Trên các dòng xe tải nặng, xe đầu kéo và xe khách giường nằm cao cấp (Howo TH7/Max, Chenglong H7, Shacman X3000, Hyundai Xcient, Hino 700, Isuzu Giga), bầu bóng hơi cao su là chi tiết giảm chấn chịu lực nén liên tục.

Sau nhiều năm vận hành chịu tải trọng nặng và thời tiết khắc nghiệt, việc thực hiện quy trình thay bóng hơi xe tải (cả bóng hơi cầu sau lẫn bầu giảm chấn cabin) là yêu cầu bảo dưỡng bắt buộc để tránh sự cố bục nổ bất ngờ trên đường.

Nếu tiến hành thay bóng hơi xe tải sai kỹ thuật (như không kê kích an toàn, siết lệch tâm ốc hãm hoặc để vặn xoắn thân cao su), bóng hơi mới sẽ rất nhanh bị cọ quẹt rách nát hoặc nổ tung khi nạp áp suất lớn.

Nắm vững quy trình các bước thay bóng hơi xe tải chuẩn kỹ thuật giúp anh em thợ thao tác nhanh chóng, an toàn tuyệt đối và nâng cao tuổi thọ vận hành cho hệ thống treo khí nén.


1. Dấu hiệu nhận biết thời điểm cần thay bóng hơi xe tải

Hệ thống bóng hơi chịu áp lực nén từ 4.5 đến 8.0 bar lấy từ hệ thống phanh hơi xe tải và nằm trong tổng thể hệ thống treo bóng hơi xe tải.

Anh em thợ cần tư vấn chủ xe tiến hành thay bóng hơi xe tải ngay khi phát hiện các dấu hiệu lão hóa sau:

  • Rạn nứt chân chim và phồng rộp bề mặt cao su: Lớp cao su bên ngoài bị nứt nẻ làm lộ các sợi bố thép chịu lực bên trong, nguy cơ bục nổ rất cao khi chạy đủ tải qua đường mấp mô.
  • Xì hở khí nén ngấm ngầm quanh cổ bích ép: Khí nén liên tục rò rỉ tại khớp ép giữa cổ bích nhôm và thân cao su làm máy nén khí phải nạp liên tục gây nóng máy.
  • Mòn mỏng cao su do cọ quẹt khung sắt-xi: Bóng hơi bị xẹp hoặc lắp lệch tâm cọ sát vào giá bắt giảm xóc làm mòn thủng vách ngăn khí nén.
  • Bóng hơi cabin bị chảy dầu ty giảm chấn: Đối với cụm bóng hơi cabin có tích hợp giảm chấn thủy lực bên trong, khi ty phuộc xì nhớt sẽ làm mất hoàn toàn độ êm ái của khoang lái.Quy trình thay bóng hơi xe tải cầu sau và bóng hơi cabin
Quy trình kê kích sắt-xi an toàn và kỹ thuật tháo lắp thay bóng hơi xe tải cầu sau

2. Bảng thông số lực siết và quy cách khi thay bóng hơi xe tải

Dưới đây là bảng tiêu chuẩn kỹ thuật cần tuân thủ khi tiến hành thay bóng hơi xe tải trên các dòng xe tải phổ biến:

Vị trí bu-lông / Cút nối Quy cách ren tiêu chuẩn Lực siết tiêu chuẩn (Torque)
Bu-lông bắt bích đỉnh bóng hơi cầu M12 × 1.5 (Cấp bền 8.8) 60 Nm – 75 Nm (Tránh siết quá lực làm tuôn ren nhôm)
Bu-lông bắt đế dưới dầm cầu M16 × 1.5 (Cấp bền 10.9) 180 Nm – 220 Nm (Siết đối xứng đều 2 bên)
Cút nối nhanh dẫn khí nén vào bóng Ren M16 / Ren G 1/4 inch 20 Nm – 25 Nm (Quét keo làm kín ren chuyên dụng)
Bu-lông tai bắt bóng hơi cabin M14 × 1.5 (Cấp bền 8.8) 85 Nm – 100 Nm (Kiểm tra bạc cao su tai phuộc)
Áp suất thử kín sau khi thay thế Cấp khí nén nạp đầy hệ thống 8.5 bar – 10.0 bar (Thử kín bọt xà phòng 100%)

3. Top 3 sai lầm nguy hiểm cần tránh khi thay bóng hơi xe tải

1. Không kê kích mễ đỡ sắt-xi an toàn trước khi xả khí

Nhiều thợ chủ quan chỉ dùng kích thủy lực đội cầu mà không đặt mễ sắt đỡ cố định khung sắt-xi.

Khi xả hơi hoặc tháo rời bầu bóng cũ, trọng lượng hàng chục tấn của thân xe sẽ sập xuống ngay lập tức, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn lao động nghiêm trọng và làm cong gãy tay đòn cảm biến độ cao bóng hơi xe tải.

2. Để bóng hơi bị vặn xoắn khi nạp khí căng phồng

Khi siết ốc đế dưới mà không kiểm tra độ đồng tâm của hai mặt bích trên dưới, thân bóng hơi cao su sẽ bị xoắn vặn theo đường chéo.

