Máy mài cam cò chép hình sửa vấu cam lún mòn

Sáng sớm dắt chiếc Dream hay Wave nổ máy lên, tiếng kim loại gõ lách cách chát chúa dội thẳng ra từ nắp xúp-páp khiến khách nhăn mặt đòi bắt đền. Tháo nắp xúp-páp ra chỉnh khe hở nhiệt chán chê nhưng nổ máy nóng lên lại gõ cọc cọc, nguyên nhân mười ca thì chín ca do đỉnh vấu cam mòn vẹt hoặc lưng cam bị khuyết lõm. Để trị dứt điểm pan bệnh khó chịu này, việc làm chủ máy mài cam cò chép hình là bí quyết sống còn của anh em thợ đại tu tiện mài cơ khí.

1. Máy mài cam cò chép hình là gì và nguyên lý hoạt động

Máy mài cam cò chép hình là dòng máy công cụ chuyên dụng dùng để phục hồi hoặc gia công biên dạng vấu cam xả, vấu cam nạp và mặt tỳ của cò mổ xe máy dựa trên một mẫu dưỡng chép hình chuẩn. Thiết bị truyền chuyển động quay đồng tốc giữa trục dưỡng mẫu và trục phôi cốt cam, đồng thời đầu dò chép hình sẽ tỳ sát vào biên dạng mẫu để điều khiển đá mài ăn gọt chính xác từng góc nâng, khoảng mở của vấu cam.

Khi vấu cam bị mòn khuyết, góc mở xúp-páp bị sai lệch làm động cơ bị ì, mất công suất và tạo khoảng hở va đập giữa cò mổ với lưng cam. Thay vì mua cốt cam lô trôi nổi ngoài thị trường rất nhanh lột mặt nhiệt luyện, anh em sử dụng máy chép hình để mài vớt lại góc nâng vừa giữ được cốt cam zin dẻo dai, vừa định hình chính xác gia tốc đóng mở buồng đốt.

2. Bảng thông số kỹ thuật mài phục hồi cam cò xe máy

Anh em thợ tiện mài cần nắm rõ các thông số khe hở, độ mòn cho phép và độ cứng bề mặt để thao tác ăn dao chính xác trên máy:

Hạng mục kiểm tra	Thông số tiêu chuẩn (Honda / Yamaha)	Giới hạn sửa chữa / Mài vớt	Hậu quả nếu sai lệch
Chiều cao đỉnh vấu cam nạp (Wave 110)	32,50 – 32,70 mm	Dưới 32,20 mm (phải đắp hàn hoặc mài hạ lưng)	Xe bí ga cuối, nạp thiếu hòa khí
Chiều cao đỉnh vấu cam xả (Wave 110)	32,30 – 32,50 mm	Dưới 32,00 mm	Xả không sạch khí thải, máy nóng rát
Độ đảo tròn lưng cam (Base circle)	Dưới 0,02 mm	Lớn hơn 0,05 mm	Gõ đầu bò liên tục, chỉnh cò không bao giờ chuẩn
Độ cứng bề mặt vấu cam sau mài	52 – 58 HRC	Dưới 48 HRC (đã bay lớp tôi cứng)	Chạy vài trăm cây số là lún mòn trở lại
Khe hở nhiệt xúp-páp nguội	0,05 mm (nạp) / 0,08 mm (xả)	Sai lệch trên 0,03 mm	Đội xúp-páp gây mất nén hoặc gõ cọc cọc

3. Top 3 pan bệnh vấu cam mòn gây tiếng gõ đầu bò

Gặp tiếng gõ phát ra từ nắp quy-lát, anh em chớ vội kết luận do chùng sên cam hay rơ ắc dên mà cần tháo kiểm tra kỹ bề mặt tiếp xúc của cốt cam và cò mổ.

Đỉnh vấu cam bị lún mòn tạo rãnh khuyết

Triệu chứng rõ nhất là xe mất lực kéo ở dải tua cao, tiếng gõ lộp cộp tăng dần theo tay ga. Nguyên nhân do nhớt bẩn hoặc thiếu nhớt bơm lên nắp quy-lát làm ma sát trượt giữa cò mổ và đỉnh cam tăng vọt, mài mòn lớp xi măng tôi cứng khiến vấu cam bị lún thành rãnh sâu.

Lưng vấu cam (vòng tròn cơ sở) bị méo, đảo tâm

Nhiều xưởng mài cam thủ công bằng tay hoặc đưa lên máy mài hai đá rê tự do làm lưng cam mất độ tròn đều. Hậu quả là khi cam quay vào góc đóng, khoảng hở giữa cò và cam thay đổi liên tục, khiến việc dùng thước lá căn khe hở cò trở nên vô nghĩa, máy vừa nổ lên là gõ lách cách không thể trị dứt.

Bề mặt cò mổ bị rỗ tổ ong, ăn lẹm một bên

Nếu chỉ xử lý cốt cam mà bỏ qua mặt tỳ của cò mổ thì chỉ sau vài ngày xe lại kêu như cũ. Khi cốt cam mòn lệch, mặt cong của cò mổ cũng bị mòn chéo vẹt, nếu không đưa lên gá kẹp chuyên dụng của máy chép hình để mài láng lại bán kính cong thì ráp vào sẽ phá hỏng ngay vấu cam vừa sửa.

