Đội gầm xe ben: Cách kê mễ chữ A và xài kích 50 tấn an toàn

Anh em xưởng tải nặng cày cả ngày dưới gầm con 4 chân, đầu kéo rơ moóc thì cái mạng mình giao phó hết cho mấy con mễ kê. Từng chứng kiến cảnh mễ lún tịt xuống nền đất, xe nghiêng cái rụp mà mồ hôi vã như tắm. Việc đội gầm xe ben không phải cứ nhét bừa con kích vào là xong việc. Hôm nay tôi chia sẻ lại kinh nghiệm xương máu dùng con kích khí nén 50 tấn và mễ chữ A để anh em kê cầu an toàn, chui gầm gõ nhíp hay hạ hộp số vô tư không phải lo ngay ngáy.

đội gầm xe ben kê mễ chữ A — Đội gầm xe ben kê mễ chữ A

Đội gầm xe ben là gì và nguyên tắc sống còn khi chui gầm

Đội gầm xe ben là thao tác dùng kích chịu tải lớn đẩy bổng sắt xi, dầm cầu hoặc trục chữ A lên cao, sau đó chêm mễ kê vào để chịu tải tĩnh, tạo khoảng trống cho thợ nằm gầm sửa chữa. Nguyên tắc bất di bất dịch của nghề tải: kích chỉ dùng để nâng, mễ mới dùng để giữ. Tuyệt đối không bao giờ chui gầm khi chỉ có con kích đang ngậm tải.

Dàn chân đầu kéo hay xe ben chở đá thường nặng hàng chục tấn, kích tay gật gù vã mồ hôi hột mới lên nổi. Giờ xưởng anh em toàn xài kích bóng hơi hoặc đội thủy lực có bầu khí nén, cắm hơi vào là tự đẩy lên cái rẹt. Nhưng nâng lên nhanh thì cũng phải kê mễ thật vững, nếu không lúc giật ốc quang nhíp hoặc rút các đăng, lực bẩy mạnh làm xe trượt khỏi điểm tì là oan mạng.

Bảng thông số chọn mễ kê và kích cho xe tải nặng

Tùy vào xác xe mà anh em chọn đồ nghề cho cứng. Dưới đây là bảng thông số anh em xưởng tải hay áp dụng để kê bệ:

Loại xe làm việc	Sức nâng của kích	Tải trọng mễ kê (1 cặp)	Loại mễ khuyên dùng
Xe tải nhẹ (1.5 – 3.5 tấn)	Kích cá sấu 3 – 5 tấn	6 – 10 tấn	Mễ răng cưa
Xe ben trung (thùng 7 – 9 khối)	Đội thủy lực 20 – 30 tấn	20 tấn	Mễ chữ A (có chốt xỏ lỗ xuyên tâm)
Xe đầu kéo, xe tải 4 chân, 5 chân	Kích khí nén 50 tấn	30 – 40 tấn	Mễ chân voi (bản đế rộng chống lún)

Top 3 sự cố rợn tóc gáy khi nâng hạ gầm xe tải nặng

Làm nghề này, cẩn thận không bao giờ thừa. Anh em đọc thêm Cẩm nang an toàn nâng hạ gầm xe tải nặng để dắt túi thêm kinh nghiệm, còn dưới đây là 3 cái bẫy chết người dễ dính nhất:

Kích xì phớt, tụt áp đột ngột

Kích mua bãi xài lâu ngày, rong chỉ mòn, phớt chắn dầu rách. Đang nhồi lên ngon ơ, tự nhiên tụt áp xì nhớt ròng ròng, ty tụt xuống. Nếu lúc này chưa kịp đưa mễ vào đỡ thì nguyên dàn gầm đè ập xuống.

Chân mễ chọc thủng nền bê tông

Nhiều xưởng đổ bê tông nền mỏng hoặc vá víu. Kê mễ chữ A chân nhọn chịu tải 20 tấn đè xuống một diện tích bằng nửa bàn tay. Quả tải, nền nứt toác, chân mễ lún thụt hẳn xuống hố khiến xe nghiêng lệch bệ.

Đội lệch trọng tâm quả dứa

Khi bốc đít xe, nhiều anh em lười, đút con kích ngay dưới gầm quả dứa (bộ vi sai) mà không lót gỗ hay mâm tì cao su. Vỏ gang quả dứa rất giòn, tì trượt một phát là nứt vỏ, chảy hết nhớt cầu, đền ốm đòn.

Quy trình đội gầm và kê mễ an toàn từng bước

Để làm ăn chắc cú, anh em cứ theo bài bản này mà làm, đừng rút ngắn giai đoạn.

