Xe khách xệ bóng hơi: Cách cắm máy chẩn đoán calib gầm

Xe khách chạy tuyến đường dài mà vào xưởng với tình trạng Xe khách xệ bóng hơi bên cao bên thấp thì y như rằng tài xế đang réo gọi sốt ruột. Xe nghiêng hẳn sang một bên, chạy cao tốc láng đuôi, khách ngồi trên xe nôn thốc nôn tháo. Nhiều anh em thợ mới thấy gầm lệch là vội vàng đè ra thay bầu hơi ngay, nhưng thay xong nổ máy lên gầm nó vẫn lệch. Pan này không chỉ nằm ở phần cơ khí bục vỡ, mà ăn nhau ở cái hộp điều khiển điện tử ECAS và cảm biến độ cao. Bài này mình sẽ chia sẻ cách kiểm tra, bắt bệnh và cắm máy chẩn đoán calib lại độ cao chuẩn chỉ cho anh em.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Sửa hệ thống bóng hơi gầm xe khách, treo khí nén rơ-moóc.

Nội dung chính của bài viết

Mục lục bài viết

1. Xe khách xệ bóng hơi là bệnh gì và nguyên lý hộp ECAS

Xe khách xệ bóng hơi (nhiều xưởng gọi là lệch bầu hơi) là tình trạng chassi gầm xe mất cân bằng, một bên bơm căng cứng, một bên xẹp lép hoặc bơm không đủ áp khí nén. Các dòng xe giường nằm từ 29 đến 47 chỗ hiện nay hầu hết xài hệ thống treo khí nén điện tử (ECAS).

Hệ thống này dựa vào các cảm biến báo độ cao (level sensor) gắn thẳng vào dầm cầu. Khi xe đi vào đường xóc, lồi lõm hoặc tải nặng một bên, cảm biến lập tức báo điện áp về hộp ECU. Hộp sẽ ra lệnh cho cụm van điện từ (van chia hơi) mở đường khí nén từ bình tổng bơm thêm vào bầu đang xẹp, hoặc xả bớt ở bầu quá căng để cân bằng sát xi. Bất kỳ một mắt xích nào kẹt cũng làm xe bị sụp gầm nghiêng ngả. Lúc này hệ thống lái cũng bị kéo lệch theo, bệnh dây chuyền y hệt như ca xe khách lái sượng xỉa lái do bó chốt phi dê mà anh em cày gầm hay đụng.

2. Bảng thông số điện áp cảm biến gầm và áp suất hơi (Tham khảo)

Muốn làm điện gầm hơi, anh em cầm đồng hồ vạn năng đo thực tế so với bảng tiêu chuẩn sau:

Hạng mục kiểm tra	Thông số tiêu chuẩn	Dấu hiệu lỗi ở xưởng
Nguồn cấp cho cảm biến gầm	5V DC	Mất nguồn, đứt dây ngầm chassi
Điện áp tín hiệu (Signal)	0.5V – 4.5V (thay đổi theo độ nhún)	Kẹt cứng ở 0V hoặc báo chết 5V
Áp suất bình hơi tổng	Thường 8 – 10 bar	Kim đồng hồ tụt, máy nén bơm không lên
Điện trở cuộn dây van điện từ	12 – 20 Ohm	Cháy cuộn coil, đo đứt mạch

3. Top 3 pan bệnh khiến Xe khách xệ bóng hơi, lệch gầm

Xì van chia hơi và thủng lủng bầu

Xe cày cả ngày ngoài đường, cát đá văng làm lủng bầu hơi là chuyện cơm bữa. Anh em nổ máy, chui gầm cầm bình xịt bọt tuyết xịt quanh thân bầu, cổ ruột gà và cụm van chia. Chỗ nào phì bọt lên là xì. Nhiều ca van điện từ bị kẹt ty bên trong do nhớt và nước từ máy nén đẩy xuống màng cao su, làm van không đóng kín, hơi cứ bơm vào lại xì thẳng ra lỗ xả.

Cảm biến độ cao gầm báo ảo, gãy tay đòn

Cảm biến gầm nằm ngay sát bánh xe, ngày nào cũng ăn trọn bùn đất bám chặt. Cái thanh giằng (đòn bẩy) nối từ dầm cầu lên cảm biến lâu ngày rơ lỏng gãy bi phớt, cong vênh, hoặc kẹt cứng ngắc. Khi đó, gầm đang thấp mà tay đòn kẹt giữ chiết áp ở vị trí cao, hộp ECAS tưởng xe đang dư độ cao nên ra lệnh xả hơi, dẫn tới gầm sập sát rạt.

Mất dữ liệu hiệu chuẩn (Calibration) trong hộp điều khiển

Trường hợp này ập đến sau khi anh em hạ cầu xe, thay dàn cảm biến mới, hoặc xe nằm đường bị chập điện sụt bình accu. Hộp ECU quên mất vị trí cân bằng “0”. Lúc này cơ khí ngon lành, hơi bóp chẹt bóp căng mà thùng xe vẫn nghiêng một bên. Bắt buộc phải xách máy chẩn đoán ra cắm vào để calib lại.

4. Quy trình cắm máy chẩn đoán calib lại độ cao gầm

Việc khai báo lại độ cao (Calibration) cần máy đọc lỗi đa năng và làm đúng trình tự. Trước khi làm, anh em nhớ đậu xe trên nền xưởng thật phẳng, kéo lốc kê, chèn lốp cẩn thận không cho xe trôi.

