Tắc bầu lọc muội DPF: Xử lý nghẹt pô lỳ máy bằng dung dịch

Sáng sớm, khách đánh chiếc Everest máy dầu vào xưởng, nét mặt sốt ruột than xe đạp ga không vọt, máy ì ạch. Đèn cá vàng báo lỗi động cơ nổi sáng trưng trên táp lô. Cắm máy test đọc data live thì chênh lệch áp suất khí xả tăng vọt, báo ngay bệnh tắc bầu lọc muội DPF. Gặp pan này anh em đừng vội đè ra đục lõi xả, vừa mất zin xe khách vừa khiến xe ra khói đen thui khi đăng kiểm. Bài viết hôm nay tôi chỉ anh em cách trị bệnh nghẹt pô lỳ máy tận gốc bằng súng xịt súc rửa và hóa chất, xả sạch muội than mà không phải dỡ cả hệ thống ống xả xuống sàn.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Cẩm nang pan bệnh hệ thống khí xả xe bán tải cho anh em thợ.

Tắc bầu lọc muội DPF là gì và tại sao xe con máy dầu hay dính?

Tắc bầu lọc muội DPF là tình trạng lớp lõi sứ tổ ong bên trong bầu xả bị bít kín hoàn toàn bởi muội than carbon (soot) và tro dư thừa, khiến luồng khí thải từ động cơ không thể thoát ra ống xả. Bầu DPF (Diesel Particulate Filter) sinh ra để gom khói đen, đến lúc đủ nhiệt độ (thường trên 600 độ C) ECU sẽ phun thêm dầu để tự đốt sạch mẻ muội này.

Nhưng khổ nỗi, khách chạy loanh quanh phố thị, cày cả ngày nhích từng mét tắc đường, cục máy chưa kịp nóng đã tắt. Lượng muội cứ tích tụ dần bên trong lõi tổ ong, xe không kích hoạt được chế độ tự làm sạch. Lâu ngày, muội đóng thành cục cứng ngắc. Khí xả không thoát được sẽ dội ngược áp suất lại buồng đốt, làm ép tuabin tăng áp, sinh ra máy ì và tốn nhiên liệu trầm trọng.

Bảng tra cứu chênh lệch áp suất khí xả báo hiệu tắc bầu DPF

Để bắt bệnh chuẩn xác, anh em cắm máy chẩn đoán vào cổng OBD2, vào phần Data Stream xem mục DPF Differential Pressure (áp suất chênh lệch bầu DPF). Dưới đây là bảng thông số anh em thợ hay dùng để đối chiếu xem bầu xả đã nghẹt đến mức nào.

Trạng thái động cơ	Áp suất bầu DPF sạch (Bình thường)	Áp suất báo hiệu nghẹt pô (Cần súc rửa)
Nổ máy không tải (Idle)	0 – 5 mbar	Lớn hơn 20 mbar
Vòng tua 2000 rpm	10 – 30 mbar	Lớn hơn 80 mbar
Đạp ga thốc (Snap throttle)	Dưới 100 mbar	Vượt mức 200 – 300 mbar

Top 3 pan bệnh thường gặp khi tắc bầu lọc muội DPF

Xe lỳ máy, đạp ga không lên, chêm chân côn liên tục

Bệnh rõ nhất là xe cực kỳ yếu. Khí xả không thoát được khiến máy ngộp thở, tua máy lên rất chậm. Khách lên dốc hoặc muốn vượt xe khác đạp kịch sàn ga nhưng xe cứ lỳ ra. Nhiều lúc tài xế phải nhả côn mớm ga lớn sâu hơn bình thường xe mới chịu nhúc nhích, cảm giác đi rất khó chịu và hại lá côn.

Đèn cá vàng sáng, báo mã lỗi P2002 hoặc P242F

Khi cảm biến áp suất phát hiện đường xả bị nghẹt, hộp đen ECU sẽ lập tức báo lỗi lên taplo. Anh em cắm máy test sẽ thấy xuất hiện ngay mã P2002 (DPF Efficiency Below Threshold) hoặc P242F (DPF Ash Accumulation). Để phân tích sâu mã lỗi này, anh em xem thêm bài Đọc lỗi cá vàng, kích hoạt chu trình đốt muội DPF tĩnh bằng máy chẩn đoán đa năng đã có hướng dẫn chi tiết từng bước.

Nhớt máy bị lộn dầu diesel, dâng cao hơn mức Max

Đây là hậu quả ngầm rất nguy hiểm. Khi xe nhận thấy DPF bị nghẹt, ECU liên tục ra lệnh phun thêm dầu ở kỳ xả để cố nâng nhiệt độ đốt muội. Nhưng bầu đang tắc, việc đốt không thành công. Lượng dầu diesel thừa này không cháy hết, bám vào vách xilanh, len qua xéc măng và chảy thẳng xuống các-te. Dầu lộn vào nhớt khiến nhớt mất độ nhớt, có mùi dầu diesel đặc trưng. Nếu thợ không để ý, máy rất nhanh bị lột dên, rơ hỏng các chi tiết chuyển động.

