Súng bulong 1 inch bắn yếu do hụt áp: Cách trị dứt điểm

Chiều muộn ráng làm cho xong con xe ben 4 chân, anh em lót mễ kê an toàn, ôm khẩu súng lớn dã vào con ốc tắc kê bám bùn đất. Cò bóp sát ván, súng gõ cạch cạch liên phanh nhưng ốc rỉ cứng đầu vẫn không chịu nhúc nhích. Khách đứng cạnh sốt ruột, thợ thì đổ mồ hôi hột ra sức gồng ép. Nhiều xưởng vội mang súng đi bảo dưỡng thay phíp nhưng bệnh vẫn y nguyên, vì gốc rễ vấn đề nằm ở dàn hơi cấp vào. Súng bulong 1 inch bắn yếu do hụt áp là tình trạng cực kỳ phổ biến ở các xưởng làm gầm, vỏ xe tải hạng nặng. Bài viết này sẽ chỉ cho anh em thợ cách tính toán bình tích áp và quy chuẩn lại đường ống gió để súng bắn bao ra, cày cả ngày không phải bực mình chờ hơi.

Xem thêm bài tổng quan cả hệ thống: Cẩm nang setup hệ thống hơi xưởng tải nặng từ A-Z.

Súng bulong 1 inch bắn yếu do hụt áp là bệnh gì?

Súng bulong 1 inch bắn yếu do hụt áp là hiện tượng áp suất và lưu lượng khí nén tụt dưới ngưỡng làm việc chuẩn của súng (thường là tụt dưới 8 bar) ngay tại thời điểm thợ bóp cò, khiến hệ thống búa đập không tạo đủ lực văng dứt khoát.

Khi anh em bóp cò, một khẩu súng 1 inch ngốn một lượng hơi khổng lồ trong tích tắc. Nếu đường ống quá nhỏ, cút nối bị tắc nghẽn, hoặc bình chứa cạn hơi nhanh hơn tốc độ máy bơm nạp vào, kim báo hơi trên đồng hồ sẽ rớt thê thảm. Lúc này hơi vào súng chỉ đủ làm quay cánh quạt lờ đờ, búa súng chỉ gõ nhẹ vờn trên đầu ngõng chứ không tạo ra lực giật cục. Nếu thợ cố ép súng lúc này, mũi tuýp rất dễ bị trượt, làm toét đầu vít hoặc chờn ren ốc. Pan bệnh này hoàn toàn do hệ thống cung cấp khí nén, khác với việc súng yếu do xước nòng, mòn cánh phíp hay vỡ búa bên trong.

Bảng thông số máy nén khí và bình tích áp chuẩn cho xưởng

Để nuôi được súng lớn, dàn hơi phải khỏe. Dưới đây là bảng thông số tiêu chuẩn giúp anh em thợ quy hoạch lại thiết bị xưởng, đảm bảo không bị thiếu hơi khi dã ốc nhíp, mở tắc kê xe ben, hay khi hạ quang nhíp, tháo ốc bát bèo bóng hơi gầm xe khách liên tục.

Loại xe phục vụ	Cỡ súng sử dụng	Công suất máy nén (HP)	Dung tích bình tích áp	Đường kính ống hơi (trong)
Xe con, xe tải nhẹ (dưới 3.5T)	1/2 inch, 3/4 inch	3 HP – 5 HP	120 Lít – 200 Lít	Phi 8 – Phi 10
Xe tải trung, xe khách 29 chỗ	3/4 inch, 1 inch (cốt ngắn)	5.5 HP – 7.5 HP	250 Lít – 330 Lít	Phi 13 (1/2″)
Xe ben, đầu kéo, xe khách giường nằm	1 inch (cốt dài)	10 HP – 15 HP	500 Lít trở lên	Phi 16 – Phi 19

Top 4 nguyên nhân khiến dàn hơi tụt áp khi dùng súng lớn

Kim báo hơi trên bình vẫn chỉ 10 bar, nhưng súng gõ ốc không ra. Đây là 4 thủ phạm chính chọc tức anh em thợ mỗi khi cần đẩy nhanh tiến độ.