Bước 1: Kết nối thiết bị. Cắm máy đọc lỗi vào cổng OBD. Bật chìa khóa ON (không nổ máy). Chọn đúng hãng xe khách, đời xe, truy cập thẳng vào hệ thống ECAS hoặc Air Suspension.
Bước 2: Quét và xóa lỗi. Đọc lỗi xem hộp có đang báo chập mạch cảm biến hay đứt dây cuộn từ van hơi không. Nếu có lỗi hiện hành thì phải lần dây điện nối lại trước, xóa hết lỗi trong máy đi rồi mới calib được.
Bước 3: Nhập thông số cơ sở. Chọn mục Calibration hoặc Level Control. Máy sẽ yêu cầu anh em đo thực tế khoảng cách từ tâm moay ơ (trục bánh xe) lên mép dưới của vè cua lốp. Kéo thước cuộn đo chính xác cả 4 bánh gầm xe, lấy giấy bút ghi lại số mm.
Bước 4: Bơm xả thủ công bằng máy. Trên màn hình thiết bị chẩn đoán, dùng phím mũi tên điều khiển bơm hơi (Up) hoặc xả hơi (Down) từng bầu hơi độc lập sao cho thùng xe thẳng tắp. Đối chiếu khoảng cách đo bằng thước ở hai bên hông xe xem đã bằng nhau chằn chặn chưa.
Bước 5: Lưu vị trí vào hộp ECU. Khi gầm đã cân bằng tuyệt đối, ấn nút Save hoặc Write để hộp ECAS ghi đè giá trị điện áp cảm biến hiện tại làm vị trí tiêu chuẩn mới. Rút cáp, nổ máy, đánh xe ra đường lớn chạy thử một vòng, về xưởng cắm thước cuộn đo lại thấy không lệch là lụm lúa.

5. Lưu ý an toàn khi làm gầm hơi và chọn thiết bị

Làm gầm khí nén mà chủ quan lơ ngơ là nguy hiểm tới tính mạng. Đang chui gầm mà bầu hơi nó bục hoặc hộp ECAS tự xả van xì hơi, gầm sập xuống không phanh thì không có đường rút.

Bắt buộc anh em phải kê mễ kê chân voi loại tải nặng dưới gầm chassi trước khi vặn ốc tháo bầu hơi hay rút giắc cảm biến. Nếu xưởng xài hố cạn thì cũng phải móc đội thủy lực đỡ chắc chắn rồi mới làm. Tuyệt đối không lấy ngón tay chọt vào lỗ xả van chia hơi khi trong bình đang có áp suất. Nước và cặn bẩn trong bình phụt ra rách da tay như chơi.

Để công việc gầm bệ trôi chảy, anh em sắm đủ dụng cụ sửa chữa gầm xe ở xưởng, xài kìm búa cờ lê thép tốt để vặn ốc gỉ cứng đầu không bị toét đầu vít hay chờn ren cụm chia hơi.

Cần sắm đồ nghề đúng cho việc này, anh em xem trọn bộ thiết bị tại Alotools.vn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Xe khách xệ bóng hơi qua đêm mới bị, nổ máy lại lên?

Bệnh này do đường ống ti ô hoặc cụm van chia bị rò rỉ rất nhẹ (xì mọt lỗ kim). Qua đêm hơi xì dần ra ngoài hết làm bầu hơi xẹp lép sập gầm. Khi sáng ra nổ máy, máy nén khí bơm lên đủ áp, cảm biến báo về hộp để cân bằng nên gầm lại nâng lên. Anh em cứ lấy bọt xà phòng pha đặc bôi kỹ quanh các cút nối đồng và mặt bích van điện từ là bắt được bệnh.

Có cần xả hết sạch hơi trước khi thay bầu hơi không?

Bắt buộc phải xả sạch hơi trong bình tổng và tháo ti van nhánh để bầu hơi xẹp hẳn mềm oặt mới được nới ốc. Đã có vụ thợ mới vội vàng vặn ốc quang lúc bầu đang căng 8 bar, áp suất giật ngược đánh văng cờ lê búa tạ vào người cực kỳ nguy hiểm.

Thay cảm biến gầm xong có bắt buộc phải cắm máy calib lại ECU không?

Khẳng định 90% là phải calib. Vì hành trình tay đòn và màng chiết áp bên trong cảm biến mới lắp vào không bao giờ khớp vị trí 100% với phụ tùng cũ. Điện áp báo về ECU bị lệch đi vài chục mV là hộp ECAS đã ra lệnh xả mức hơi khác, khiến thùng xe bị lệch đi vài phân ngay lập tức.

Máy đọc lỗi không kết nối được với hộp gầm ECAS thì kiểm tra gì?

Trước tiên anh em lật sơ đồ điện của xe, đo vạn năng lại đường nguồn điện dương, nguồn âm mát và hai dây mạng CAN giao tiếp cắm chấu từ giắc OBD tới hộp ECAS. Xe khách chạy tuyến rung lắc nhiều, dây điện hay cọ xát vào cạnh sắt xi dẫn đến đứt ngầm đứt lõi hoặc chạm mát lòi ruột đồng.