Bước 1: Chèn lốp chết cứng. Tìm mặt bằng phẳng nhất xưởng. Đóng lốc kê (phanh tay). Lấy cục chèn cao su hoặc khúc gỗ to chèn kín hai mặt lốp ở trục không định nâng. Kéo giật thử xem xe có rơ không.
Bước 2: Cấp hơi cho thiết bị. Kiểm tra máy nén khí, đảm bảo áp bình duy trì ở 8-10 bar. Cắm ống hơi từ dàn Dụng cụ – thiết bị dùng khí nén vào đuôi con kích 50 tấn. Bóp thử van xem khí ra đều không.
Bước 3: Chọn điểm tì và nâng. Đẩy dàn Đội thủy lực vào đúng bụng dầm cầu (nếu nâng cầu sau) hoặc quang nhíp. Tránh tì vào các te nhớt hay vỏ vi sai. Bóp van khí nén, đội 50 tấn sẽ từ từ đẩy trục xe lên. Tốc độ lên rất êm và khỏe.
Bước 4: Kê mễ chữ A. Kéo mễ chữ A vào ngay dưới thân dầm, chỉnh chiều cao mễ bằng cách rút chốt và xỏ lại vào lỗ ắc cho vừa khít cự ly. Phải đảm bảo hai mễ hai bên cao bằng nhau.
Bước 5: Xả áp con kích. Vặn từ từ van xả của kích để gầm xe hạ xuống, ngậm chặt vào miệng mễ kê. Lắc thử thân xe, thấy cứng cáp, không có độ rơ thì rút kích ra. Giờ thì anh em chui gầm vô tư. Nếu cần tháo dàn nhíp, hãy tham khảo bài Rút nhíp, hạ cầu xe tải thùng để biết cách xài thêm túp 3 chân.

Lưu ý sinh tử khi chọn thiết bị nâng hạ xe ben

Đồ nghề làm tải nặng đừng tiếc tiền mua đồ rẻ. Mễ kê phải chọn loại hàn vảy cá kín, thép dày, lỗ xỏ chốt không bị băm nát vặn vẹo. Con đội khí nén 50 tấn thì phải thường xuyên châm dầu bôi trơn đường hơi, kiểm tra lọc nước máy nén khí, vì hơi có nước xịt vào bầu kích sẽ làm rỉ sét hệ thống pít tông bên trong.

Đặc biệt với nền xưởng yếu, anh em bắt buộc phải kiếm miếng thép tấm vuông (tầm 1 phân rưỡi) lót dưới đế con kích và chân mễ. Kê lên tấm thép, lực ép phân tán rộng ra, xe có nhún nhảy vặn búa hơi cỡ nào cũng không sợ lún nền.

Muốn trang bị xưởng theo đúng kinh nghiệm trên, anh em tham khảo đồ nghề gara Alotools.

Câu hỏi thường gặp

Đội gầm xe ben khi xe đang chở đầy hàng có được không?

Rất nguy hiểm, tốt nhất là không. Thùng ben đang cõng 20-30 khối cát, trọng tâm xe rất cao và lắc. Nếu bắt buộc phải thay lốp nổ giữa đường, hãy đổ hết ben cào bớt đất xuống, hoặc phải kê thật nhiều thớt gỗ lớn làm mảng tì rộng. Kích 50 tấn dư sức bốc lên, nhưng mễ kê có thể gãy lật vì tải trọng quá khủng.

Tại sao con đội khí nén thỉnh thoảng bị kẹt ty, không thụt xuống?

Bệnh này do ốc xả gió bị tắc hoặc lò xo hồi vị bên trong bị rão đứt sau thời gian dài cày ải. Một nguyên nhân nữa là ty ben bị rỗ, kẹt phớt chặn. Anh em xả hết hơi, dùng búa gõ nhẹ xung quanh vỏ, hoặc xài cảo ép ty xuống tạm, sau đó phải rã kích ra thay bộ ron phớt mới.

Dùng gỗ chèn thay cho mễ chữ A có an toàn không?

Chỉ dùng gỗ kê tạm khi thay lốp ngoài đường, còn chui gầm xưởng thì cấm kỵ. Gỗ thịt gặp lực ép lớn hoặc ngâm nhớt lâu ngày rất dễ nứt nẻ, toác dọc thớ. Kê bệ làm máy hay hạ hộp số bắt buộc phải xài mễ chân voi hoặc mễ chữ A bằng thép đúc nguyên khối.

Khí nén bao nhiêu bar thì đủ để đẩy con đội 50 tấn?

Thông thường, các dòng kích khí nén gara cần áp suất từ 8 đến 12 bar để piston thủy lực hoạt động căng nhất. Nếu bình bọt tuyết và súng siết bu lông đang dùng chung đường hơi làm tụt áp xuống dưới 6 bar, kích sẽ có hiện tượng đẩy lên yếu, hụt hơi hoặc lên giật cục. Anh em nhớ chờ bình hơi nạp căng rồi mới đội.