Máy đốt vệ sinh DPF trị tận gốc pan xe tải nghẹt than

Anh em làm xưởng tải chắc không lạ gì cảnh mấy con Hino, Isuzu, Hyundai đời cao bò từ từ vào xưởng, tài xế vã mồ hôi hột kêu xe đạp ga không lên, ì máy, bảng táp lô thì báo lỗi cá vàng chớp liên hồi. Chui gầm tháo ống xả ra thì hỡi ôi, bầu lọc DPF nghẹt cứng ngắc muội than đen sì, lấy búa gõ boong boong cũng không rớt ra cục nào. Gặp ca này mà anh em xưởng mang đi xịt nước, phụt vòi áp lực hay ngâm hóa chất rỉ sét thì vứt, xe chạy vài chuyến đèo lại tịt ngòi nằm đường. Để dứt điểm pan tụt hơi ép máy do tắc đường xả, anh em bắt buộc phải dùng máy đốt vệ sinh DPF nướng rụi gốc than. Bài này tôi sẽ chỉ cách xử lý pan này tận gốc để khách chạy cày cả ngày vẫn bốc, xưởng vãn việc mà vẫn thu tiền uy tín.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Cẩm nang hệ thống khí thải DPF/SCR xe tải: Bắt bệnh A-Z.

1. Máy đốt vệ sinh DPF là gì và sơ đồ cấu tạo bầu lọc

Máy đốt vệ sinh DPF là thiết bị gia nhiệt chuyên dụng sinh ra luồng nhiệt lên tới 600 – 800 độ C, dùng để nướng cháy hoàn toàn cục muội than, tro cặn và dầu nhớt đóng khối lỳ lợm bên trong bầu lọc khí thải xe máy dầu. Thay vì chọc ngoáy làm vỡ lõi gốm bên trong, máy sẽ thổi luồng khí nóng luân chuyển liên tục để nướng mảng bám thành tro tàn tơi xốp, sau đó thổi bay ra ngoài theo đường xả cặn.

Nói qua về cấu tạo, bầu lọc DPF (Diesel Particulate Filter) trên xe tải làm từ vật liệu gốm chịu nhiệt, cấu trúc y hệt hàng ngàn lỗ tổ ong li ti đan xen nhau. Vách ngăn này có nhiệm vụ chặn và giữ lại rắc mạt, muội than từ quá trình buồng đốt nổ dầu diesel. Khi xe chạy lâu ngày, đặc biệt là mấy xe ben chở nặng cày đường đèo, muội than nhồi lại đóng thành lớp vảy cứng. Nếu hệ thống báo tự đốt của ECU xe không đủ nhiệt để xử lý, các lỗ xả sẽ bị bít bùng. Lúc này khí thải xả ra không thoát nổi, dội ngược lại buồng đốt gây ra hiện tượng ép máy, lịm ga cực kỳ sốt ruột.

2. Bảng thông số nhiệt độ nung và áp suất thổi khí

Anh em tra nhanh bảng thông số nhiệt độ và thời gian dưới đây để căn chỉnh máy cho chuẩn bài, tránh ép quá nhiệt làm chảy rỗ ruột tổ ong của khách.

Tình trạng nghẹt than	Nhiệt độ nung (Độ C)	Thời gian duy trì	Áp suất khí thổi
Nghẹt nhẹ (Vừa chớp đèn cá vàng)	500 – 550	30 – 45 phút	3 – 5 bar
Nghẹt vừa (Xe lịm ga, ngửi mùi dầu)	600 – 650	60 – 90 phút	5 – 7 bar
Nghẹt cứng (Đóng tảng than đen sì)	700 – 750	120 – 150 phút	7 – 8 bar

Lưu ý kinh nghiệm: Không bao giờ được cài đặt nhiệt độ trên mặt đồng hồ vượt quá 850 độ C. Quá ngưỡng này lõi lọc gốm sẽ bị kết tinh lại, giòn tan và nứt vỡ. Mức áp suất thổi từ bình hơi qua cũng chỉ để tầm 8 bar quay đầu, vặn van thổi mạnh quá tàn tro bốc ngược văng mù mịt bám đầy gầm bệ trong xưởng.

3. Top 3 pan bệnh dai dẳng khi bầu DPF bít tắc

Bầu lọc DPF đóng cặn bẩn sẽ trực tiếp bóp nghẹt họng xả, dẫn đến 3 pan bệnh kinh điển hành hạ cả thợ gầm lẫn tài xế, sửa không đúng chỗ là đền oan mạng tiền vật tư.

Tụt hơi, lịm máy khi ép số leo dốc

Khí xả bị kẹt lại làm tăng áp suất ngược đường ống, piston đẩy khí xả ra ngoài khó khăn hơn. Thợ máy cắm đồng hồ đo áp suất nhiên liệu vào ống rail thấy kim vẫn báo áp khỏe, kim béc phun tốt, nhưng xe đạp kịch sàn vẫn lừ đừ. Lúc leo dốc ép số, tiếng máy gầm lên ù ù trong buồng lái nhưng xác xe không chịu lết đi, y như bị hụt hơi, cảm giác như trượt bố thắng nhưng thực ra là do bít đường thở.

