Kinh nghiệm chọn và bảo dưỡng máy bơm mỡ khí nén xưởng tải

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

Kinh nghiệm chọn và bảo dưỡng máy bơm mỡ khí nén xưởng tải

Xế chiều ở xưởng xe tải, con xe 4 giò vừa vào cầu để làm bảo dưỡng gầm trước chuyến hàng Bắc – Nam. Cầm cây bơm mỡ tay nhồi chừng chục phát vào bạc ắc nhíp với bi chữ thập các-đăng là hai bắp tay mỏi nhừ, mỡ cũ đóng tảng cứng ngắc không chịu phòi ra ngoài. Lúc này chỉ cần kéo con máy bơm mỡ khí nén ra, bóp cò vài nhịp là áp lực hơi đẩy bung sạch cặn bẩn, đường mỡ mới vào ngọt lịm. Chọn đúng máy nén đủ lực và biết cách chăm cho cụm bơm không nghẹt hơi chính là chìa khóa để anh em thợ cày việc nhẹ nhàng mỗi ngày.

1. Máy bơm mỡ khí nén là gì và sơ đồ cấu tạo

Máy bơm mỡ khí nén là thiết bị dùng áp lực khí nén từ bình tích hơi đẩy piston tịnh tiến liên tục, tạo áp lực dầu mỡ siêu cao để bơm mỡ bôi trơn đậm đặc vào các ổ bi, bạc lót và vú mỡ trên xe tải. Thiết bị này thay thế hoàn toàn sức bóp tay thủ công, giúp mỡ luồn sâu vào các vị trí chịu tải nặng có khe hở hẹp mà bơm tay không tài nào ép tới được.

Một bộ máy hoàn chỉnh phục vụ cho xưởng xe tải nặng bao gồm các bộ phận chính sau:

Cụm đầu bơm khí nén (đầu Piston hơi): Nơi tiếp nhận khí nén từ dụng cụ – thiết bị dùng khí nén trong xưởng. Đầu bơm chuyển đổi áp lực khí vào thành lực ép cơ học đẩy trục ty mỡ hoạt động tịnh tiến liên tục theo chu kỳ.
Ty bơm và van hút đáy (Foot Valve): Nằm chìm sát đáy thùng chứa, có van bi một chiều để hút mỡ đặc lên thân bơm và giữ kín áp suất, ngăn mỡ tụt ngược lại đáy thùng khi piston hồi vị.
Tấm ép mỡ cao su (Follower Plate): Miếng đệm tròn khít thành thùng, gắn lò xo nén ép mỡ luôn dồn xuống đáy, ngăn tạo bọt khí gây hụt mỡ trong suốt quá trình xả.
Dây dẫn mỡ cao áp và khớp quay 360 độ: Đoạn dây tuy-ô thủy lực bọc lõi thép 2 lớp chịu áp lực trên 400 bar, đi kèm khớp xoay chống xoắn dây khi thợ chui rúc dưới gầm cầu.
Súng bơm mỡ và vú kẹp: Cò súng chịu áp lực cao, đầu súng gắn vú kẹp 4 chấu ôm chặt vú mỡ kim loại trên xe, không lo bung xì khi áp suất dâng cao.

2. Bảng thông số tỷ lệ nén và cách chọn máy bơm mỡ khí nén cho xe tải

Chọn máy cho gara xe tải không thể chọn bừa theo dung tích thùng chứa 12L hay 30L, mà thợ lành nghề luôn nhìn vào tỷ lệ nén (Pressure Ratio) in dập trên thân đầu bơm. Tỷ lệ nén quyết định áp lực đầu ra của vệt mỡ khi chạm trán các ổ bạc rỉ sét lâu ngày.

Tỷ lệ nén	Áp suất khí vào	Áp lực mỡ đầu ra	Độ đặc mỡ phù hợp	Ứng dụng thực tế tại xưởng tải
50:1	6 – 8 bar	300 – 400 bar	Mỡ NLGI số 1, số 2	Bơm gầm xe tải nhẹ, xe con, các ổ bi trần dễ ăn mỡ
60:1	6 – 8 bar	360 – 480 bar	Mỡ NLGI số 2, số 3	Chuyên trị xe 3 giò, 4 giò, đầu kéo, thông vú mỡ tắc
70:1	7 – 10 bar	490 – 700 bar	Mỡ kháng nước, mỡ số 3 đặc	Bơm bạc ắc nhíp xe mỏ, xe ben cày bùn đất hạng nặng

Đối với xưởng gầm chuyên trị xe tải thùng, xe đầu kéo Container, anh em nên đầu tư dòng máy có tỷ lệ nén từ 50:1 đến 60:1. Khi kết hợp với bình hơi 8 bar ổn định, đầu ra đạt gần 400 bar là đủ lực tống bay bùn đất bết dính trong vú mỡ mà không làm tét phớt cao su che bụi của bạc đạn.

