Cân bằng động mâm xe sang chuẩn xác bằng tia laser

Nhiều anh em làm lốp gặp ca Mercedes hay Porsche vào xưởng than chạy 90 đến 120 km/h vô lăng rung tê tay. Cầm bánh lên máy quay hiển thị về 0 hết cả hai bên, khách lấy xe phóng ra cao tốc quay đầu vào bắt đền vì xe vẫn rung rần rần. Vấn đề không nằm ở tay nghề, mà mâm xe sang bản nan thưa, lòng mâm sâu và cùm phanh gốm rất to, thợ ước lượng bằng mắt rồi dán chì lệch vài milimet là lực ly tâm phá tan kết quả ngay. Muốn dứt điểm rung lắc, việc cân bằng động mâm xe sang đòi hỏi phải dùng máy quét điểm bằng tia laser và chia chì chuẩn giấu sau nan hoa.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Bộ Máy Ra Vào Lốp Không Lơ Via Và Cân Bằng Mâm Cao Cấp.

cân bằng động mâm xe sang — Cân bằng động mâm xe sang

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

Cân bằng động mâm xe sang là gì và nguyên lý định vị laser

Cân bằng động mâm xe sang là quá trình phân bổ lại trọng lượng của cụm bánh xe nhằm triệt tiêu lực quán tính ly tâm không đều khi bánh quay ở dải tốc độ cao. Khác với dòng xe phổ thông nan dày dùng chì đóng mép ngoài, các dòng xe gầm thấp mâm đúc đa chấu chỉ dùng chì dán mặt trong lòng mâm để giữ thẩm mỹ.

Lực quán tính quay sinh ra khi bánh xe lệch trọng tâm dù chỉ 5 gram cũng đủ tạo thành phản lực giật liên tục lên thước lái và hệ thống treo đa liên kết. Thay vì dùng thước kéo cơ học rồi ngắm vị trí 12 giờ hay 6 giờ theo cảm tính, thợ đưa bánh lên máy cân bằng động có thước đo tự động và đèn laser. Hệ thống trục chính quay quét cảm biến lực, sau đó dừng đúng góc mất cân bằng và chiếu tia laser đỏ trực tiếp vào điểm cần dán trên thành mâm.

Công nghệ tia laser giúp định vị chuẩn xác cả tọa độ góc quay lẫn chiều sâu lòng mâm. Nhờ đó, thợ đặt miếng chì dán đúng tâm lực mà không bị lệch góc, triệt tiêu cả rung lắc phương đứng (mất cân bằng tĩnh) lẫn lắc ngang cổ phốt (mất cân bằng động).

Bảng thông số chênh lệch trọng lượng chì và hiện tượng rung xe sang

Xe sang có trợ lực lái điện và dàn gầm nhôm hấp thụ xung lực rất nhạy cảm. Thợ có thể đối chiếu bảng dưới đây để phán đoán lượng chì lệch thực tế ngoài đường thử:

Độ lệch chì thực tế	Dải tốc độ xuất hiện rung	Triệu chứng tài xế cảm nhận	Bộ phận gầm chịu ảnh hưởng
Dưới 5 gram	Trên 130 km/h	Vô lăng hơi gợn nhẹ, mặt đường nhẵn mới thấy	Cao su càng A, rô tuyn cân bằng
5 – 10 gram	90 – 110 km/h	Vô lăng rung tê tay liên tục, xe có tiếng rần	Bạc đạn moay-ơ, giảm xóc bóng hơi
10 – 20 gram	70 – 90 km/h	Vô lăng rung giật theo chu kỳ quay của bánh	Thước lái điện, rotuyn lái trong và ngoài
Trên 20 gram	Trên 60 km/h	Rung sàn xe, rung bần bật cả ghế phụ	Hộp số, trục láp dẫn động

Top 3 pan bệnh khiến xe sang cân mâm xong vẫn rung vô lăng

Rất nhiều xưởng dính pan dán chì hiển thị về 0 gram trên màn hình mà xe chạy vẫn lắc, nguyên nhân thường nằm ở 3 điểm sau:

Chì dán cạ vào cùm phanh hiệu năng cao

Các dòng xe hiệu năng cao như BMW M hay Mercedes-AMG sở hữu cùm phanh 4 đến 6 piston rất lớn, khe hở giữa cùm phanh và lòng mâm cực kỳ hẹp. Thợ dán chì dầy hoặc chọn sai rãnh khiến bánh quay chém thẳng vào cùm heo dầu, làm văng chì ngay khi xe vừa lăn bánh ra khỏi xưởng. Lúc này cần chia nhỏ khối lượng chì dán dạt về phía mép ngoài hoặc chọn loại chì dán mỏng dạng thanh chuyên dụng.

Bánh xe dính bùn đất khô và keo chỉ cũ trong lòng mâm

Lớp keo chì dán cũ không được cạo sạch hoặc lớp đất đá bám cứng trong lòng mâm làm sai lệch toàn bộ trọng tâm quay. Sau khi thợ chạy xe thử ngoài đường ướt, mảng đất cát bong ra làm bánh xe mất cân bằng trở lại ngay lập tức.

Méo mâm hoặc chửa lốp mép trong không phát hiện trước

Nhiều mâm lốp mỏng chạy đường ổ gà bị méo viền trong (nhảy mâm) hoặc phù lốp bên trong lòng vè. Anh em chỉ chú ý vào số gram hiển thị mà không liếc nhìn độ đảo tròn của lốp khi bánh quay lồng nhôm. Đảo méo cơ học thì dán bao nhiêu chì cũng không thể dứt điểm rung lắc.