Dầu nhớt khét lẹt mùi diesel, hao nhớt bất thường

Khi bầu lọc nghẹt, hộp đen (ECU) tự động kích rơ le phun thêm một lượng dầu sống vào kỳ xả để cố ép tăng nhiệt độ hòng nướng muội than. Nhưng xui cái là lỗ xả đã tắc tịt rồi, lượng dầu diesel thừa mứa này không cháy được, bám vào vách xi lanh rồi len lỏi qua xéc măng lọt thẳng xuống cacte, hòa lẫn vào nhớt máy. Anh em rút thước thăm nhớt lên ngửi thấy mùi dầu diesel nồng nặc, nhớt loãng toẹt, mất độ nhớt làm xước miểng dên.

Hộp đen bóp vòng tua, xe chạy chế độ lết

Cảm biến chênh lệch áp suất cắm ở hai đầu bầu DPF sẽ đo được áp suất đầu vào cao vọt một cách bất thường so với đầu ra. Lập tức tín hiệu báo về chớp đèn cá vàng hoặc sáng rực đèn báo DPF trên táp lô. Nhiều dòng xe tải hiện đại lập tức kích hoạt chế độ Limp Mode (chế độ chạy tạm), khóa ECU bóp luôn vòng tua máy, cấm vượt quá 1500 vòng/phút. Tài xế khóc ròng vì bò trên cao tốc không bằng xe rùa, cày cả ngày không xong cuốc hàng.

4. Quy trình xử lý từng bước nung bầu khí thải

Để nướng sạch bong ruột bầu xả mà không làm nứt gãy lõi, anh em xưởng cần làm đúng trình tự tháo lắp. Cấm thợ phụ làm ẩu, đốt cháy giai đoạn rút ngắn thời gian nung.

Bước 1: Hạ bầu DPF an toàn khỏi khung gầm

Trước khi chui gầm, anh em phải dùng mễ kê xe tải lùa vào dầm cầu kê cho vững chắc, tuyệt đối không xài mỗi kích cá sấu chống tạm rồi chui vào nằm, sập gầm đền mạng như chơi. Bắt đầu dùng súng xiết bu lông 1/2 inch bắn mấy con ốc mặt bích bô xe ra. Ốc ở đoạn ống xả này nướng qua nhiệt độ cao nhiều năm nên gỉ sét cứng đầu, anh em xịt chai RP7 ngâm một lúc, kết hợp lấy búa gõ boong boong quanh tai ốc cho nhả sét ra rồi mới bắn. Ca nào ốc cháy ren, chờn ren thì vác máy cắt, cắt phăng đi thay bu lông mới lót long đền vênh cho lẹ. Nhân tiện nâng gầm, nếu phát hiện đường ống ti-ô hồi dầu lươm ướt, anh em nên tư vấn khách súc rửa thùng dầu diesel luôn một thể để máy móc nổ êm ái, trọn ổ bệnh.

Bước 2: Vệ sinh bề mặt và kết nối máy

Tháo cẩn thận toàn bộ dây rắc cảm biến áp suất, cảm biến nhiệt độ cắm trên bầu xả ra cất gọn. Bịt kín một đầu DPF bằng bích chặn kim loại đi kèm theo máy nung. Cắm sẵn ống dây hơi nối thẳng từ máy nén khí dây đai vào đường phụ của bệ máy để sẵn sàng đẩy tàn tro ra ngoài.

Bước 3: Gia nhiệt nướng ruột tổ ong

Đưa bầu DPF cẩu vào bệ máy. Cài đặt nhiệt độ theo đúng bảng thông số ở mục 2. Bấm nút cho trở nhiệt hoạt động. Sau khoảng 45 phút ngâm nhiệt, cục muội than đen sì bắt đầu hóa tro trắng xốp. Lúc này mở van khí nén, thổi từng nhịp ngắt quãng đứt đoạn. Anh em sẽ thấy bụi tro xám bay tuôn ra đường ống xả cặn của buồng máy. Cứ nung và thổi luân phiên đến khi luồng khí thoát ra trong vắt, không còn hạt bụi xám nào là ruột bầu đã thông.

Bước 4: Làm nguội, ráp lên xe và reset hộp đen

Tắt công tắc nhiệt, cứ để khí nén thổi nhè nhẹ thêm 15 – 20 phút cho bầu lọc nguội dần tự nhiên. Cấm tuyệt đối tạt nước lạnh hay xịt súng hơi sương lúc này, sốc nhiệt nứt toác ruột gốm ngay lập tức. Lắp lại lên xe, nhớ cạo sạch mặt bích và thay mới mấy miếng gioăng chịu nhiệt. Dùng cờ lê lực xiết ốc chéo góc để mặt bích ôm khít, không bị xì hơi. Cuối cùng, cắm máy đọc lỗi xe tải vào cổng OBD dưới vô lăng, vô mục Special Function chọn DPF Reset để xóa trắng lỗi lưu trong ECU. Không có bước reset này, máy hộp đen vẫn bóp vòng tua dù bầu lọc đã thông thoáng.