Quy trình súc rửa bằng dung dịch và súng xịt từng bước

Để trị dứt điểm, anh em xưởng cần bộ hóa chất 2 bước (phá muội và rửa trôi) cùng một bộ súng xịt áp lực vòi cong.

Bước 1: Đưa xe lên cầu nâng hai trụ, chui gầm và tìm vị trí cảm biến nhiệt độ khí xả hoặc cảm biến oxy lắp ngay trước bầu DPF. Dùng khẩu tháo cảm biến vặn lỏng. Chỗ này nhiệt cao nên ốc gỉ cứng đầu, anh em xịt RP7 ngâm một lúc, đánh cước sạch sẽ rồi mới ra tay, tránh làm toét đầu vít hay chờn ren lỗ cảm biến.

Bước 2: Nổ máy nới lỏng để bầu xả nóng lên khoảng 40 – 50 độ C thì tắt máy. Đổ dung dịch phá muội (bước 1) vào bình chứa của súng xịt, cắm vòi kim loại luồn qua lỗ cảm biến vào sâu bên trong lõi DPF. Bóp cò nhấp nhả đều tay, vừa xịt vừa xoay vòi để bọt hóa chất phủ kín bề mặt tổ ong.

Bước 3: Để xe nằm đó ngâm thuốc khoảng 20 đến 30 phút. Hóa chất ngấm sẽ làm tan rã các cục carbon cứng đầu thành dạng bùn lỏng.

Bước 4: Chuyển sang bình dung dịch rửa trôi (bước 2), tiếp tục xịt vào lỗ cảm biến. Lót sẵn một cái chậu dưới đuôi pô. Đề máy nổ không tải, nẹt ga nhẹ. Anh em sẽ thấy bọt đen ngòm kèm khói trắng tuôn ộc ra từ đuôi ống xả. Cứ giữ ga tua 2000 – 2500 vòng/phút cho đến khi luồng khí xả ra trong vắt, hết cặn bẩn.

Lưu ý khi làm gầm và chọn súng xịt súc rửa

Khi vệ sinh DPF, áp lực hơi là rất quan trọng. Bầu xả là môi trường bít bùng, nếu dùng súng xịt yếu bọt sẽ không đẩy sâu được hết chiều dài lõi lọc. Anh em cần kiểm tra áp suất từ bình chứa của Máy nén khí, luôn để duy trì mức 6 – 8 bar để súng xịt hoạt động hết công suất.

Ngoài ra, khi thao tác chui gầm lắp lại cảm biến, nhớ bôi mỡ đồng chịu nhiệt vào ren để lần sau tháo lắp nhẹ nhàng, không bị giật ngược cờ lê. Anh em muốn tham khảo thêm súng xịt, khẩu mở cảm biến chữ C thì ngó qua danh mục Dụng cụ tháo lắp chuyên dụng của xưởng, sắm đủ bộ làm việc cho nhanh gọn.

Đồ nghề cho các bước trong bài anh em chọn tại Alotools — hàng có sẵn, tư vấn theo đúng việc.

Câu hỏi thường gặp

Tắc bầu lọc muội DPF có nên đục bỏ tổ ong luôn không?

Đây là cách thợ ngày xưa hay làm, nhưng với xe đời mới thì tuyệt đối không. Đục bỏ bầu DPF sẽ làm mất áp suất đối áp, bướm ga bị sai lệch thông số dẫn đến hụt ga, hao dầu. Hơn nữa xe đục pô sẽ ra khói đen, chắc chắn rớt khi đi đăng kiểm khí thải.

Súc rửa DPF bằng dung dịch xong có cần dùng máy test cài đặt lại không?

Bắt buộc phải dùng máy test. Sau khi xịt rửa và ráp xong đồ, anh em phải cắm máy chẩn đoán vào để xóa lỗi cá vàng, sau đó thực hiện lệnh “DPF Reset” hoặc “DPF Replacement” trong phần Special Functions để báo cho ECU biết bầu lọc đã được làm sạch, đưa thông số phun nhiên liệu về lại trạng thái chuẩn.

Dùng xăng hoặc dầu hỏa để ngâm rửa lõi DPF được không?

Không được. Lõi DPF làm bằng gốm cordierite hoặc silicon carbide có chứa các kim loại quý làm xúc tác. Dùng hóa chất cháy nổ hoặc tẩy rửa công nghiệp không đúng gốc sẽ làm hỏng lớp xúc tác này, khiến bầu xả mất chức năng lọc khí độc và dễ bắt lửa dưới nhiệt độ cao ở ống xả.

Bầu DPF bị tắc cứng quá, xịt hóa chất ngâm có ăn thua không?

Trường hợp khách đi quá lâu, độ nghẹt trên 80% đóng rắn thành cục than đá thì xịt dung dịch không thể thông nổi. Lúc này thợ phải rã cầu, hạ hẳn đoạn pô xuống, ngâm bồn hóa chất sủi bọt hoặc mang đi bắn máy nước nóng áp lực cao thì mới cứu được.