3. Top 3 pan bệnh thường gặp ở cụm bơm mỡ khí nén và cách sửa

Trong quá trình cày ải ngoài xưởng, máy bơm mỡ hơi rất dễ dở chứng do khí nén lẫn nước hoặc mỡ dính rác bẩn. Dưới đây là 3 pan bệnh khiến thợ đau đầu nhất và cách trị dứt điểm.

Máy gõ lách cách liên tục nhưng đầu súng không xịt mỡ

Hiện tượng này thợ quen gọi là máy bị “nghẽn bọt khí” hoặc mỡ tụt khỏi van đáy. Nguyên nhân do mỡ bị rỗng ruột dưới đáy thùng, tấm ép mỡ bị kẹt méo ở lưng chừng làm piston chỉ hút toàn không khí trơ. Cách xử lý là tháo cụm đầu ty bơm, dùng que sắt tròn chọc đều đáy thùng mỡ để xả túi khí, ấn chặt tấm ép cao su sát mặt mỡ rồi siết ốc nắp thùng. Bật hơi nhẹ tầm 3 bar và bóp giữ cò súng cho đến khi dòng mỡ đùn ra liền mạch không còn tiếng nổ lẹt đẹt.

Khí xả xì liên tục ở lỗ giảm âm, piston đứng im

Khi cắm giắc hơi nhanh vào mà nghe tiếng gió xì xè xè ở ống giảm thanh, piston không chịu gõ thì chắc chắn lá gioăng cao su chia khí bên trong buồng piston đã bị mòn rách hoặc kẹt mạt kim loại. Anh em chỉ cần vặn mở nắp chụp đầu hơi, dùng dầu hỏa rửa sạch cặn rỉ bám ở con trượt chia khí, thay phớt cao su chịu dầu mới và nhỏ vài giọt nhớt 10 vào cổ nạp hơi trước khi ráp lại.

Áp nhảy kịch kim, máy ngưng gõ nhưng bóp cò không ra mỡ

Bệnh này chứng tỏ đường ống cao áp đang bị tắc cứng ở một vị trí cụ thể chứ cụm nén hơi vẫn khỏe. Anh em tháo đầu vú kẹp 4 chấu ra ngâm xăng rửa sạch cặn cát hạt sạn li ti bị kẹt ở viên bi chặn đầu súng. Đừng quên kiểm tra dọc đoạn tuy-ô xem có chỗ nào bị bánh xe tải chèn dập nát lõi thép gây nghẽn dòng hay không.

4. Quy trình bảo dưỡng máy bơm mỡ khí nén chuẩn thợ gara

Muốn máy chạy êm, lực đẩy đều và không bị nằm đường giữa chừng, anh em nên tuân thủ đúng 4 bước bảo dưỡng cơ định kỳ sau mỗi đợt làm bảo dưỡng xe:

Bước 1: Lắp bộ lọc tách nước và châm dầu bôi trơn khí nén. Luôn bố trí một cụm lọc khí đôi ngay đầu vào của máy. Nước đọng trong đường hơi là kẻ thù số một gây rỉ sét lòng xilanh và xước ty bơm. Định kỳ xả đáy cốc lọc nước mỗi ngày và chỉnh lượng dầu bôi trơn nhỏ giọt từ 1 đến 2 giọt mỗi phút để nuôi buồng piston.

Bước 2: Vệ sinh lưới lọc và van bi một chiều dưới đáy ty. Sau khi xài hết mỗi thùng phuy mỡ, anh em nhấc cụm ty bơm lên, dùng giẻ sạch lau hết mỡ bám ngoài rồi tháo nắp chụp chân ty. Rửa sạch viên bi thép và lò xo van hút bằng dầu DO, cạo sạch mạt cát bám quanh rãnh ngồi của bi để van đóng kín tuyệt đối.

Bước 3: Xả áp toàn bộ hệ thống sau khi hết ca làm việc. Khi xưởng nghỉ, khóa van hơi cấp, sau đó hướng đầu súng vào thùng chứa và bóp cò xả hết áp mỡ còn om trong đường ống. Việc ngâm áp suất cao liên tục qua đêm sẽ làm chai cứng gioăng phớt súng và nhanh nứt nẻ lớp bố cao su của dây cao áp dẫn mỡ.

Bước 4: Kiểm tra và bôi mỡ bảo vệ khớp quay 360 độ. Khớp xoay ở đuôi súng rất hay bị cát đất chui vào gây kẹt cứng, khiến dây dẫn bị vặn xoắn gãy gập khi thợ thao tác. Nhỏ vài giọt nhớt tra vào khớp nối ren để đầu súng luôn xoay chuyển linh hoạt.