Khi nạp đủ áp suất 7 bar, vách cao su bị kéo căng bất đối xứng sẽ cọ xát dữ dội vào thành giảm chấn làm bục nổ bóng mới chỉ sau thời gian ngắn.

3. Không kiểm tra van phân phối xả khí trước khi lắp

Bóng hơi bị nổ thường có nguyên nhân gián tiếp từ sự cố kẹt van chia hơi bóng hơi xe tải làm áp suất khí nén liên tục bị bơm nhồi vượt ngưỡng giới hạn an toàn.

Nếu không kiểm tra lại van xả áp mà chỉ thay bầu hơi mới, bóng hơi mới thay vào sẽ tiếp tục bị căng phồng quá mức và nổ vỡ tiếp.


4. Quy trình 4 bước thay bóng hơi xe tải cầu sau và cabin chuẩn 100%

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối và đúng kỹ thuật, anh em thợ thực hiện quy trình thay bóng hơi xe tải theo 4 bước bài bản sau:

  1. Kê kích an toàn và xả sạch khí nén trong bầu hơi:Đỗ xe trên nền xưởng phẳng cứng, chèn bánh xe cẩn thận. Dùng kích thủy lực nâng khung sắt-xi lên cao rồi đặt 2 giá mễ sắt chịu tải nặng đỡ chặt hai bên dầm sắt-xi.

    Rút giắc hoặc ấn xả khí nén tại cụm van chia hơi; tháo đầu cút ống hơi vào bầu cũ để xả sạch áp lực khí nén trước khi chạm vào bu-lông.

  2. Tháo rã bầu bóng hơi cũ bị rách hỏng:Dùng súng siết bu-lông tháo các ê-cu bắt bích trên đỉnh sắt-xi và bu-lông đế dưới dầm cầu.

    Rút bầu bóng hơi cũ ra ngoài; dùng bàn chải sắt vệ sinh sạch sẽ mặt bích đế cầu, cạo sạch rỉ sét và đất cát bám dính để mặt phẳng tiếp xúc hoàn toàn phẳng mịn.

  3. Lắp đặt bầu bóng hơi mới và căn chỉnh đồng tâm:Đặt bầu bóng hơi mới đúng chiều quy định, đưa bu-lông bích trên vào lỗ sắt-xi và gá tạm ê-cu.

    Căn chỉnh cho thân bóng cao su nằm thẳng đứng, tuyệt đối không bị xoắn vặn; siết đều các bu-lông đế dưới và bích trên theo đúng lực siết tiêu chuẩn ở bảng mục 2.

  4. Lắp cút nối, nạp khí và kiểm tra rò rỉ bọt xà phòng:Quét keo làm kín ren, vặn cút nối ống khí nén và siết chặt vừa tay. Nổ máy nạp đầy bình khí nén qua van bảo vệ 4 ngả xe tải.

    Bật công tắc điều khiển nạp khí căng bầu hơi; dùng nước bọt xà phòng quét kín toàn bộ các mối nối ren và cổ bích để xác nhận kín khít 100% không còn hiện tượng xì hơi.

Sau khi hoàn thành thay bóng hơi xe tải, anh em có thể kết hợp kiểm tra toàn diện các hệ thống gầm máy: hệ thống phanh tại hệ thống phanh hơi xe tải, tay phanh lốc-kê tại tay phanh lốc kê xe tải, bót lái tại bót lái trợ lực thủy lực xe tải, cảm biến ABS tại đo kiểm cảm biến ABS xe tải, trợ lực ly hợp tại chỉnh trợ lực côn xe tải, hộp số tại hộp số 2 tầng Fast Gear, hệ thống điều hòa tại mạch điện điều hòa xe tải, lốc lạnh tại lốc lạnh không đóng điện, van tiết lưu tại tắc van tiết lưu điều hòa xe tải, quạt gió cabin tại mạch quạt dàn lạnh xe tải, súc rửa đường ống tại súc rửa hệ thống lạnh xe tải, đo kiểm kim phun tại đo kiểm kim phun Common Rail, cảm biến nạp tại cảm biến áp suất khí nạp xe tải, cảm biến cốt máy tại cảm biến trục khuỷu xe tải, củ đề tại củ đề xe tải không nhảy, siết nắp máy tại bảng lực siết bu lông mặt máy xe tải, đặt cam tại cách đặt cam động cơ Weichai, cân bơm cơ tại chỉnh góc phun sớm động cơ diesel, xử lý khói xả tại xe tải ra khói đen, tụt áp dầu tại lỗi tụt áp suất dàn Rail P0087, khí thải tại lỗi hệ thống khí thải SCR và các bảng tra cứu: bảng mã lỗi động cơ Weichai, bảng mã lỗi xe HOWO, bảng mã lỗi xe tải Isuzu, bảng mã lỗi xe tải Hino, bảng mã lỗi động cơ Cummins, bảng mã lỗi xe tải Hyundai hoặc chuẩn mã lỗi SPN và FMI trên xe tải. Đón đọc thêm nhiều tài liệu chuyên ngành tại chuyên mục kiến thức sửa chữa xe tải Alotools.