5. Lưu ý khi làm nghề và chọn thiết bị

Nướng DPF nhìn thì không có gì cao siêu, nhưng lơ ngơ là đền nguyên cái bầu lọc ba bốn chục triệu của khách như chơi. Anh em chủ xưởng muốn sắm đồ phải tính toán kỹ lưỡng.

Ruột bầu xả thực chất là một khối gốm xốp. Lúc gõ búa tháo bích ngoài xe, anh em nhắc thợ phụ vỗ nhẹ tay thôi. Có ông thợ học việc vác búa tạ táng ầm ầm vào vỏ bầu cho rụng đất, ruột gốm bên trong rung nứt toác, thế là xong đời, đền nguyên cụm. Khi ráp lên, phải nhắc anh em lót ron chịu nhiệt kỹ càng, tránh tình trạng xì khí thải ra cabin gây ngạt cho tài xế ngủ đêm.

Về phần trang bị xưởng, anh em tham khảo mục thiết bị máy đốt bô khí thải của các nhà cung cấp thiết bị gara chuẩn. Nên chọn loại buồng đốt inox dày dặn, vòng trở nhiệt công suất lớn, có chế độ cài đặt thời gian tự động. Đầu tư đồ xịn thì thợ chỉ việc bấm nút rồi vứt đó đi làm gầm xe khác, không phải ngồi chầu chực canh lửa mất thời gian.

Xưởng đang thiếu món nào trong bài, anh em ghé cửa hàng Alotools xem đủ các dòng máy.

Câu hỏi thường gặp

Gom lại mấy thắc mắc anh em thợ hay cãi nhau lúc ngồi uống trà đá xưởng, tôi giải đáp luôn cho anh em đỡ mất công tranh luận.

Máy đốt vệ sinh DPF tốn bao nhiêu thời gian cho một mẻ?

Tùy độ bít tắc và kích thước bầu xả dài hay ngắn. Thông thường xe tải nhỏ tốn khoảng 1 tiếng, dòng xe tải nặng 3 chân 4 chân thì loanh quanh 2 đến 2,5 tiếng. Cứ set nhiệt tự động, trong lúc máy tự nướng thì anh em vác súng đi bắn mâm lốp, vô mỡ bò may ơ. Khá giống với sự nhàn nhã khi xử lý ốc tắc kê rỉ sét, tuôn ren bằng đồ nghề chuyên dụng, làm đúng quy trình thì vừa nhàn cái thân vừa đẩy tiến độ ra xe nhanh.

Ngâm hóa chất tẩy bô xả thay vì dùng máy đốt được không?

Ngâm hóa chất lỏng tẩy rửa chỉ bóc được lớp muội mỏng đóng bên ngoài mặt, hóa chất không tài nào ngấm sâu vào tận giữa lõi tổ ong của xe tải nặng được. Chưa kể hóa chất dư đọng lại trong các khe kẽ, lúc nổ máy ép tải nhiệt bốc lên dễ gây bắt lửa cháy nổ bô. Nướng nhiệt khô thổi khí vẫn là bài chuẩn xác và dứt điểm nhất.

Ruột bầu DPF bằng gốm có sợ bị nung chảy khi dùng máy không?

Vật liệu gốm cordierite hoặc silicon carbide chế tạo ruột DPF chịu được ngưỡng nhiệt bạo tàn 1200 – 1400 độ C. Ta chỉ dùng bệ máy nung quanh mức 600 – 800 độ C để mồi cháy gốc carbon (muội than) nên lõi gốm hoàn toàn bình an vô sự. Trừ khi anh em ẩu, cầm đèn khò đá gió khò thốc trực tiếp vào một điểm lõi mới gây chảy xệ lỗ.

Khi nào thì biết bầu DPF xe tải đã hỏng hoàn toàn không thể cứu?

Khi hạ bầu xuống, anh em lấy đèn pin siêu sáng soi thẳng vào lỗ xả. Nếu thấy lõi tổ ong nứt gãy ngang dọc, hoặc các lằn lỗ đã bị nung chảy xệ bết dính vào nhau thành khối lỳ lợm thì báo thẳng khách đi mua bầu bãi hoặc bầu mới thay vào. Cố nướng nhiệt hay xịt rửa lúc này cũng vô ích vì đường gió đã tắt thở hoàn toàn từ bên trong.

Khoản đầu tư máy đốt vệ sinh DPF không chỉ cứu pan tụt hơi nhanh chóng mà còn giúp gara ăn điểm uy tín với cánh tài xế đường dài. Cứ làm kỹ, nướng sạch bong đường thở, xe bốc lên thì khách có chạy đi đâu cũng quay lại xưởng anh em bảo dưỡng.