Kỹ thuật láng đĩa phanh trực tiếp trên xe cho ô tô con

Khách chạy chiếc Mazda 3 rẽ gấp vào xưởng, mặt nhăn nhó phàn nàn cứ đạp phanh ở dải tốc độ 60 – 80 km/h là vô lăng rung bần bật, chân phanh giật ngược lại liên tục. Thợ trẻ kê kích tháo bánh ra, sờ mặt đĩa thấy gờ lồi lõm, gợn sóng xước dăm rõ rệt. Khách xót tiền chưa muốn thay đĩa mới, mà đo panme thấy độ dày vẫn còn dư sức cày thêm vài vạn kilomet nữa. Những ca “xương” thế này, tháo hẳn đĩa mang ra tiệm cơ khí phay chưa chắc đã ngon bằng làm tại chỗ. Bài viết này anh em cùng mổ xẻ Kỹ thuật láng đĩa phanh trực tiếp trên xe, cách bắt đúng pan bệnh và quy trình lên máy để trả lại cảm giác phanh mượt mà nhất cho chủ xe.

1. Kỹ thuật láng đĩa phanh trực tiếp trên xe là gì và nguyên lý hoạt động

Kỹ thuật láng đĩa phanh trực tiếp trên xe là phương pháp dùng cụm máy phay chuyên dụng gá thẳng vào cụm moay-ơ của bánh xe, dùng chính trục quay của xe để gọt phẳng bề mặt đĩa phanh mà không cần còng lưng gõ búa tháo rời đĩa ra ngoài. Điểm ăn tiền của cách làm này là nó bù trừ và đồng bộ luôn sai số của cả cụm moay-ơ, bạc đạn đùm và mặt bích đĩa phanh. Đĩa được gọt phẳng dựa trên đúng tâm quay thực tế lúc xe chạy trên đường.

Để thao tác phương pháp này nhàn và chuẩn nhất, anh em cần đưa xe lên cầu nâng 2 trụ. Việc giải phóng gầm xe ở tư thế đứng giúp thợ dễ dàng căn chỉnh cụm máy phay, không phải cúi gập người. Nhiều anh em lúc lên danh sách tính toán bài toán 150 triệu sắm đồ nghề thường đắn đo bỏ qua thiết bị phay tại chỗ, nhưng với xưởng hay nhận bảo dưỡng phanh, gầm, lốp thì đây là bộ đồ nghề vắt ra tiền mỗi ngày.

2. Bảng thông số độ mòn đĩa phanh tiêu chuẩn cho xe du lịch

Trước khi đưa dao vào cắt, anh em bắt buộc phải đo độ dày còn lại của đĩa. Bảng dưới đây giúp anh em tra cứu nhanh giới hạn độ mòn, tránh tình trạng gọt quá tay làm đĩa mỏng tang. Đĩa quá mỏng chạy cố sẽ tản nhiệt kém, đạp phanh gấp sinh nhiệt cao rất dễ gây cong vênh hoặc nứt vỡ đĩa giữa đường.

Phân khúc xe du lịch	Độ dày đĩa phanh tiêu chuẩn (mới)	Độ dày tối thiểu cho phép láng	Giới hạn độ đảo mặt đĩa
Xe cỡ nhỏ hạng A (Morning, i10, Fadil)	18 – 22 mm	16 – 20 mm	0.05 mm
Sedan hạng B, C (Vios, City, Cerato)	22 – 25 mm	20 – 23 mm	0.05 mm
Crossover / SUV (CR-V, CX-5, SantaFe)	28 – 32 mm	26 – 30 mm	0.06 mm

3. Top 3 pan bệnh thường gặp báo hiệu cần láng đĩa phanh

Vô lăng rung lắc, chân phanh giật ngược khi rà phanh

Hiện tượng này tài xế cực kỳ bực mình, nhất là khi đổ đèo hoặc chạy cao tốc cần giảm tốc gấp. Nguyên nhân chủ yếu là đĩa phanh bị cong vênh nhiệt, mòn không đều, tạo ra độ đảo mặt bích nhịp nhàng theo chu kỳ vòng quay bánh xe. Anh em dùng đồng hồ so cơ khí chân từ tính hít chặt vào thân giảm xóc, để đầu đo chạm vuông góc với mặt đĩa rồi dùng tay quay nhẹ moay-ơ. Nếu thấy kim nhảy múa liên tục, vượt quá vạch 0.05mm thì xác định phải láng lại lập tức.

