Bắt bệnh phanh kêu và hụt áp trên xe con: Cách xử lý

Khách mang con Vios vào xưởng, mặt nhăn nhó bảo: “Đạp phanh nó cứ thụt tuốt luốt, thi thoảng rít lên điếc cả tai”. Thử leo lên nổ máy, đạp chân phanh thấy nhẹ hều, đạp sát sàn mới ăn, lại kèm theo tiếng két két rợn người. Gặp mấy ca phanh kêu và hụt áp thế này anh em thợ cày cả ngày cũng cực nhọc nếu không rà trúng bệnh. Bệnh này không khó, nhưng phải làm kỹ từng chi tiết từ má phanh, đĩa phanh đến đường ống dầu. Bài này tôi chỉ anh em cách chẩn đoán và dứt điểm pan này trên dòng xe du lịch.

Phanh kêu và hụt áp là gì? Các vị trí cần kiểm tra

Nhận xe dính pan này, anh em cứ đánh thẳng xe vào hệ thống nâng hạ. Chốt khóa an toàn, kê tay vươn chuẩn xác rồi đưa cầu nâng 2 trụ đẩy xe lên vừa tầm mắt. Bệnh này thường chia làm hai triệu chứng đi kèm nhau:

• Phanh rít lên két két: Đa phần do má phanh đã mòn trơ tới tấm dập kim loại, hoặc kẹt ắc heo thắng làm má phanh cọ xát liên tục vào đĩa.
• Đạp phanh sâu, hụt áp chân phanh: Nguyên nhân chính là bọt khí lọt vào đường ống dầu, cúp ben tổng phanh bị rách hoặc lộn, khiến áp suất thủy lực không đủ ép má phanh.

Bảng tra cứu triệu chứng và cách xử lý nhanh

Anh em lướt qua bảng này để khoanh vùng bệnh trước khi tháo lắp rườm rà. Nếu cần, dùng thiết bị đo kiểm để loại trừ dần đường ống dầu.

Triệu chứng báo lỗi	Nguyên nhân gốc rễ	Hướng xử lý tại xưởng
Kêu rít két két khi rà phanh	Má phanh mòn tới cảm biến cơ, đĩa phanh gờ xước sâu	Thay má phanh mới, đưa đĩa lên vớt lại bề mặt
Đạp phanh nhẹ hều, tuốt luốt	Air đường ống, lỏng lỗ xả gió, hết dầu phanh	Kiểm tra rò rỉ, châm dầu và xả bọt khí ở 4 bánh
Đạp sát sàn, xe trôi tuột	Lộn cúp ben tổng, rách ron chịu nhiệt cụm heo thắng	Thay bộ cúp ben tổng hoặc heo thắng, vệ sinh dầu mỡ

Top 3 pan bệnh dẫn đến phanh kêu và hụt áp

Má phanh trơ lì, đĩa phanh cày rãnh

Khách lười thay má phanh khiến lớp vật liệu ma sát mòn nhẵn. Tấm sắt của má phanh cày thẳng vào đĩa tạo ra tiếng kêu gắt. Tháo bánh ra mà thấy đĩa lồi lõm, anh em bắt buộc phải dùng máy láng đĩa phanh để vớt lại bề mặt cho phẳng mịn. Chỗ này anh em tham khảo thêm kinh nghiệm láng đĩa phanh ngay trên xe để rút ngắn thời gian tháo lắp.

Lọt bọt khí vào đường ống (Air hệ thống)

Dầu phanh hao hụt do rò rỉ ở các khớp nối, lỗ xả gió, hoặc khi anh em thay dầu mới không xả hết bọt khí. Chân phanh lúc này có cảm giác xốp, nhấp thử mấy cái liền mới thấy cứng lại.

Cúp ben tổng phanh bị rách

Đây là bệnh hay gặp trên các dòng xe sâu đời. Cao su cúp ben dùng lâu ngày bị lão hóa, rách mép khiến dầu bị lòn ngược lại bình chứa. Đạp phanh cứ thấy thụt từ từ xuống sát sàn dù không có bọt khí.