Để hiểu rõ hơn về chu kỳ bôi trơn và cách bơm đúng kỹ thuật các vị trí gầm, anh em có thể đọc thêm bài hướng dẫn về kỹ thuật và lịch định kỳ bơm mỡ ắc nhíp, bi chữ thập xe tải.

5. Lưu ý thực tế khi sử dụng máy bơm mỡ khí nén tại xưởng

Chọn đúng mỡ sạch và thao tác chuẩn xác giúp xưởng tiết kiệm được hàng triệu đồng tiền thay gioăng phớt hằng năm. Anh em mới vào nghề cần lưu ý các điểm cốt tử sau để máy luôn bền bỉ:

Tuyệt đối không dùng tay trần hoặc que gỗ bẩn để gạt mỡ khi sang chiết từ phuy lớn sang thùng máy. Một hạt cát nhỏ lọt vào cũng đủ làm kẹt xước ty bơm có độ rơ chỉ vài micromet.
Khi bơm mỡ cho các chi tiết bạc gầm, cần kết hợp sử dụng cùng mễ kê xe tải 20 tấn kê chắc chắn dưới dầm cầu trước khi chui gầm thao tác để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Khi cần tháo moay ơ bảo dưỡng phớt mỡ may-ơ bánh xe, sử dụng súng xiết bu lông 1 inch bắn hạ ốc tắc kê và kết hợp vam tháo tăng bua xe tải rút trống phanh ra nhẹ nhàng, tránh dùng búa tạ đập móp méo mép tăng bua.
Đối với các dòng xe chở quá tải chạy cung đường đèo dốc nhiều, nên tham khảo thêm bài chia sẻ về hướng dẫn toàn tập quy trình bôi trơn và thay nhớt xe tải nặng để lên phương án bảo dưỡng đồng bộ cho dàn xe của khách.
Nếu đầu vú kẹp bị nghẹt cứng do đất cát khô đóng tảng, dùng mũi dùi nhọn làm sạch đầu vú mỡ kim loại trên xe trước khi bập súng vào, tránh ép mỡ làm phọt đất ngược vào ổ bi.

Đầu tư một bộ thiết bị chuẩn chỉ tại mục máy bơm mỡ chuyên dụng sẽ giúp gara giải phóng hoàn toàn sức lao động cho anh em thợ gầm, rút ngắn nửa thời gian bảo dưỡng mỗi đầu xe tải và nâng cao năng suất phục vụ cho toàn xưởng.

Đồ nghề cho các bước trong bài anh em chọn tại Alotools — hàng có sẵn, tư vấn theo đúng việc.

Câu hỏi thường gặp

Máy bơm mỡ khí nén dùng loại mỡ số mấy là chuẩn nhất cho xe tải?

Các xưởng xe tải đa phần dùng mỡ bò gốc Lithium hoặc mỡ chịu nhiệt số 2 (NLGI 2) vì độ sệt vừa phải, bám dính tốt và bơm qua đường ống tuy-ô rất mượt. Nếu mùa đông vùng cao rét buốt làm mỡ co cứng lại, anh em nên chọn dòng máy tỷ lệ nén 60:1 để đảm bảo lực ép ổn định.

Áp lực khí nén bao nhiêu bar là đủ cho máy bơm mỡ hoạt động êm?

Áp suất khí nén cấp vào đầu máy chuẩn nhất nằm trong khoảng 6 đến 8 bar. Không nên tăng vọt áp hơi qua mức 10 bar vì lực nén quá trớn dễ làm rách phớt làm kín trong súng và gây nổ bục dây dẫn cao áp.

Tại sao máy bơm mỡ khí nén vẫn chạy nhưng mỡ ra ngắt quãng, giật cục?

Nguyên nhân chính là do bọt khí đang bị xốp lẫn bên trong khối mỡ hoặc lò xo nén của tấm cao su ép mỡ bị chùng, không đè sát mỡ xuống đáy van hút. Anh em chỉ cần tháo nắp thùng, gõ nén mỡ cho chặt lại và ấn tấm ép sát bề mặt là máy hoạt động êm ru.

Dây dẫn mỡ cao áp cho máy xe tải nên dùng loại mấy lớp thép?

Anh em nên dùng loại dây dẫn thủy lực lõi thép tối thiểu 2 lớp (2 wire braid) bọc cao su chịu mài mòn, áp suất làm việc từ 400 bar trở lên. Dây mỏng 1 lớp rất dễ bị phồng rộp và bục gãy khi áp lực bơm bị dội ngược do tắc vú mỡ.

2 / 2