Đường ống dẫn khí quá nhỏ hoặc dùng dây xoắn ruột gà

Nhiều xưởng quen xài cuộn dây xoắn ruột gà phi 8 cho gọn. Đây là lỗi chí mạng. Súng 1 inch cần lượng gió cực lớn đi qua ống nạp. Tiết diện ống nhỏ tạo ra hiện tượng “thắt cổ chai”, áp ở bình là 10 bar nhưng chạy đến đuôi súng do ma sát thành ống chỉ còn 5-6 bar. Hơi qua ống nhỏ phát ra tiếng rít lớn nhưng sức bung văng búa lại không có.

Khớp nối nhanh bị xì hơi, lọt vật cản

Các cút nối nhanh xài lâu ngày bị dập ron cao su bên trong, hoặc thợ quấn quá nhiều băng tan lòi vào che khuất lỗ xả của ngàm nối. Chỗ này cản trở đường gió đi vào súng. Ngoài ra, việc dùng cút nối loại nhỏ (chuẩn 1/4 inch) thay vì cút họng lớn (chuẩn 1/2 inch) cũng làm hụt hơi nghiêm trọng.

Máy nén khí đầu bò nhỏ, bơm không kịp dòng xả

Khi xưởng dùng máy nén khí chỉ có 3HP mà lại vác súng 1 inch ra gõ tắc kê xe ben, máy bơm sẽ rên la liên tục vì lượng hơi xả ra gấp 3 lần lượng hơi nạp vào. Anh em bắn được 2 con ốc là phải đứng chống nạnh chờ bơm hơi. Ép máy chạy liên tục kiểu này không sớm thì muộn cũng cháy chổi than mô tơ hoặc lột biên dàn đầu bò.

Kẹt cụm lọc tách nước và van điều áp

Gió từ bình ra đi qua bộ lọc tách nước. Nếu xưởng lười xả nước đáy bình, cặn bẩn và nước lên men đóng rêu làm nghẹt màng lọc và van điều áp. Cửa xả gió bị thu hẹp lại, súng bóp cò nghe rất ì, không đanh tiếng.

Quy trình xử lý dứt điểm tình trạng hụt áp tại gara

Để trị bệnh hụt hơi, anh em cứ làm tuần tự từ bình chứa ra tới đuôi súng, không cần phải vội bung ruột súng ra ngay.

Bước 1: Đo áp suất động ngay tại đuôi súng

Chui gầm hoặc làm lốp, anh em cứ kê mễ kê chân voi cho xe vững chãi, nhả thắng tay, xả hết lốc kê. Lắp một chạc ba ở đuôi súng, cắm đồng hồ đo áp suất hơi vào đó. Bóp cò súng nhấp nhả vào một con ốc cứng. Nếu kim đồng hồ lúc bóp cò tụt thê thảm xuống dưới 7 bar, chắc chắn kẹt ở đường ống hoặc cút nối.

Bước 2: Nâng cấp dây dẫn và cút nối gió

Vứt ngay cuộn dây ruột gà phi 8 đi, thay vào đó là dây hơi thẳng lõi thép hoặc dây cao su chịu áp phi 13 (đường kính trong 12.5mm) hoặc phi 16. Dùng kìm mỏ quạ tháo sạch các khớp nối nhanh loại nhỏ ở van xả tổng, thay bằng khớp nối lớn. Quấn băng keo non vừa đủ, tránh bịt lỗ xả. Chỉ riêng việc lên dây to đã giúp súng mạnh lên gấp rưỡi.

