượt rãnh, xách ngay súng xiết 1 inch ruột búa đôi đập nện hai nhát mới bung rớt. Chui vô gầm thao tác dằn vặn tháo nắp bót súc van, rê con kích cá sấu loại 10 tấn bợ đòn nhíp đội hổng trục trước, chêm mễ sắt gánh khung tạ vững chãi rồi hẵng lòn thân người chui tọt vào móc ruột dọn cặn.

Câu hỏi thường gặp

Đánh lái nghe lổ bình dầu táp lô rít kêu è è sục sùng sục là hư lốc bơm hay xì bót?

Tiếng gào thét è è xé tai dội từ khoang máy lên kèm hiện tượng sục sùng sục trào bọt bình chứa 90% là do hụt nhớt trầm trọng để lọt bọng không khí (air) to tướng ngậm vào nòng. Lốc bơm đói nhớt hút lọt gió chém xé tạo tiếng rít. Chưa hẳn rách bót xì phớt, anh em tấp xe lề châm đầy nhớt, kích gầm lên xả gió nguội nhồi ép sủi bọt ục ục cho trong vắt lại coi còn kêu không, hết sượng thì hẵng chui soi gầm lùn tìm dấu rịn nhớt.

Thay cọng ti-ô ruột gà cao áp bằng ống đồng tủ lạnh xài gập mép được không?

Chế cháo bậy bạ phá banh lốc máy đền chục củ ngay anh em. Lốc bơm bám dính cốt máy rùng rùng rung giật khi rồ ga thốc, còn bót lái bắt cứng vô chassi tĩnh. Cọng ti-ô cao áp làm bằng cao su thép ruột gà uốn éo võng xuống là để hấp thụ nhịp nảy rung dằn xóc lốc máy. Độ chế ống đồng cứng đơ gập nối hai mép tĩnh động này, chạy ép ga ba bữa rung gãy cụp cổ chân rắc-co, nổ xịt sạch nhớt mất lái đứng bánh giữa đèo liền.

Thọc rửa vệ sinh van chia dầu bót lái ngâm dầu lửa (dầu hỏa) ngâm qua đêm sạch mạt được không?

Sạch mạt sắt dơ nhưng nướng rã luôn mớ phớt cao su chia nòng. Van xoay chia dầu (rotary valve) nằm ngập ruột ngậm vô số vòng ron teflon chịu nhiệt, phớt amiăng. Anh em ngâm nhúng nguyên chùm trụ nhông vào thau dầu lửa qua đêm làm cao su dộp dãn nỡ teo héo. Ráp vào lòn tuột áp suất, tay lái nặng chịch y như cũ. Chỉ xịt rửa chai vệ sinh thắng cọ quẹt khe rãnh rồi xì súng gió khô cong ráp lẹ vô cốt nhông.

Chỉnh con ốc dẹp nắp bót lái giảm độ rơ rão sao cho không bị bó cứng ngắc tay lái?

Con ốc dẹp trên nắp lưng bót lái dùng tì đẩy thanh răng ép sát vô trục nhông chữ V để triệt tiêu khe hở mòn mẻ nhông sục sặc. Anh em nới đai hãm, dùng tua vít dẹp vặn siết lún ốc vào vừa đụng tay thấy sượng nặng là dừng ngay tắp lự. Tuyệt đối cấm siết ép gắt tỳ kẹt bạo lực. Ép rát quá thanh răng kẹp nhông bó cứng, quay tay lái sượng đơ, xe mất đi góc trụ đứng tự trả lùi vô lăng về thẳng, ôm cua lạng văng đầu mất an toàn.