4. Quy trình dùng máy mài cam cò chép hình chuẩn kỹ thuật

Để hoàn thiện một cây cốt cam êm ái, anh em xưởng xoáy nòng tiện mài thực hiện theo trình tự 4 bước sau:

Bước 1: Rà soát cốt cam và gá đặt dưỡng chép hình
Trước tiên, anh em làm sạch cốt cam, đưa lên bàn rà kiểm tra độ thẳng của trục. Sau đó, lắp dưỡng mẫu có biên dạng góc nâng mong muốn (cam zin hay cam độ nhẹ) vào trục dưỡng của máy mài cam cò chép hình. Xiết chặt ốc khóa định vị, xoay thử một vòng tay để chắc chắn con lăn chép hình bám khít toàn bộ chu vi dưỡng mẫu mà không bị kẹt hay vấp khấc.

Bước 2: Cân chỉnh tâm phôi và lượng ăn dao đá mài
Kẹp cốt cam lên mâm cặp hoặc gá chống tâm của máy. Sử dụng thiết bị đại tu phục hồi xe máy chuyên ngành đồng bộ sẽ giúp độ đồng tâm giữa hai đầu cốt đạt mức tuyệt đối dưới 0,01 mm. Chỉnh đầu tiếp xúc của đá mài chạm nhẹ vào điểm thấp nhất của lưng cam để lấy điểm 0, cấp dung dịch tưới nguội liên tục để tránh làm cháy non kim loại trong quá trình cắt gọt.

Bước 3: Mài hạ lưng cam và lấy lại góc nâng vấu
Khởi động động cơ quay phôi và trục đá mài. Nhẹ nhàng tịnh tiến bàn trượt để đá mài hớt từng lớp mỏng 0,02 – 0,05 mm. Đối với vấu cam mòn đỉnh, anh em mài hạ đều phần lưng cam (base circle) theo đúng biên dạng dưỡng chép hình nhằm bù lại chiều cao nâng van, tuyệt đối không đè ép đá quá mạnh gây om nhiệt làm mềm thép.

Bước 4: Kiểm tra độ đảo và khe hở cơ khí
Sau khi mài thô và mài tinh, dùng đồng hồ so chân gập gá trên đế từ để rà quanh chu vi vòng tròn cơ sở của cam, kiểm tra kim chỉ không được nhảy quá 0,02 mm. Tương tự như kỹ thuật cách dùng đồng hồ so đo khe hở bạc biên xe máy khi bắt bệnh tiếng gõ dên, việc kiểm tra độ đảo cam bằng đồng hồ so là bước chốt hạ giúp anh em loại trừ hoàn toàn nguy cơ gõ máy trước khi bàn giao cho thợ ráp.

5. Lưu ý cốt lõi khi mài cam và bảo dưỡng đá mài

Mài vấu cam đòi hỏi độ bóng bề mặt cực cao để chống mài mòn ăn khớp với cò mổ. Anh em cần thường xuyên dùng mũi sửa đá kim cương để chải sạch ba-via và mạt kim loại bám trên đá mài, giữ cho mặt đá luôn phẳng lỳ và sắc bén.

Khi ráp cốt cam đã mài vào nắp quy-lát trên bàn nâng xe máy, nhớ bôi đều mỡ bò chứa phụ gia molybdenum disulfide (MoS2) hoặc nhớt đậm đặc lên vấu cam và cò mổ để bảo vệ mặt kim loại trong 5 phút nổ máy đầu tiên. Nếu nhận thấy bạc đạn đỡ cốt cam bị rơ lắc dọc trục, hãy thay ngay cặp bạc đạn mới, bởi chỉ cần trục cam vặn vẹo trong ổ thì mọi công sức căn chỉnh trên máy chép hình đều đổ sông đổ biển.

Cần sắm đồ nghề đúng cho việc này, anh em xem trọn bộ thiết bị tại Alotools.vn.

Câu hỏi thường gặp

Mài hạ lưng cam trên máy mài cam cò chép hình có làm yếu lực máy không?

Không hề yếu nếu anh em mài đúng dưỡng mẫu và góc nâng. Việc mài hạ lưng cam thực chất là tái lập lại hành trình nâng xúp-páp tương đương với lúc cam chưa mòn, giúp buồng đốt nạp đủ hòa khí và xả sạch khí cháy nên máy bốc trở lại như zin.

Vấu cam bị mòn quá sâu thì nên đắp hàn mài lại hay thay cốt cam mới?

Nếu vấu cam mòn sâu quá 0,8 mm xuyên qua lớp nhiệt luyện thì anh em nên thay cốt mới chính hãng hoặc phải đắp hàn que hợp kim chuyên dụng rồi mới đưa lên máy chép hình mài lại. Đắp hàn sai kỹ thuật rất dễ làm non thép hoặc nứt gãy vấu cam khi tua máy lên cao.

Tại sao sau khi mài cam và chỉnh cò đúng thông số mà xe nổ máy vẫn gõ đầu bò?

Ngoài vấu cam, tiếng gõ có thể bắt nguồn từ việc bạc thau lỏng, mặt tỳ của cò mổ bị mòn vẹt chưa được mài phẳng hoặc cốt cam bị cong vênh. Ngoài ra, nhớt máy bơm lên đầu bò yếu không tạo được màng bôi trơn giảm chấn cũng gây ra tiếng va đập kim loại.

Đá mài dùng cho cốt cam nên chọn loại độ hạt bao nhiêu?

Để mài thô phá vết lún, anh em dùng đá hạt trung bình khoảng 60 đến 80 grit. Khi chuyển sang bước mài tinh lấy độ bóng bề mặt vấu cam, nên đổi sang đá hạt mịn từ 100 đến 120 grit kết hợp tưới dung dịch làm mát đầy đủ để tránh làm cháy tím mặt kim loại.

2 / 2