Bước 3: Vệ sinh bộ điều áp và châm nhớt nuôi súng

Tháo cốc lọc tách nước ra, dùng vòi xịt vệ sinh sạch cặn bẩn, xả hết nước đọng trong bình tích áp. Sau đó, châm 3-4 giọt dầu máy mỏng (tuyệt đối không xài nhớt thải lẫn cặn) trực tiếp vào đuôi súng xiết bu lông 1 inch. Nhớt vào tới buồng phíp sẽ làm kín kẽ hở, cánh phíp bung ra trơn tru, búa gõ đanh, ốc lết bố đến mấy cũng phải chịu ra.

Lưu ý khi chọn máy nén khí và bình tích áp làm xe tải

Anh em đi sắm đồ nghề nâng cấp xưởng đừng chỉ nhìn vào dung tích bình chứa bự, mà quan trọng nhất là công suất nạp của đầu bò.

Một số anh em mua máy nén khí piston hay có tâm lý mua máy công suất nhỏ, bình lớn cho rẻ. Nếu thợ chui gầm bắt bệnh rơ-moóc xì bầu hơi phuộc nhún, gõ quang nhíp liên tục, lượng hơi cạn đi rất nhanh. Máy nạp yếu sẽ chạy cả tiếng đồng hồ không rơ-le ngắt, làm dầu máy sôi, xước nòng. Máy chuẩn cho gara xe ben, xe tải trung là dòng điện 3 pha, công suất từ 7.5HP đến 15HP, đi kèm bình 330L đến 500L, cài áp ngắt chuẩn ở 12 bar.

Bên cạnh đó, xưởng làm mảng đồng sơn xài máy chà nhám hơi cũng cần nguồn áp suất rất ổn định. Nên làm 2 van chia độc lập để thợ máy gõ ốc không làm giật áp của thợ sơn đang phun màu.

Cần sắm đồ nghề đúng cho việc này, anh em xem trọn bộ thiết bị tại Alotools.vn.

Câu hỏi thường gặp

Súng bulong 1 inch bắn yếu do hụt áp có làm hỏng búa súng không?

Chắc chắn có. Khi hơi yếu, phíp văng không hết cỡ, búa đập vờn lờ đờ trên ngõng trục, không tạo được lực văng ly tâm dứt khoát. Lâu ngày làm lồi lõm rãnh khế, xước phíp. Hơn nữa, súng yếu làm thợ mất kiên nhẫn, cố gồng tỳ đè súng vẹo sang một bên làm gãy cốt búa.

Dùng bình nén khí 120 lít bắn ốc lốp xe ben được không?

Không dùng được. Bình 120 lít lưu lượng quá mỏng. Gõ 1-2 con tắc kê là kim báo hơi rớt thẳng xuống 5 bar. Bình này chỉ đủ sức thổi bụi, bơm bánh xe và dùng súng 1/2 inch làm xe du lịch. Muốn cày xe ben, xe kéo tải trọng lớn bắt buộc xưởng phải lên bình từ 330 lít trở lên.

Tại sao súng bulong 1 inch bắn yếu do hụt áp dù bình vừa đầy 12 bar?

Đây là lỗi thắt cổ chai cục bộ trên đường truyền. Dù bình căng 12 bar nhưng anh em dùng dây dẫn quá nhỏ (phi 8, phi 10), hoặc khóa van điều áp vặn nhỏ lại chưa mở hết lốc. Gió bị kẹt lại không tới được buồng hơi của súng. Chỉ cần thay dây phi 13 là súng lại giật ầm ầm.

Bảo dưỡng súng lớn định kỳ cần chú ý chi tiết nào?

Anh em cần vệ sinh buồng phíp, châm dầu gió chuyên dụng hằng ngày qua đường đuôi súng. Phần búa đập (búa búa đôi hoặc búa liền) phải được vô mỡ bò chịu nhiệt độ cao định kỳ 2-3 tháng/lần. Nếu phíp mòn quá 2mm hoặc ron chịu nhiệt ở van đảo chiều rách, cần mua phụ tùng chuẩn thay ngay để chống lọt hơi ngầm.