Quy trình xử lý dứt điểm từng bước

Bắt trúng bệnh rồi thì bắt tay vào làm. Anh em làm cẩn thận từng chi tiết để xe ra khỏi xưởng là ăn ngay, khách không quay đầu phàn nàn.

• Bước 1: Tháo cụm heo thắng. Nếu kẹt piston, anh em dùng cảo ép piston phanh đẩy ty lùi lại nhẹ nhàng, tuyệt đối không dùng búa gõ bậy bạ làm xước mặt xilanh.
• Bước 2: Vệ sinh sạch sẽ ắc heo, bôi mỡ bò chịu nhiệt vào lỗ xỏ ắc. Ráp má phanh mới vào ngàm.
• Bước 3: Tiến hành xả e hệ thống. Ngày xưa xả thủ công phải cần hai người hô “đạp – giữ” rất mất thời gian. Giờ xưởng đông việc, anh em cứ cắm thẳng máy thay dầu phanh và xả gió tự động vào bình chứa dầu và lỗ xả gió dưới mâm phanh, máy tự đẩy tuần hoàn sạch bọt khí. Xem thêm về giải pháp xả gió bằng máy tự động để rảnh tay làm việc khác.
• Bước 4: Rửa sạch đĩa phanh, xiết lốp lại đúng lực. Lên xe đạp nhồi vài phát cho piston ép sát má phanh rồi mới chạy thử ngoài đường.

Lưu ý khi làm gầm phanh và chọn đồ nghề

Khách nằm đường gọi điện nhờ cứu hộ, anh em đánh xe ra ngoài thì nhớ vác theo kích cá sấu và mễ kê đầy đủ. Đội gầm lên giữa đường bắt buộc phải kê mễ thật vững rồi mới chui gầm, an toàn tính mạng là trên hết. Khi xả gió xong, nhớ xiết ốc vừa tay, làm quá lực là chờn ren lỗ xả gió ngay.

Tóm lại, phanh kêu và hụt áp không phải pan bệnh khó trị, nhưng đòi hỏi thợ phải làm tỉ mỉ, có thiết bị hỗ trợ xả khí chuẩn thì mới hết hẳn bệnh, phanh ăn sâu và dứt tiếng kêu.

Câu hỏi thường gặp

Đã láng đĩa, thay má mới mà phanh vẫn rít két két thì do đâu?

Anh em kiểm tra lại phe cài và lò xo chống rung má phanh xem có ráp thiếu không. Ngoài ra, cần xem lại ắc heo thắng có bị kẹt cứng do thiếu mỡ bôi trơn, khiến má phanh tì liên tục vào đĩa dù không dẫm phanh.

Bao lâu thì nên thay dầu phanh xe du lịch?

Thường chạy tầm 40.000km hoặc 2 năm là dầu phanh bắt đầu ngậm ẩm, chuyển màu đen đặc. Nước lẫn trong dầu sôi lên tạo bọt khí, gây ra tình trạng hụt áp chân phanh, bắt buộc phải xả bỏ và châm dầu mới.

Tại sao xả gió thủ công mãi vẫn không hết bọt khí?

Thường do thợ phụ nhả chân phanh quá nhanh trước khi thợ chính dưới gầm xiết kín lỗ xả gió, làm không khí bị hút ngược vào lại. Hoặc do tổng phanh đang bị lòn rò rỉ ở cúp ben, đạp đến đâu bọt khí sinh ra đến đó.

Má phanh ceramic khác gì dòng má cũ?

Dòng ceramic tản nhiệt nhanh hơn, không bị trơ lì khi rà phanh liên tục trên đèo dốc và đặc biệt là ít bụi bẩn bám vào mâm xe. Anh em thay dòng này sẽ dứt điểm được tiếng kêu rít rít bực mình của các loại má rẻ tiền.