Bề mặt đĩa phanh cày rãnh, sần sùi lồi lõm

Bệnh này 10 xe thì 8 xe dính do chủ xe chạy cạn kiệt má phanh, phần lưng sắt của má phanh cọ trực tiếp cày nát mặt đĩa tạo thành những rãnh sâu hoắm. Lúc này, có lắp má phanh mới vào thì mặt tiếp xúc cũng không ăn khớp đủ. Tài xế đạp phanh sẽ có cảm giác trượt dài, xe lết đi thêm một đoạn mới chịu dừng. Mặt đĩa sần sùi cọ vào làm má phanh mới nhanh lết bố, sinh nhiệt cao, thỉnh thoảng có mùi cháy khét lẹt xộc vào tận cabin.

Có tiếng kêu rít chói tai kèn kẹt khi phanh

Khi đĩa phanh hoạt động lâu ngày, phần rìa ngoài không tiếp xúc với má phanh sẽ không bị mòn, tạo thành một cái gờ gỉ sét rất cao ở mép đĩa. Mỗi lần tài xế rà phanh, rìa má phanh cọ sát vào cái gờ này phát ra tiếng kêu kèn kẹt vô cùng khó chịu. Việc đưa máy vào gọt sạch gờ mép, trả lại mặt phẳng lỳ cho đĩa là cách trị dứt điểm tiếng kêu này.

4. Quy trình xử lý từng bước láng đĩa phanh chuẩn thợ

Quy trình láng tại xe đòi hỏi anh em thợ phải vững tay, gá đặt chuẩn để không bị lỗi mũi trượt hay dao ăn quá hỗn làm hỏng đĩa của khách.

• Bước 1: Đưa xe vào vị trí, kê kích an toàn lên cầu. Dùng súng xiết bu lông 1/2 inch loại 2 búa nhấp cò nhả dần ốc tắc kê để lấy lốp ra. Dùng tuýp mở ốc ắc phanh, nhấc cụm heo phanh (caliper) ra ngoài và dùng dây thép treo gọn lên lò xo giảm xóc. Tuyệt đối không thả lủng lẳng làm căng đứt ống tuyết dầu phanh.
• Bước 2: Dùng bàn chải sắt đánh bay gỉ sét quanh mặt bích moay-ơ. Lắp cụm máy láng đĩa phanh trực tiếp trên xe vào đúng tâm moay-ơ, vặn chặt các bu lông bắt gá ốc. Nếu để rơ lắc dù chỉ một chút, lát nữa dao sẽ nhảy băm vằm mặt đĩa.
• Bước 3: Khởi động mô tơ cho đĩa quay, từ từ chỉnh tay quay đưa 2 lưỡi dao tiện hợp kim tiến vào sát mặt trong và mặt ngoài của đĩa. Bắt đầu lấy dấu bề mặt. Vặn núm vi chỉnh cho dao ăn sâu vào cỡ 0.1 – 0.15 mm cho mẻ cắt đầu tiên.
• Bước 4: Bật chế độ chạy tự động, trục vít me sẽ từ từ đẩy cụm dao đi từ chân đĩa ra ngoài mép đĩa. Nếu rãnh xước quá sâu, anh em chịu khó chia làm 2 – 3 lượt cắt mỏng, đừng ép dao cày một mẻ sâu rất dễ làm toét đầu mũi hoặc cháy dao. Lượt cắt cuối cùng để tốc độ tiến dao chậm nhất nhằm tạo bề mặt láng mịn như gương.
• Bước 5: Khi dao đã đi hết mép đĩa, dùng giấy nhám mịn xoa nhẹ đều lên hai mặt đĩa trong lúc đĩa còn đang quay để tẩy sạch lớp ba-via kim loại siêu nhỏ. Việc này giúp phanh mới ráp vào ăn ngay, không bị kêu rít.
• Bước 6: Tháo cụm máy láng đĩa phanh trực tiếp trên xe xuống. Xịt rp7 vệ sinh lại toàn bộ mạt sắt. Tra mỡ bò chịu nhiệt vào ắc phanh, ép piston lùi về, ráp má phanh mới và xiết lại cụm heo phanh. Dùng súng xiết bu lông 1/2 inch bắn nhẹ lốp vào, dùng cần lực siết chốt chặt ốc tắc kê ở mức 100 – 120Nm.