Quy trình cân bằng động mâm xe sang chuẩn 5 bước

Trước khi đưa bánh lên máy, việc hạ bánh từ xe xuống cần kê kích vững chãi. Anh em có thể tham khảo thêm bài viết hướng dẫn sử dụng kích cá sấu và kích bóng hơi để thao tác hạ bánh xe an toàn không cấn móp lườn xe. Sau khi tháo bánh, thực hiện chuẩn 5 bước sau:

Bước 1: Vệ sinh lòng mâm và cạy chì cũ. Dùng xẻng nhựa chuyên dụng cạo sạch keo chỉ cũ, xịt dung dịch tẩy nhựa đường và quét sạch bụi má phanh bám trong lòng mâm. Nhặt sạch đá dăm găm ở rãnh gai lốp.
Bước 2: Chọn bát gá và khóa tâm mâm. Mâm xe sang rất dễ trầy lỗ ốc và xước chụp xi mạ. Thợ phải chọn đúng côn định tâm từ phía trong và đệm lót nón cao su phía ngoài trục kẹp máy cân bằng động để khóa chặt bánh xe, tránh lệch tâm gá đặt.
Bước 3: Đo thông số mâm tự động bằng thước laser. Kéo thước đo tự động chạm vào mép mâm hoặc bấm nút cho đầu đọc laser tự quét đường kính, bề rộng mâm và khoảng cách từ thành máy đến vị trí nan hoa.
Bước 4: Đóng nắp bảo vệ và quét động. Hạ nắp an toàn xuống để trục quay đạt tốc độ cài đặt (thường khoảng 150 đến 200 vòng/phút). Máy tự dừng và phát tiếng chuông báo hiệu khi phân tích xong trọng lượng cần bù.
Bước 5: Dán chì theo tia laser chỉ điểm và kiểm tra lại. Máy tự hãm phanh quay bánh xe đến đúng góc điểm chết. Đèn laser chiếu một vệt sáng đỏ rõ nét vào rãnh mâm, thợ lột băng dính miếng chì dán đè chính xác tâm vệt đỏ. Hạ nắp máy cho quay lại một lần nữa để chắc chắn cả hai phía hiển thị đúng 0 gram.

Lưu ý quan trọng khi chọn thiết bị cân mâm cho xưởng làm xe sang

Muốn nhận xe sang về xưởng mà không run tay, hệ thống gá kẹp và độ chính xác của máy là yếu tố sống còn. Đầu tư máy móc không đồng bộ sẽ khiến thợ mất hàng giờ đồng hồ vật lộn với một chiếc bánh xe.

Để đảm bảo công việc trơn tru, xưởng dịch vụ lốp xe con cao cấp cần trang bị đồng bộ các nhóm máy chuyên dụng tại dụng cụ sửa chữa gầm xe. Khi thao tác với lốp thành mỏng thể thao, việc tháo lắp không cẩn thận rất dễ rách tanh lốp và trầy sơn mép mâm. Anh em nên kết hợp sử dụng máy ra vào lốp tự động không chạm để bảo vệ nguyên vẹn bề mặt mâm trước khi đưa lên trục cân bằng.

Bên cạnh đó, nguồn khí nén cấp cho xưởng phải luôn ổn định áp suất từ 8 đến 10 bar. Anh em vận hành máy nên cấp khí qua máy nén khí piston có bình tích áp đủ lớn kèm bộ lọc tách nước, giúp bảo vệ các van điều áp khí nén và khóa trục hãm bánh xe của máy làm việc chính xác, không bị kẹt rỉ sau thời gian dài sử dụng.

Xưởng đang thiếu món nào trong bài, anh em ghé cửa hàng Alotools xem đủ các dòng máy.

Câu hỏi thường gặp

Xe sang chạy bao nhiêu kilomet thì nên cân bằng động một lần?

Định kỳ sau 10.000 km hoặc mỗi lần đảo lốp là thời điểm lý tưởng để cân bằng lại bánh xe. Ngoài ra, bất cứ khi nào xe cấn ổ gà mạnh, thay lốp mới hoặc có cảm giác vô lăng rung ở dải tốc độ từ 80 km/h trở lên thì thợ cần đưa lên máy kiểm tra ngay.

Chì dán mâm xe con có những loại nào?

Phổ biến nhất là chì thanh dán chia sẵn thành từng đốt 5 gram có keo dán chuyên dụng phía sau. Với mâm xe sang màu đen hoặc mâm phay xước, thợ hay dùng loại chì sơn đen tĩnh điện hoặc chì mạ kẽm mỏng để giấu kín sau nan, vừa đẹp mắt vừa không lo cạ vào cùm phanh.

Vì sao máy đã báo 0 gram nhưng lắp lên xe vẫn chạy đảo?

Hiện tượng này thường do lốp xe bị chửa ngầm, méo mâm phía trong hoặc gá côn định tâm trên máy bị lệch so với tâm củ moay-ơ trên xe. Ngoài ra, việc dùng súng bắn ốc siết lệch tâm mâm mà không siết chéo đều tay cũng khiến bánh xe bị vênh khi siết chặt tắc kê.

Tính năng chia chì ẩn sau nan hoa (Split Weight) trên máy cân mâm dùng làm gì?

Chức năng này giúp máy tự động phân tách một khối chì lớn tại điểm mất cân bằng thành hai khối chì nhỏ hơn giấu gọn vào sau hai nan mâm liền kề. Người đứng ngoài nhìn vào nan mâm xe sang sẽ hoàn toàn không thấy miếng chì dán lộ ra ngoài, đảm bảo tính thẩm mỹ tuyệt đối cho xe của khách.