5. Lưu ý khi thao tác và kinh nghiệm chọn thiết bị cho xưởng

Khi thao tác láng đĩa quay ở tua cao, mạt sắt hợp kim văng ra rất bén và nóng, anh em chui gầm căn chỉnh bắt buộc phải đeo kính bảo hộ. Trước khi láng, phải kiểm tra kỹ độ rơ của bi may-ơ. Nếu bi gầm rú, rơ lắc lỏng lẻo thì dao cắt sẽ bị dội ngược, tạo ra mặt đĩa lồi lõm bước ren thô ráp. Chạy xe thử sẽ có tiếng hú rất to. Bắt buộc phải thay bi moay-ơ ngon lành rồi mới tiến hành láng.

Về phần đồ nghề, để triển khai gọn gàng kỹ thuật láng đĩa phanh trực tiếp trên xe, chủ xưởng cần tính toán chọn dòng máy láng đĩa phanh trực tiếp trên xe có mô tơ bước dư công suất, trục vít me dẫn động trơn tru. Máy hàng chợ giá rẻ mô tơ yếu, khi cạp vào đĩa cứng hay bị kẹt, dội dao. Anh em có thể ngâm cứu thêm cẩm nang setup gara ô tô con để biết cách phân bổ vốn đầu tư máy móc cho cân đối. Nếu gara chật, nên chọn loại máy láng có xe đẩy đồng bộ, xong việc cất vào góc xưởng rất gọn gàng.

Câu hỏi thường gặp

Láng đĩa phanh trực tiếp mất bao lâu thời gian?

Một thợ cứng tay làm một cặp đĩa trước tốn khoảng 45 – 60 phút tính cả thời gian tháo lốp và tháo cụm heo phanh. Nếu đĩa cày rãnh quá sâu phải đi 3 đến 4 pass dao thì sẽ kéo dài khoảng 1 tiếng rưỡi. Làm trực tiếp trên xe tiết kiệm được cỡ 30 phút so với việc phải cẩu cụm moay-ơ ra ngoài máy láng bàn.

Đĩa phanh láng được tối đa bao nhiêu lần?

Không có con số ấn định cho số lần, anh em phải đo thực tế. Mỗi lần láng đi đứt khoảng 0.3 – 0.5 mm độ dày hai mặt. Đĩa xe con thường chênh lệch giữa thông số mới và mức vứt bỏ khoảng 2 – 3 mm. Tính nhẩm thì anh em láng được 2, cùng lắm là 3 lần nếu mòn ít, sau đó đĩa quá mỏng thì phải vứt bỏ.

Có bắt buộc thay má phanh mới sau khi láng đĩa không?

Rất nên thay. Lưng má phanh cũ đã bị ăn mòn thành các rãnh khớp với đĩa cũ. Nếu anh em ốp bộ má lồi lõm đó vào mặt đĩa phẳng lỳ vừa láng xong, diện tích ma sát bám không tới 30%, đạp phanh xe trôi tuột rất nguy hiểm. Hơn nữa mạt gỉ trên má phanh cũ sẽ ngay lập tức cày nát bề mặt đĩa vừa làm.

Tại sao láng đĩa phanh xong chạy thử vẫn kêu?

Pan này đa số thợ mới dính do bỏ qua bước cầm giấy nhám xoa tẩy mạt ba-via sau khi tiện xong. Bề mặt tiện trông bóng nhưng thực chất có các rãnh ren siêu nhỏ, cọ vào má phanh sẽ réo lên. Hoặc do quên vệ sinh, không bôi mỡ chịu nhiệt làm ắc phanh bị kẹt. Nếu đĩa bóng láng, ắc phanh trơn tru mà vẫn kêu thì do vật liệu ma sát của bộ má phanh quá cứng, anh em tư vấn khách đổi sang dòng má phanh ceramic mềm hơn.